Wat doen de lokale PVV-afdelingen nadat dinsdag zeven Tweede Kamerleden Geert Wilders de rug toekeerden? Op het eerste gezicht lijken verdere scheuringen in de uiterst-rechtse beweging van Wilders aannemelijk. Volgens universitair docent Bestuurskunde Julien van Ostaaijen is lastig te voorspellen wat er de komende tijd in gemeentelijke en provinciale PVV-fracties gaat gebeuren. Ondertussen haasten Brabantse PVV-afdelingen zich om Wilders van hun loyaliteit te verzekeren.

"De fractie van de PVV Noord-Brabant staat onvoorwaardelijk achter de PVV en Geert Wilders!", schrijft Alexander van Hattem, de fractievoorzitter in de gemeenteraad van Den Bosch en Provinciale Staten en tevens PVV-voorman in de Eerste Kamer, op X.

Van Hattem, die begin deze eeuw actief was bij de LPF en wiens loopbaan bij de PVV begon met een stage in de Tweede Kamer, wil verder niet reageren op de gebeurtenissen.

Uit Rucphen, de enige andere plek in Brabant waar de PVV zetels in de gemeenteraad heeft, komt hetzelfde geluid. "PVV Rucphen blijft onvoorwaardelijk achter de PVV & Geert Wilders staan!", staat op de Facebookpagina van de lokale afdeling.

'Onvoorwaardelijk' is de loyaliteit dus. Het woord komt terug in veel van de berichten van lokale en regionale PVV'ers.

Geselecteerd op loyaliteit
"De lokale afdelingen worden deels door Wilders zelf geselecteerd op verwachte loyaliteit", zegt Julien van Ostaaijen. Als docent Bestuurskunde aan de Tilburg University en Avans Hogeschool houdt hij zich onder meer bezig met de lokale democratie. "Dat zegt niet alles, zoals blijkt uit de afsplitsing in de Tweede Kamer. Maar voor veel lokale PVV'ers is Wilders de reden geweest om bij de PVV te gaan."

Bovendien zijn de grieven van de Kamerleden, die onder meer een ledenpartij, een nieuwe leider en betere samenwerking met andere partijen eisten, niet zomaar op raadsfracties te plakken, denkt Van Ostaaijen. "Enkele ontevreden PVV'ers zouden de actie van dinsdag als aansporing kunnen zien. Ook zij maken namelijk onderdeel uit van een zeer strak geleide partij. Maar tot dusver zien we dat nog niet echt."

Uit onderzoek van EenVandaag blijkt dat 43 procent van de PVV-stemmers wil dat de PVV een ledenpartij wordt. Tegelijkertijd geeft 90 procent aan nog vertrouwen te hebben in Wilders als leider.

Gemeenteraadsverkiezingen
Bij de aankomende gemeenteraadsverkiezingen op 18 maart wil de PVV in meer Brabantse gemeenten meedoen. Naast Rucphen en Den Bosch, staan Oss, Bergen op Zoom, Steenbergen en Roosendaal op het wensenlijstje van Wilders.

De afgesplitste Kamerleden doen niet mee aan de gemeenteraadsverkiezingen. "Het kan wel zijn dat de nieuwe fractie invloed gaat uitoefenen op de lokale fracties", ziet Van Ostaaijen. "Deze komen voor de vraag te staan wat ze belangrijker vinden: hun loyaliteit aan Wilders, of de vrijheid om een eigen koers te varen?"