Boerenkiel verovert Brabant, kleurrijke pakjes leggen het af
Een blauwe kiel of een zwarte carnavalsjas met originele emblemen erop: zo vier je carnaval in Oeteldonk. Maar deze Bossche carnavalsklassiekers worden ook steeds populairder in de rest van de provincie. In sommige steden moeten winkels zelfs hun assortiment aanpassen: de bananenpakken en zusterjasjes worden letterlijk verdrongen door de kielen, carnavalsjassen en emblemen.
Volgens Maurice van Hommel, van de Tilburgse carnavalswinkel Feestspecialist XXL, zijn de embleemjassen al lang niet meer alleen een Bosch fenomeen. “Sinds een jaar of vier worden ze in Tilburg steeds populairder”, zegt hij, maar dan wel met een groen-oranje sjaal erbij natuurlijk.
De emblemenjas won langzaam terrein, tot er in 2024 ineens een explosieve stijging was. "En die zet volle bak door. Op jassengebied zijn we zeven keer groter geworden", vertelt Maurice. Inmiddels is een derde van zijn winkel voor de traditionele carnavalsjassen bestemd.
Eigen identiteit
“Emblemen met de carnavalsnaam van de stad of het dorp erop doen het altijd goed”, weet Astrid Hoofs, van de gelijknamige carnavalswinkel in Den Bosch.
In Tilburg doen grove teksten het goed. “Kutembleem, vinden ze blijkbaar heel grappig”, lacht Maurice. In Breda zijn voetbalfans ook massaal aan het sparen geslagen. “Het is echt opvallend dat we veel emblemen verkopen die iets met NAC te maken hebben”, vertelt Cees van der Horst van Feestwinkel Breda.
Dennis Sep, van SEP Feestkleding in Roosendaal liet vorig jaar voor het eerst emblemen en pinnen maken. “Daar staat bijvoorbeeld Pralleke of Prakske op, Roosendaals voor meisje en jongen”, legt hij uit. “Of een grote Tulpetaan voor achterop de jas. We maken ook zelf hoeden met emblemen van Roosendaal of handschoenen en mutsen voor kinderen.”
Plaatjes sparen
Volgens alle verkopers is de gigantische toename van jasjes echt opvallend, al denkt Maurice wel een verklaring te hebben: "Je kunt ze lekker versieren en er echt je eigen ding van maken." Volgens de Tilburger vinden vooral vrouwen het leuk om hun kostuum 'te pimpen' met koordjes, pailletten en emblemen.
Ook in Den Bosch prijzen ze het originele karakter van de jassen: “Het creëert eenheid, een wij-gevoel, en toch kun je je creativiteit kwijt”, zegt Astrid van Hoofs.
Chauvinisme
Er ligt ook een vleugje chauvinisme aan de populariteit ten grondslag. Dennis van de winkel in Roosendaal legt uit: “Den Bosch ligt hierin echt voor op andere steden. Met de emblemen laat je zien dat je trots bent op waar je vandaan komt.”
Waarom dat nu opeens zo aantrekt weet hij niet goed. “Mensen zeggen dat we in tijden van crisis dicht bij onszelf blijven. Misschien willen we die trots dus tijdens carnaval, een feest van expressie, extra uitdragen?”, gokt hij.
Verslaat het jasje het bananenpak?
In Oeteldonk zie je bijna niet anders dan de emblemenjassen. In andere steden is dat nog wat verdeelder, al gaat dat misschien dus wel veranderen. “Een derde van de winkel is nu al jassen en emblemen”, vertelt Maurice. “Ik verwacht dat dat toe gaat nemen en dat andere pakken plaats moeten maken. Dat vind ik zonde en daar moeten we voor waken."
Dennis sluit zich daarbij aan. “Leuk dat we bezig zijn met die pakken, maar ik vind wel dat iedereen welkom moet blijven. Carnaval is een feest van guilty pleasures en saamhorigheid. Je moet aan kunnen doen wat je wil en we mogen mensen niet uitsluiten.”
Cees heeft tot slot nog een goede tip voor mensen die dit jaar voor het eerst een kiel aanschaffen. “Doe hem eerst vijf keer in de wasmachine, anders lijkt-ie te nieuw en dan lijkt het of je nooit carnaval viert”, lacht hij. “Door de wasmachine krijgt hij de goede kleur. Daarna nooit meer wassen, gewoon buiten laten luchten.”