Wereldprimeur Anna Ziekenhuis: eerste 3D-geprinte heupimplantaat bij mens
Een medische wereldprimeur in het Anna Ziekenhuis in Geldrop: daar is vrijdagochtend voor het eerst ter wereld een op maat gemaakt, 3D-geprint heupimplantaat bij een mens geplaatst. De operatie kan in de toekomst een zware en ingrijpende ingreep voorkomen bij mensen met heupdysplasie. Dat is een aandoening die vaak al op jonge leeftijd tot pijn en slijtage leidt.
De operatie werd uitgevoerd door orthopedisch chirurg en heupspecialist Rintje Agricola, in samenwerking met het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC). Denise van Roosmalen, woordvoerster van de Anna Zorggroep, laat weten dat de ingreep goed en volgens plan is verlopen.
Minder ingrijpend
Het nieuwe implantaat pakt het probleem op een andere manier aan dan de gebruikelijke operatie. Eerst wordt een CT-scan van de heup gemaakt, waarna op basis daarvan een persoonlijk implantaat wordt ontworpen en 3D-geprint. Het implantaat wordt als een opzetstuk op de bestaande heupkom geplaatst, zodat de heupkop beter wordt ondersteund.
Volgens Van Roosmalen is het een wereldprimeur omdat deze techniek nog nooit bij mensen is toegepast. “Het is een gepersonaliseerde aanvulling op het eigen bot, ontworpen om precies die plekken te ondersteunen waar de heup door dysplasie onvoldoende dekking heeft,” legt ze uit.
Idee uit diergeneeskunde
Het idee komt uit de diergeneeskunde. Hoogleraar orthopedie Bart van der Wal ontdekte samen met dierenarts Björn Meij dat heupdysplasie bij honden sterk lijkt op die bij mensen. Bij honden werkte het 3D-geprinte implantaat heel goed: sneller herstel, minder pijn en betere mobiliteit. Inmiddels is het bij honden standaard.
“Ons doel is om patiënten een minder ingrijpende behandeling te bieden”, zeggen Van der Wal en chirurg Agricola. “We willen pijn verminderen, de mobiliteit verbeteren en een kunstheup zo lang mogelijk uitstellen.” Op deze manier blijft het eigen gewricht behouden en hoeft het bekken niet te worden doorgezaagd.
Wat is een heupdysplasie?
Heupdysplasie betekent dat de heupkom te ondiep is, waardoor de heupkop niet goed in het gewricht ligt. Dit kan leiden tot pijn en instabiliteit en op den duur tot slijtage van het kraakbeen. Vooral jonge mensen hebben hier vaak last van.
Tot nu toe betekende dat voor hen vaak een zware operatie, waarbij het bekken deels werd doorgezaagd en opnieuw gepositioneerd. Hoewel de ingreep effectief is, duurt het herstel maanden en staat het dagelijkse leven flink op zijn kop.
Op basis van die ervaringen is de behandeling nu ook bij mensen gestart. In het Anna Ziekenhuis loopt een proef om te kijken hoe veilig en haalbaar het is. Het gaat om de eerste operaties bij een kleine groep patiënten, waarvan de resultaten nauwkeurig worden gevolgd.
Vervolgonderzoek moet uitwijzen voor wie het implantaat geschikt is en hoe duurzaam het is op de lange termijn.
