Klaver: minderheidskabinet stort land in onzekerheid • Partijen wachten coalitieplannen af

17:06 - Ook BBB wil plannen aanstaande coalitie per stuk beoordelen

BBB wil goede plannen steunen en slechte plannen niet. Dat zei partijleider Van der Plas voorafgaand aan haar gesprek met de informateur. "We zijn constructief als BBB", aldus de fractievoorzitter. Op asiel en wonen, kan de partij van Van der Plas de plannen van de beoogde coalitie wel steunen, verwacht ze.

"Maar er liggen ook genoeg plannen waar we het niet mee eens zijn." Van der Plas noemt de bezuinigingen op de zorg waar de drie partijen aan zouden werken. "Die willen wij niet. Daar gaan we wel scherp inzitten."

16:46 - Denk wacht af waar minderheidscoalitie mee komt

Volgens Denk-leider Van Baarle is wat D66, VVD en CDA willen "heel erg onduidelijk". Volgens hem moeten de drie formerende partijen laten zien waar ze voor staan voordat Denk ergens steun op kan toezeggen. "Ik ga niet bij voorbaat aangeven of ik iets wel of niet steun zonder dat ik weet hoe het akkoord eruitziet."

Van Baarle somde na zijn gesprek met de drie partijen en de informateur een aantal onderwerpen op die hij belangrijk vindt: armoedebestrijding, koopkracht, kansengelijkheid en het tegengaan van discriminatie. De mate waarin de formerende partijen Denk tegemoet komen op deze thema's "zal bepalen hoe wij ons opstellen", aldus Van Baarle.

De drie partijen zijn van plan om eind januari een coalitieakkoord af te hebben.

16:12 - Klaver: we zullen onze positie gebruiken

"Een risicovol experiment in turbulente tijden." Zo noemt GL-PvdA-leider Klaver het voorgestelde minderheidskabinet. Volgens hem staan D66, VVD en CDA op het punt om Nederland in onzekerheid te storten. Klaver had graag meegedaan in een coalitie, maar door een blokkade van de VVD zit dat er niet in.

De partijleider kondigt aan desondanks "het maximale" te willen realiseren voor de GL-PvdA-kiezers "en voor Nederland". "Wij begrijpen dat we een belangrijke positie hebben in de Eerste en in de Tweede Kamer." In de Eerste Kamer heeft GroenLinks-PvdA 14 zetels en in de Tweede Kamer 20. "We zullen die positie gebruiken", benadrukt Klaver in een interview.

Hoe de partij dat gaat doen en op welke onderwerpen, wil hij nog niet kwijt. "Dat komt allemaal nog." Klaver komt ergens de komende dagen langs bij de formerende partijen en informateur Letschert. "Ik ben heel benieuwd hoe ze het voor zich zien, de samenwerking met het parlement."

Hij herhaalt nog maar eens "alle voorstellen inhoudelijk te gaan beoordelen".

15:35 - FvD ziet enige potentiële raakvlakken met coalitie

Forum voor Democratie wil alles steunen waar een minderheidscoalitie mee komt, mits het in lijn is met het verkiezingsprogramma van de partij. Dat zei fractievoorzitter De Vos voorafgaand aan haar gesprek. Als voorbeelden noemt ze kernenergie en ruimte voor woningbouw, maar voor de rest heeft de FvD-leider er een hard hoofd in dat er "op veel dossiers overlap is".

Op stikstof en klimaat plaatst FvD zich recht tegenover de formerende partijen. "Daar staan ze echt heel anders in." Dat geldt ook voor migratie, waar FvD een heel streng beleid wil. Op dat thema zegt De Vos een mogelijkheid te zien voor een middenweg die haar partij zou kunnen steunen. "Als het beter wordt dan nu, zijn we bereid om mee te helpen."

14:08 - JA21 is teleurgesteld, maar constructief

JA21-leider Eerdmans is teleurgesteld dat zijn partij niet mag meedoen in het kabinet, maar zegt alsnog constructief te zijn. "Dingen die we al goed vinden, daar zullen we niet moeilijk over doen", zei hij voor zijn gesprek met de informateur en de leiders van D66, CDA en VVD. "Maar als het ons pijn doet, dan zal er wat tegenover moeten staan."

Eerdmans had een tijd lang het idee dat zijn partij mocht gaan meepraten, maar rond de jaarwisseling nam die verwachting af. Toch sluit hij zich niet af voor samenwerking met het nog te vormen minderheidskabinet. "Dit land moet ook verder", aldus Eerdmans.

Hij zegt verder dat er op dit moment geen "streep in het zand" is voor zijn partij die samenwerking onmogelijk zou maken. Wel ziet de JA21-leider een paar "darlings" waar hij graag invloed op wil uitoefenen. Eerdmans noemt onder meer migratie en koopkracht.

Over het idee dat zijn partij een bewindspersoon zou leveren zonder mee te onderhandelen over een coalitieakkoord is Eerdmans niet positief: "Dat vind ik een heel vreemde constructie." D66-leider Jetten en Bontenbal sloten die optie de afgelopen dagen niet uit, maar vooralsnog lijkt geen 'oppositiepartij' er welwillend tegenover te staan.

13:48 - 50Plus: nog een hoop werk te doen

Na zijn gesprek met de drie partijen bij de informateur verzucht Struijs (50Plus): "Jeetje, er is nog wel een hoop werk te doen hé." Hij doelt dan op "samen krijgen en samen houden" van welwillende partijen. "Je hebt straks een regering, een oppositie en een soort grijs gebied van partijen waarmee je de samenwerking aangaat", schetst de 50Plus-leider.

Hij zegt dat een van de belangrijkste vragen die nu op tafel liggen, is: laat je de staatsschuld verder oplopen? "Ze zijn er nog niet helemaal uit, maar ze zijn wel echt in een andere fase terechtgekomen."

13:20 - Wilders komt niet praten met formerende partijen

PVV-leider Wilders komt niet praten met informateur Letschert en de drie formerende partijen. Dat schrijft hij op X. "Dat alle andere fractievoorzitters dat wel doen moeten ze zelf weten", aldus Wilders. "Maar de PVV werkt op geen enkele wijze mee aan de afbraak van Nederland. Hoe korter Jetten premier is hoe beter!"

Jetten (D66), Yesilgöz (VVD) en Bontenbal (CDA) hebben de komende dagen alle andere fractievoorzitters uitgenodigd om te komen praten. De drie hebben vorige week besloten een minderheidskabinet te vormen. Dat plan valt of staat met de bereidwilligheid van andere partijen om (op onderdelen) steun te geven.

Wilders kondigt aan het aankomende kabinet "te vuur en te zwaard" te gaan bestrijden. De PVV-voorman noemt daarbij beleid dat hij vreest: "Mogelijke bezuinigingen op zorg en sociale zekerheid, het behoud van de spreidingswet en geen totale asielstop met intensieve nationale grensbewaking."

13:10 - Struijs (50Plus): wij zijn coöperatief, maar niet bezuinigen op ouderen

Als eerste fractievoorzitter gaat Jan Struijs van 50Plus bij de informateur in gesprek met D66, VVD en CDA. Hij zegt dat zijn partij "een coöperatieve houding" wil aannemen als er inderdaad een minderheidskabinet komt.

Maar zijn partij heeft "een duidelijke ondergrens", zegt hij. Zo vindt hij dat de AOW niet gefiscaliseerd mag worden en dat er niet bezuinigd mag worden op de ouderenzorg. "Daar trekken we echt een streep in het zand."

Daar tegenover staan dan weer "genoeg onderwerpen waar we elkaar redelijk kunnen vinden", stelt hij. Het gaat dan bijvoorbeeld om "veiligheid en migratie".

12:06 - Bontenbal oppert: misschien kabinetsleden van buiten de coalitie

CDA-leider Bontenbal opperde vanochtend voordat hij bij de informateur naar binnen ging, dat het misschien een idee is om bewindspersonen van oppositiepartijen toe te laten in het kabinet. "De coalitiepartijen leveren bewindspersonen, maar je zou er ook over kunnen nadenken om dat breder te doen", zei hij.

Dat is geen concreet plan dat nu op de onderhandelingstafel ligt. Op de vraag of er dan een mogelijkheid is voor bijvoorbeeld GroenLinks-PvdA of JA21 om ministers te leveren, zegt hij dat daar dan eerst over gesproken moeten worden. "Zo ver zijn we echt nog niet."

Hij sluit de mogelijkheid niet uit. "Maar ik sluit heel veel dingen niet uit". Hij wil eerst "luisteren naar wat de oppositiepartijen aan wensen hebben".

10:49 - Yesilgöz (VVD): ook luisteren naar partijen die verder van ons afstaan

De drie partijen die samen een minderheidskabinet willen vormen, zijn vanmorgen even bij de informateur geweest. VVD-leider Yesilgöz zegt bij vertrek dat ze het heel prettig vindt dat alle fracties in de Tweede Kamer willen langskomen.

Ze wil weten hoe zij een eventuele samenwerking voor zich zien en "hoe wij hen kunnen accommoderen". Ze wil "ook luisteren naar partijen die wat verder van ons afstaan". Het gaat dan bijvoorbeeld om GroenLinks-PvdA.

Vanwege de bekoelde verhoudingen zouden Yesilgöz en GL-PvdA-leider Klaver een keer gaan koffiedrinken. Daar is het nog niet van gekomen, zegt Yesilgöz. Volgens haar omdat de agenda van Klaver dat niet toeliet.

09:50 - D66-leider Jetten: we gaan ons best doen om vertrouwen te krijgen

D66-leider Jetten snapt dat er partijen zijn die "graag volwaardig" hadden meegepraat over een nieuwe coalitie. "Maar die realiteit is er helaas niet", zegt hij op weg naar de informateur.

D66, VVD en CDA besloten vorige week om een minderheidskabinet te gaan vormen. Onder meer GroenLinks-PvdA en JA21, die graag hadden meegedaan aan een nieuwe coalitie, zijn daar teleurgesteld over.

Jetten zegt dat dit de reden is om alle partijen deze week uit te nodigen om langs te komen. "We zullen ons best moeten doen om het vertrouwen andere partijen te krijgen."

Hij hoopt dit te bereiken door "toe te lichten hoe wij het voor ons zien". "Wij doen een voorzet voor een coalitieakkoord", zegt hij, "maar staan ook open voor de plannen van andere partijen".

08:37 - Informateur ontvangt vandaag vijf fractievoorzitters

Nu duidelijk is dat D66, VVD en CDA een minderheidskabinet willen vormen, willen ze van de andere partijen in de Tweede Kamer weten hoe zij daar tegenover staan. Een minderheidskabinet kan niet automatisch rekenen op een meerderheid voor zijn plannen en zal dus steeds op zoek moeten naar steun.

Vandaag komen de fractievoorzitters van 50Plus, JA21, Forum voor Democratie, Denk en BBB langs bij informateur Letschert en de partijleiders Jetten (D66), Yesilgöz (VVD) en Bontenbal (CDA).

08:00 - Welkom terug!

Welkom bij het nieuwe formatieblog. Hier lees je al het nieuws rond de formatie. Het liveblog van vorige week kan je hier teruglezen.