Deniz haalt daklozen van de ijskoude straten: ‘Schrijnend om te zien’
Terwijl het al dagen aan een stuk sneeuwt en vriest dat het kraakt, leven veel daklozen nog gewoon op straat. Er zijn noodopvanglocaties waar ze ’s nachts en overdag terecht kunnen, maar in de praktijk melden veel mensen zich daar niet. Maatschappelijk werker Deniz Urgun maakt daarom iedere dag een ronde door Eindhoven, in de hoop dat hij deze mensen toch van een warm bed kan voorzien.
Deniz neemt ons mee naar Strijp-S, waar hij vaak de meeste zwervers tegenkomt. In Eindhoven zijn 2500 mensen dak- of thuisloos. De meeste daarvan hebben elders onderdak geregeld, maar zo’n vijftien mensen komt Deniz dagelijks tegen op straat.
Nu het zo koud is buiten, leven de meeste daklozen in parkeergarages of bijvoorbeeld onder noodtrappen van flatgebouwen. Als we bij zo’n complex naar binnen gaan, verraden sporen dat hier onlangs nog iemand onder de trap sliep. Er liggen pizzadozen, peuken, kleding en brood. Het is een treurig beeld en het stinkt naar ontlasting.
“Schrijnend om te zien dat mensen dagelijks in dit soort omstandigheden moeten leven. Zelfs mensen die de volgende dag gewoon weer naar hun werk gaan”, zegt Deniz. “Fris is het niet. Maar als je beschut zit en enigszins privacy hebt, is het hier beter dan buiten.”
Op de muren in het complex is graffiti te zien in Oost-Europese taal. Veel van de daklozen zijn volgens Deniz arbeidsmigrant. Hij herkent de tekeningen van mensen die hij soms spreekt. “Deze kusmondjes zijn van een dame die hier vaak ligt. Ze heeft zich telefonisch aangemeld bij de opvang, dus ik hoop dat ze er vanavond ook is.”
“Voor sommigen is de stap naar de opvang te groot.”
Een paar kilometer verderop, buiten de stad, ligt de winternoodopvang. In de grote witte tent kunnen 57 mensen vanaf vier uur ’s middags terecht om warm de nacht door te brengen. Sommigen komen met koffers binnen, anderen met helemaal niks. Ze worden gecontroleerd, krijgen een kluisje, schoon beddengoed en een warme maaltijd.
Sommigen hebben ’s ochtends hun spullen laten liggen, omdat ze deze avond weer terugkomen. Bij een van de veldbedjes staan verzorgingsproducten en op het hoofdkussen liggen twee knuffels. Even verderop zit een man met een baard te eten. Hij geniet van zijn maaltijd, terwijl hij een luidruchtig filmpje kijkt.
Hoewel iedereen een warm bed zou verkiezen boven een kartonnen doos, ziet Deniz nog altijd niet iedereen verschijnen bij de opvang. Uit onwetendheid of schaamte. “Het kan dat iemand gisteren dakloos is geraakt en het nog niet durft te melden”, legt Deniz uit. "De stap naar de opvang is dan vaak te groot. Maar ik hoop dat ze die schaamte opzij durven te zetten."
Er zijn ook daklozen die weigeren hulp te zoeken uit wantrouwen. Dat is volgens Deniz de harde kern die al jaren op straat leeft. “Die hebben bijvoorbeeld in het verleden problemen gehad met instanties en willen het kleine stukje controle wat ze nog over hun leven hebben vasthouden. Ook in deze weersomstandigheden helaas."
“Dat is het grootste bedankje dat ik kan krijgen.”
Of hij mensen soms letterlijk van de straat af moet trekken? “Dat gebeurt nu nog niet”, zegt Deniz. “We zitten nu in fase 1 van de winternoodopvang en dat is de fase waarin we mensen alleen adviseren. Bij temperaturen van -10 zitten we in fase 3. Dat is levensgevaarlijk en dan verplichten we ze. Dat is niet altijd even leuk, maar we doen dat met de beste bedoelingen.”
Of het nu sneeuwt, regent of flink vriest, Deniz gaat elke dag met goede moed de straat op. “Ik vind het fijn dat ik mensen een stap vooruit help”, zegt hij. “Tot op de dag van vandaag kom ik mensen tegen die opgekrabbeld zijn en me nog kennen. Dat is het grootste bedankje dat ik kan krijgen, iemand die zijn leven weer op de rit heeft.”
