VERVLOGEN VERLEDEN

Jan Claesen was trompetter, maar waar is zijn grafsteen gebleven?

Gisteren om 10:00 • Aangepast gisteren om 19:00

Een hoopje dorre bladeren op een keurige laag grove, witte grindstenen. Dat is alles wat op deze koude wintermorgen te vinden is op de plek in Andel waar de grafsteen van de vermaarde trompetter Jan Claesen zou moeten liggen. Voormalig CDA-raadslid Ad de Graaf, die het dertien jaar geleden voor elkaar kreeg het gedenkmaal te laten herstellen, is met stomheid geslagen. "Hij is weg!"

Profielfoto van Henk van Ingen
Geschreven door

Eeuwenlang leefden kinderen mee met de avonturen van de handpoppen Jan Claesen (ook wel Jan Klaas(s)en genoemd) en Catrijn (of Katrien). Al zijn belevenissen liepen voor de wat dommige Jan met zijn grote neus, puntige muts en bochel doorgaans goed af. 

Wat veel mensen niet weten is dat deze poppenkastfiguren gebaseerd lijken te zijn op iemand die echt heeft bestaan: Jan Claesen. Die pakweg vierhonderd jaar geleden als trompetter onderdeel uitmaakte van het leger van Frederik Hendrik van Oranje, zoon van prins Willem van Oranje.

Deze veldheer was een kei in het veroveren van steden en hij wist onder meer Breda, Maastricht, Hulst en Den Bosch te bevrijden van de Spaanse bezetting.

Het kerkhofje in Andel waar de grafsteen van Jan Claesen is verdwenen (foto: Henk van Ingen/Omroep Brabant)
Het kerkhofje in Andel waar de grafsteen van Jan Claesen is verdwenen (foto: Henk van Ingen/Omroep Brabant)

Trompetters waren in die tijd zeer belangrijk tijdens de strijd. Zij bliezen de bevelen door tijdens het enorme kabaal van een veldslag zodat soldaten wisten wat ze moesten doen. Een levensgevaarlijk beroep, omdat ze vaak een belangrijk doelwit waren van de vijand om zo de communicatie van de tegenstander (letterlijk) monddood te maken.  

Jan Claesen is in 1634 in Andel terechtgekomen. Hoe en waarom is onduidelijk, gestreden werd daar op dat moment niet.  En hij had er ook beter weg kunnen blijven, want het dorpje is uiteindelijk zijn ondergang geworden. Een moordenaar uit Breda kwam hem daar opzoeken en stak hem dood. De trompetter heeft 'zijn bloed onschuldig gestort', zo stond op zijn grafsteen.

Het gedenkmaal aan trompetter Jan Claesen vlak bij de plek waar hij in Andel ligt begraven (foto: Henk van Ingen/Omroep Brabant)
Het gedenkmaal aan trompetter Jan Claesen vlak bij de plek waar hij in Andel ligt begraven (foto: Henk van Ingen/Omroep Brabant)

Maar ja, die grafsteen uit 1634. Die lag al die eeuwen bij de Romboutstoren, het deel van de kerk uit 1382 dat na een verwoestende brand behouden bleef. In 2013 bleek die in hele slechte staat. Er zaten enorme scheuren in en het steen begon af te brokkelen zodat er van de tekst nagenoeg niks meer te lezen viel.

Tot groot verdriet van toenmalig CDA-raadslid Ad de Graaf. Hij maakte zich hard voor een opknapbeurt van de zerk en hij kreeg er de handen voor op elkaar. Korte tijd later was het grafmonument prachtig hersteld en werd het weer teruggeplaatst op de oorspronkelijke plek.  

De Romboutstoren in Andel met daarnaast het Huis van Jan Claesen (foto: Henk van Ingen/Omroep Brabant)
De Romboutstoren in Andel met daarnaast het Huis van Jan Claesen (foto: Henk van Ingen/Omroep Brabant)

De Graaf nam afgelopen donderdag een kijkje op het kerkhofje, maar de grafsteen bleek in geen velden of wegen te bekennen. Een hoopje dorre bladeren was alles wat terug te vinden was op de plek van het graf. "Ik ben met stomheid geslagen. Hij is weg! Ik begrijp hier helemaal niks van. Maar ik ga de wethouder bellen, want ik wil weten wat er aan de hand is."

Is de zerk gestolen? Of is er sprake van een slechte grap? Bij de afdeling voorlichting van de gemeente Altena, waaronder Andel valt, weten ze het niet direct. "Maar we zoeken het uit en komen er snel op terug."

Een paar uur later komt een woordvoerder met het verlossende woord. "Rond Kerstmis is de grafzerk meegenomen zodat hij opgeknapt kan worden. Zo worden de letters weer beter leesbaar gemaakt. Het is de bedoeling dat de grafzerk volgende week wordt teruggeplaatst. Zodat hij weer, in goede staat, door belangstellenden bezichtigd kan worden."

De Graaf is opgelucht dat de grafsteen weer 'terecht' is. En blij dat de gemeente werk maakt van het onderhoud. "Dat was destijds wel anders. De steen was toen aan het verbrokkelen en er was bijna niets meer van over. Goed dat ze het nu bijhouden. Maar het was misschien beter geweest dat dan ook te melden."

Rob de Nijs maakt ruim 50 jaar geleden dit lied over Jan Claesen:

Lees ook

Vervlogen Verleden

Vervlogen Verleden is een wekelijkse rubriek over leuke, opmerkelijke of grappige weetjes uit het rijke Brabantse verleden. Heb je een tip, mail dan naar: [email protected].

App ons! 👋

Heb je een foutje gezien of heb je een opmerking over dit artikel? Neem dan contact met ons op.