Een zeldzame vrouwelijke nevelpanter is overleden in Dierenpark Zie-ZOO in Volkel. Het dier werd op 27 december ingeslapen, nadat zij een dag eerder ernstig gewond raakte toen ze kennismaakte met een mannelijke soortgenoot. Dit bevestigt het dierenpark vrijdag aan Omroep Brabant. "Er is altijd een risico bij het introduceren van dieren, zeker bij nevelpanters."

De nevelpanter is een zeldzame katachtige die voorkomt in delen van Zuidoost-Azië en China. De kwetsbare soort staat op de 'Rode Lijst van bedreigde diersoorten'.

Om te voorkomen dat het dier uitsterft, is er een samenwerking tussen dierentuinen wereldwijd om de bedreigde diersoorten te beschermen. Ook Zie-ZOO maakt onderdeel uit van die samenwerking, weet Tim van Laarhoven van het dierenpark. 

Zie-ZOO heeft een mannelijke nevelpanter. In de hoop op nageslacht werd een vrouwelijke nevelpanter in november 2023 van een Duitse dierentuin naar Zie-ZOO in Volkel gebracht. "Het is een proces van enkele jaren, omdat het solitaire dieren zijn die bijna het hele jaar apart van elkaar leven."

Zorgvuldig proces
Een eerdere poging om de dieren met elkaar te laten paren, leek succesvol. "Er was zelfs een tijdje het vertrouwen dat ze drachtig was. Al bleek dat later schijndracht te zijn. Ook dit paarseizoen, dat in november en december is, hebben we de nevelpanters bij elkaar gehad. Dat proces gebeurt onder begeleiding van getrainde dierverzorgers."

Het laten paren van twee nevelpanters is een zorgvuldig proces, weet van Laarhoven. De nevelpanters krijgen in de aanloop naar de werkelijke introductie toegang tot elkaars verblijven, zonder dat het andere dier zich dan in dezelfde ruimte bevindt. "Zodra het mannetje of vrouwtje tekenen geeft dat hij of zij geïnteresseerd is in de ander, dan laten we ze samen in hetzelfde verblijf."

Meerdere pogingen volgden, maar de interesse in elkaar bleef uit. Tot Tweede Kerstdag afgelopen jaar. "Ook die dag werd de routine herhaald, maar nu viel de mannelijke nevelpanter vrijwel gelijk de vrouw aan. Hij heeft haar meerdere malen gebeten."

"Mannelijke nevelpanters zijn berucht om hun agressieve gedrag richting vrouwen bij introducties", vult hij aan. "Dierverzorgers hebben tijdens dit voorval het mannetje snel van het vrouwtje weg kunnen halen, maar de bijtwonden waren helaas niet te voorkomen."

'Niet zonder gevaar'' 
Een dag later is het vrouwtje ingeslapen. "Er is altijd een risico bij het introduceren van dieren, zeker bij nevelpanters. Maar het gaat niet goed met de fok van nevelpanters in dierentuinen. De populatie neemt al jaren af. Daarom was door de coördinator van het programma gevraagd of wij met onze dieren wilden proberen te kweken. Ook al was dat niet zonder gevaar."

Kunstmatige inseminatie is een mogelijkheid, maar volgens Van Laarhoven ingewikkeld bij katachtigen. De dieren hebben een paring nodig om ovulatie op gang te brengen. 

"We hadden ervoor kunnen kiezen om het niet te doen en dus niet bij elkaar te laten, maar als dierentuin vinden we dat we een verantwoordelijkheid hebben richting het beschermen en behouden van populaties."

Fokpoging bleek achteraf gedoemd om te mislukken
Achteraf gezien bleek zelfs dat het project gedoemd was om te mislukken. Het vrouwelijke dier bleek namelijk onvruchtbaar. "Dit kwam aan het licht toen het dier na overlijden onderzocht werd. Het vrouwtje bleek een tumor te hebben ontwikkeld in haar baarmoeder, waardoor deze niet naar behoren had kunnen functioneren."

"Net zoals mensen ongemerkt tumoren kunnen hebben, was er uiterlijk niks aan de nevelpanter te merken", vult van Laarhoven aan. En wat het mannetje betreft. "Die is al op leeftijd. Er zijn geen andere vrouwtjes beschikbaar, dus die blijft in zijn eentje. Dat is prima verder, want het zijn solitaire dieren."