Op deze foto staat iets unieks, Frans Kapteijns legt uit wat precies - Omroep Brabant
Video

Op deze foto staat iets unieks, Frans Kapteijns legt uit wat precies

12 december 2021 om 08:32
nl
Boswachter Frans Kapteijns deelt wekelijks zijn kennis van de natuur op de radio. Luisteraars kunnen vragen insturen via [email protected] Dit keer besteedt hij in Stuifmail aandacht aan vier overwinterende dagpauwogen in een kippenhok, keutels van reeën en een halo rond de maan.
Profielfoto van Frans KapteijnsProfielfoto van Peter de Bekker
Geschreven door
Frans Kapteijns & Peter de Bekker

Vier overwinterende dagpauwogen dichtbij elkaar in een kippenhok
Frans Verheijen stuurde mij een werkelijk unieke foto. Hij zag in zijn kippenhok vier vlinders heel dichtbij elkaar aan het dak hangen. Frans vroeg zich af of dit dagpauwogen zijn. Het antwoord is volmondig ja. Wanneer de kou ingezet is, gaan dagpauwogen een overwinteringsplek zoeken want zij overwinteren als vlinder. Hun lichamen komen dan volledig in rust en ze beschermen zich tegen vorst via een soort antivries in hun lichamen. Eerst zoeken ze een geschikte plek om te overwinteren. Dit kunnen holle bomen zijn, maar ook schuurtjes of een kippenhok. Helaas gaan voor deze mooie vlinders volgende week de temperaturen weer naar 10 graden of meer. Deze vier en andere dagpauwogen zullen dan uit hun winterslaap ontwaken en dat is heel vervelend, want dat kost heel veel energie. Gebeurt dit meerdere keren deze winter, dan kan dit betekenen dat de diertjes helaas vroegtijdig sterven.

Het kleverig koraalzwammetje (foto: Wim de Regt).
Het kleverig koraalzwammetje (foto: Wim de Regt).

Langs het Zwartgoor op de Strijbeekse heide groeit een geel plantje
Wim de Regt zag op de Strijbeekse Heide een geel plantje. Hij vroeg zich af wat hij precies gezien had. Wat Wim zag, was geen plantje maar een heel mooie paddenstoel met de naam kleverig koraalzwammetje. Kleverige koraalzwammen leven als saprofyten. Dit betekent dat ze op dode natuurmaterialen van naadhout leven, bijvoorbeeld vermolmde stronken of dode takken. Je ziet ze niet zo vaak, omdat de vruchtlichamen - die boven de ondergrond uitsteken - soms heel klein zijn. De grootte varieert van twee tot acht centimeter. In de herfst laten deze kleverig koraalzwammetjes zich pas zien. Dan komen ze in allerlei vormen voor. Je kunt zwammetjes aantreffen met rechte vertakkingen, maar je hebt ook vormen met heel veel vertakkingen. Voel ze maar eens voorzichtig, dan snap je waarom dit zwammetje kleverig koraalzwammetje heet.

Een amaryllis daphne (foto: Ton Spieringhs).
Een amaryllis daphne (foto: Ton Spieringhs).

Een amaryllis met een stengel van ongeveer zestig centimeter
Ton Spieringhs stuurde mij een foto van een amaryllis die een stam heeft van bijna 65 centimeter. Hij vond dit heel bijzonder. Aangezien ik geen verstand heb van kamerplanten ben ik dit gaan navragen aan een goede vriend. IK ken me van een periode langer geleden herinneren dat dit een amaryllis daphne moet zijn. Op internet vond ik het volgende: “De amaryllis daphne is een opvallende verschijning met grote bloemen die een diameter hebben van ongeveer 23 centimeter. De statige steel is wel zestig tot 65 centimeter lang en de bloembol heeft een diameter van zo'n elf centimeter.” Kortom, een flinke plant.

Dit lijkt een uiteengevallen vossendrol (foto: Neeltje Reis).
Dit lijkt een uiteengevallen vossendrol (foto: Neeltje Reis).

Via wie zijn deze uitwerpselen op een houten wandelpad in de Moerputten?
Neeltje Reis stuurde mij een foto van wat uitwerpselen. Zij vroeg zich af van wie deze uitwerpselen afkomstig zijn. Zoiets is via een foto zeer lastig te bepalen, vooral omdat je niet naar de inhoud kunt kijken. Daarnaast is het lastig om de grootte te bepalen. Daarom is het handig dat er naast de vondst iets herkenbaars wordt gelegd. Nu zie ik op de planken wel schroeven zitten en aan de hand daarvan ga ik pogen een naam erop te plakken. Volgens mij zijn het losse stukjes van een vossendrol. Ik heb ook even aan braakballen gedacht, maar daarvoor vind ik ze te glad. Ik ben benieuwd of luisteraars of lezers een ander idee hebben.

Een halo rond de maan (foto: Sylvia).
Een halo rond de maan (foto: Sylvia).

Een prachtige foto van een kring rond de maan
Sylvia stuurde mij een werkelijk prachtige foto van een maan met een kring. Zij vroeg of zoiets een naam heeft. Dat is het geval, we noemen dit een halo. Halo’s rond de maan zijn te zien als het maanlicht door een ijle nevel van ijskristallen schijnt. Vaak bevindt die nevel zich op grote hoogte, maar soms kan dit ook dichter bij de grond zijn. Je kunt het een beetje vergelijken met een regenboog. Alleen ontstaat een regenboog in waterdruppels en zo’n halo in ijskristallen.

Wachten op privacy instellingen...

Vogels voeren in de winter - Vroege Vogels
Je kan al beginnen met voedsel voor vogels ophangen of op voederplanken te leggen in je tuin nu de winter voorzichtig aanbreekt. Maar je moet niet teleurgesteld zijn als je de vogels daar nog niet massaal gebruik van maken. Er is namelijk nog voldoende natuurvoedsel te vinden. Maar as de vogels echt honger hebben, komen ze wel.

Een scherphoekvedermot (foto: Peter Appeljan).
Een scherphoekvedermot (foto: Peter Appeljan).

Hoe heet dit insect op mijn schuurdeur?
Peter Appeljan kwam op zijn schuurdeur een insect tegen, dat hij nog nooit eerder gezien. Hij stuurde mij een duidelijke foto. Op deze foto zie je een insect in de vorm van een T. Als ik dergelijke plaatjes zie, weet ik meteen dat het gaat om een vedermot. Vedermotten zijn nachtvlinders, die in rusthouding zo’n T-vorm aannemen. Deze T ontstaat doordat zij diepe insnijdingen in de voor- en achtervleugels hebben. Deze vleugels zijn vaak opgerold en staan van het lichaam af. In dit geval hebben te maken met een scherphoekvedermot. Deze vedermotten kun je bijna heel het jaar tegenkomen. Ze overwinteren net zoals dagpauwogen als volwassen dier, ook wel imago genoemd.

Reëenkeutels_(foto: Jeanne Keusters).
Reëenkeutels_(foto: Jeanne Keusters).

Zijn dit keutels van dassen of reeën?
Jeanne Keusters zag in het natuurgebied Sint-Jansberg bij Plasmolen keutels en zij vroeg zich af of die van reeën zouden kunnen zijn. Het waren heel verse keutels, je kon ze nog goed ruiken. Dit zijn inderdaad keutels van een ree. De kleur geeft dit al enigszins aan. Daarnaast de hoeveelheid en ook nog het wat slijmerige geheel wijst hierop. Konijnenkeutels zijn veel droger. Al deze zaken bij elkaar zet je al op het spoor van reeënkeutels, maar wat mij altijd nog meer zekerheid geeft, is dat de keutels van reeën niet echt helemaal rond zijn. Als je heel goed kijkt naar de foto van Jeanne, zie je dat elke keutel een beetje een klein puntje heeft. Dat is heel typisch voor een reeënkeutel.

Natuurtip
Zondag 19 december wordt een wandelexcursie georganiseerd door de winterse natuur van Boxtel. Deze begint om tien uur ';s ochtends en duurt tot twaalf uur 's middags. Ga mee op pad onder begeleiding van gids Jan Zandbergen en laat je verrassen!


• Voor meer informatie kun je kijken op deze website of mailen naar [email protected]

• Controleer jezelf achteraf altijd op teken.

• Draag kleding die past bij het weer.

• Neem je verrekijker mee.

• Er wordt vertrokken vanaf het Groot Duijfhuis aan Hoevendreef 2 In Liempde.

App ons!

Heb je een foutje gezien of heb je een opmerking over dit artikel? Neem dan contact met ons op.