Ontwerper Jan van Haasteren-puzzels legt er zelf nooit een: 'Hekel aan' in Oosterhout

Tot in Japan zijn ze bekend: de vrolijke, drukke en zeer kleurrijke legpuzzels van striptekenaar Jan van Haasteren. Sinds 2013 komt een deel van de ontwerpen van de populaire puzzels uit Oosterhout. De 66-jarige Dick Heins is een van de tekenaars die de maffe taferelen ontwerpt. "Ik ben ooit een keer herkend door iemand die net drie dozen had gekocht."

"Dit is waar de magic happens", zegt de joviale Hagenees als hij de deur van zijn studio, een slaapkamer, opent. Hij woont alweer 25 jaar in onze provincie. In zijn Brabantse thuisstudio bedacht en tekende hij inmiddels een dertigtal chaotische scènes die de Van Haasteren-puzzels kenmerken.

Heins is gemiddeld tweeënhalf tot drie maanden bezig met het maken van een tekening. "Mensen die op bezoek komen, vragen waarom ik niet sneller kan tekenen, maar dat gaat natuurlijk niet: alles gaat met de hand, van het maken van de schetsen tot het inkleuren van de uiteindelijke plaat."

Heins is een van de inmiddels vijf ontwerpers van Studio Jan van Haasteren. Samen met de bedenker en naamgever Jan van Haasteren (89), die nog steeds drie puzzels per jaar bedenkt, zijn ze goed voor meer dan 130 verschillende puzzels variërend van 150 tot 5000 stukjes. 

Omdat de vraag naar nieuwe puzzels bleef groeien, werd Heins door Jan van Haasteren gevraagd om ook ontwerpen te maken. Het was de ergste dag van zijn leven, geeft hij aan. Niet omdat hij het niet zag zitten, maar vanwege alle strikte voorschriften waar de ontwerpen aan moeten voldoen. Met een lach laat hij een stijlgids zien waarin precies beschreven staat hoe de figuurtjes getekend moeten worden. 

Op de zijkant van de doos kun je zien wie de puzzel bedacht heeft: "Daar staat een karikatuur van de tekenaar, maar die van mij is een portret geworden, sorry."

Het geheim van een echte Jan van Haasteren-puzzel? "De terugkerende figuren als Sinterklaas, de Kerstman, Jan zelf, de haaienvin en de zwarte kat." Echte puzzelfanaten zoeken al die elementen terug in de ontwerpen en ontdekken zo af en toe foutjes. "Ik ben de zwarte kat wel eens vergeten te tekenen", bekent Heins. "Toen een puzzelaar me daar verontwaardigd op aansprak heb ik gezegd dat je hem niet kon zien. Hij zat om het hoekje."

Ook Heins heeft zo zijn eigen vaste figuren die op iedere puzzel van zijn hand terug te vinden zijn: zijn overleden vader, zijn vriend Maurice in een rolstoel en natuurlijk Heins zelf. 

Amerikaanse spelfabrikanten riepen 29 januari in 1995 uit tot Internationale Puzzeldag, maar daar doet Heins niet aan mee. "Ik heb van mijn leven nog nooit één puzzel gelegd en dat wil ik graag zo houden. Ik heb een hekel aan puzzelen."

Zijn vrouw, die Heins als een vlinder op elke puzzel vastlegt, is wel een groot puzzelfan. Ze puzzelde al fanatiek voor de twee elkaar leerde kennen. "Ik zou echt doodnerveus worden van het leggen van een puzzel", zegt Heins. "Nee, ik ben liever vijf maanden bezig met een nieuw ontwerp dan dat ik drie weken bezig moet zijn met het leggen van een puzzel." 

Fans van het werk van de Oosterhoutse 'Van Haasteren' hoeven zich niet druk te maken dat hij, als hij in september 67 wordt, stopt met tekenen van de kunstwerkjes. "Ik ga door. Achter de geraniums zitten is niks voor mij", belooft hij.