Boswachter Frans Kapteijns deelt wekelijks zijn kennis van de natuur. Iedereen kan vragen insturen via [email protected]. Dit keer besteedt Frans onder meer aandacht aan nestkastje volgepropt met voedsel, wie doet dat?, weer een halsbandparkiet gespot en twee keer een kleverige substantie gespot op een plek. Deel een van deze Stuifmail is zaterdag al gepubliceerd.

Ieder weekend is er ook een nieuwe aflevering van de Stuifmail-podcast. Beluister de podcast hier:

Nestkastje gepakt om schoon te maken, maar het zit vol met voedsel, wie is de dader?
Tijdens het schoonmaken van een nestkastje trof Joop Jacobs veel vruchten van de hulst in dat kastje en nog ander voedsel. Volgens mij lag er in het nestkastje zelfs een hele grote voedselvoorraad. Die voedselvoorraad is aangelegd door een muis en de meeste kans maken de muizen van de familie ware muizen. Ware muizen zien er uit als Micky Mouse. Het zijn knaagdieren, die een spitse snuit hebben, grote oren en naast kraaloogjes ook nog een dunne, lange, geschubde staart. Naast de bosmuis (volgens mij de dader, zie foto) kennen we binnen die familie de volgende soorten huismuis (mogelijk ook de dader), dwergmuis en veldmuis. Ware muizen houden geen winterslaap ze blijven dan ook de hele winter actief. Vaak gaan ze in huizen of afgesloten lege ruimtes opzoek naar warmte en voedsel, omdat voedsel buiten schaars is. Maar daarvoor in de vroege herfst (september/oktober) gaan ze op verkenning naar schuilplaatsen en dit doen ze zodra de buitentemperaturen dalen, de nachten kouder worden en voedsel buiten schaarser wordt. Vaak oogsten ze al vroeg in de herfst voedsel en slaan dit op in mooie schuilplekken, zoals nestkastjes. Echte koude overleven ze door energie te besparen en te schuilen, maar gewone winterse koude deert ze niet en dus blijven ze actief zoeken naar voedsel.

Welk dier is er voor de wildcamera verschenen?
Desiree heeft een dier op de wildcamera gezien en zij wil nu weten welk dier die camera heeft vastgelegd. Zelf dacht ze aan een boom- of steenmarter. Wat dat laatste betreft heeft zij gelijk, want volgens mij herken ik op de foto van het filmpje een steenmarter. In Brabant komen we het meest steenmarter en bunzing tegen, maar omdat het heel goed gaat met steenmarters in Brabant, is deze soort steeds meer waar te nemen. Ook de boommarter maakt een opmars o.a. door de ecologische verbindingszones, maar is toch een zeldzaamheid in Noord-Brabant. Met de bunzing gaat het helaas minder. Daarnaast is de bunzing meer een dier van bebost laagland nabij water, waaronder rivieroevers en moerassen. In de winter worden bebouwde gebieden opgezocht en is de bunzing te vinden in de buurt van boerderijen. Het leefgebied van de steenmarter is bos of bosranden. maar wel in de buurt van de mens. Het is een dier dat graag vlak bij de mens leeft en neemt dikwijls zijn/haar intrek in stallen en schuren, maar ook in huizen, op de zolder of in een spouwmuur. Soms graven ze ook een hol in de grond. Aangezien ze vaak bij mensen vertoeven, geven ze ook wat overlast. Ze knagen namelijk vaak kabels in auto’s stuk. Voorheen dachten we dat het aan de visolie in de kabels lag, maar recent zijn we er achter gekomen dat het ligt aan territoriaal gedrag. Auto’s bewegen veel tussen werk en thuis en steenmarters zetten overal hun geurspoor af ook onder motorkappen. Als de auto dan met zo’n geurspoor ergens anders komt waar de geurspoor is afgezet, wordt de daar levende steenmarter furieus en vernield dan zo’n plek, bijvoorbeeld door de kabel door te bijten. 

Welke vogel zit er in de boom boven een struik?
P. Braet stuurde mij een foto van een vogel en hij vroeg zich af welke vogel het was. De vogel die hij gespot heeft is een halsbandparkiet. Halsbandparkieten zijn zeer luidruchtige vogels en kwamen hier oorspronkelijk niet voor. Hun oorsprong ligt in India en Centraal-Afrika. Helaas zijn een aantal ontsnapte en losgelaten kooivogels inmiddels sterk verwilderd. Hierdoor zijn er op locaties behoorlijke populaties in Nederland ontstaan. In de winter zoeken ze met grote groepen zogenaamde slaapbomen op. Je kunt dus gerust zeggen, dat de halsbandparkieten in Nederland standvogels geworden zijn. Tussen 1996 en 2009 zag je een sterke uitbreiding van het aantal halsbandparkieten over de hele Randstad. De telling in 2013 gaf een totaal van meer dan 10.000 individuen. De organisatie Sovon verwachtte in 2014 al dat de aantallen verder zouden stijgen en dat het leefgebied van de vogel zich zou uitbreiden tot gebieden buiten de Randstad. Dit is inderdaad gebeurd, want deze felgroene vogels zijn tegenwoordig ook te vinden in Brabant. Je komt ze o.a. tegen in Tilburg, zie de meldingen hieronder;
* Marij van Driel meldt dat ze de vogels in het Leijpark in Tilburg heeft gesignaleerd.
* Marie-Louise Weijters woont aan het Quirijnstokpark in Tilburg en daar hoorde ze en zag ze op zondag 22 januari voor de eerste keer de halsbandparkieten. De vogels zouden al enkele jaren in het park zitten.
* Volgens Marijon Meijer hebben de parkieten ook een fijn onderdak gevonden bij het Eindhovense park Meerland in Meerhoven.
* Wil Scholts fotografeerde elf halsbandparkieten in een boom. Vier staan er niet op de foto, zij zitten onder op de niet zichtbare stam.
* Th. van de Sanden ontdekte een halsbandparkiet op zijn balkon. Ze komen er regelmatig om te eten en er zitten er meerdere in het Tilburgse Sweelinckpark.
* Ook Ank van Tilburg ziet ze in het park bij de Sweelincklaan regelmatig vliegen.

Gespot tweemaal een geleiachtige druppels, zijn het dezelfde druppels?
Jacqueline van Boven vond bij het Joe Mann gebied in Best geleiachtige druppels op bomen en ze wilde graag weten wat het was. Daarnaast vond ze ook geleiachtige dingen op de grond en dus vroeg ze zich af of het met elkaar te maken had. Volgens mij is het helemaal toeval en zijn het toch twee aparte natuurvondsten. De geleiachtige druppels op de boom is in feite hars wat een natuurlijke beschermingsreactie is van in dit geval een prunusboom op beschadigingen door bijvoorbeeld snoeiwerkzaamheden of andere wonden. Het kan ook een reactie zijn op inbreuk op de prunusboom door bacteriën en schimmels. Het hars is een kleverige substantie die zo’n wond of aanval van schimmels of bacteriën afsluit ter voorkoming van ziektes of indringing door andere organismen / dieren. Mocht zo’n boom ook nog eens een slechte conditie hebben door te nat staan, droogte of voedselgebrek, dan is zo’n boom vatbaarder voor allerlei aantastingen en maakt de boom zolang hij/zij dat kan veel hars aan.

Foto 2. De kleverige substantie die op de grond ligt heet sterrenschot wat Jacqueline ook al een beetje vermoedde. Persoonlijk gebruik ik dit woord liever dan heksensnot. Heksensnot is een woord dat de laatste jaren wordt gebruikt, waar voorheen sterrenschot werd gezegd. Dit woord stamt al uit de zeventiende eeuw. Mensen dachten toen echt dat dit de reststoffen waren van sterren. In werkelijkheid is sterrenschot braaksel van diverse diersoorten, onder meer reigers, ooievaars en bunzingen. Die dieren hebben dan vrouwelijke kikkers of padden gegeten. Wat ze vervolgens uitbraken, is het zweleiwit dat in die vrouwelijke amfibieën zit. Het dier of de vogel die deze kikker of pad heeft gegeten, heeft ook vocht in de maag zitten en dat wordt opgenomen door dit zweleiwit. Dat zweleiwit zet dan meteen flink uit en veroorzaakt braakneigingen. Soms zitten in dit sterrenschot nog een zwart puntje. Dat zijn dan de eitjes van de nieuwe kikkers, maar helaas die zullen geen kikker meer worden!

Rubriek mooie foto’s
Gezien bij Woensdrecht twee prachtige zeldzame kleine zwanen, die in ons land elk jaar weer overwinteren, foto Marianne Wijten.

Natuurtip; Van boerderij tot natuurgebied in de Loonse en Drunense Duinen
Zondag 8 februari vanaf 10.00 uur tot 12.00 uur

Giersbergen
Dit ommetje met aandacht voor natuur, is een cultuurhistorische wandeling rond Giersbergen. Een pittoresk, historisch gehucht bij de Loonse en Drunense Duinen. Met oude boerderijen, een dorpspomp en een bekende herberg. Nu een populaire rustplaats voor wandelaars en fietsers, maar ooit woede hier een strijd tegen stuifzand en water. Tijdens de wandeling ontdekken we de overblijfselen van de uithof uit de 13e eeuw. De restanten zijn nog duidelijk nog te herkennen in het landschap. Uiteraard vertelt onze boswachter ook veel over de natuur.

Meer informatie
•    Aanmelden is verplicht, kan via deze link.
•    De kosten zijn voor leden van Natuurmonumenten € 7,70 en niet leden betalen € 11,00
•    Vertrekpunt is de parkeerplaats Giersbergen: Giersbergen 9-10 5151 RG Drunen.
•    Deze excursie is gericht op volwassenen. Oudere kinderen zijn onder begeleiding van een volwassene welkom
•    Trek stevige wandelschoenen aan
•    Draag kleding die past bij het weer
•    Controleer jezelf achteraf altijd op teken
•    Honden mogen niet mee