Een eekhoorn met een kale staart, Frans weet waardoor dat komt
Boswachter Frans Kapteijns deelt wekelijks zijn kennis van de natuur. Iedereen kan vragen insturen via [email protected]. Dit keer besteedt Frans onder meer aandacht aan een vreemde grassoort waar men vroeger borstels van maakte, een geluksmoment met een krom randje, een eekhoorn met een kale staart en een vreemde snuiter in de bananen. Deel een van deze Stuifmail is zaterdag al gepubliceerd.
Ieder weekend is er ook een nieuwe aflevering van de Stuifmail-podcast. Beluister de podcast hier:
Wat voor iets vreemds groeit er in de Leenderbossen?
Dolly Moonen maakte vorig jaar een foto van iets in de Leenderbossen en ze wil graag weten wat het is. Op de foto zie je in een soort cirkel allemaal lichtbruine sprietjes. Volgens mij zijn die sprietjes afkomstig van uitgebloeid borstelgras. De kleur is enigszins vergelijkbaar met uitgebloeid pijpenstrootjes.
Borstelgras (nardus stricta) is een plantensoort, die behoort tot de familie van grassen. Het groeit in dichte pollen of zelfs kleine horsten en wordt maximaal tot 40 centimeter hoog. De plek waar je dit borstelgras tegen kunt komen is op zure, voedselarme gronden, vaak in schrale gras- landen en heidegebieden.
In het voorjaar komen aan de rechtopstaande dunne stengels alleen aan de voet blaadjes. Als borstelgras is uitgebloeid, vormt het dichte, grijsgroene, soms bruine pollen met stugge, borstelvormige bladeren en verdorde aren die in de nazomer en herfst (licht)bruin worden. Het is dus een taai gras, dat in dichte pollen groeit en die taaie en dichte pollen kunnen zich langzaam uitbreiden in cirkelvormige patronen (zie foto van Dolly), soms heksenkringen genoemd.
De naam heeft borstelgras te danken aan het feit dat het gras een dichte pol vormt. Dat benadrukt de 'borstel'-vorm. Maar de naam heeft borstelgras ook te danken aan het feit dat mensen de stugge, harde en borstelvormige pollen vroeger gebruikten als materiaal voor het maken van bezems en borstels.
Een eekhoorn met kale staart, is dat ernstig of dodelijk?
Marian de Jonge uit Venray zag bij haar thuis een eekhoorn met een kale staart en ze vroeg zich af of het diertje ziek was of nog erger of het diertje niet lang meer te leven heeft. Wat dat laatste betreft, kan ik melden dat dat nog niet in beeld is.
Wel is het zo dat een eekhoorn met een kale staart mogelijk last heeft van parasieten, zoals vlooien of mijten. Daarnaast zijn er meerdere oorzaken te benoemen, zoals haarverlies bij de eekhoorn dankzij een schimmelinfectie, of stress en/of gevechten. Ook kan er groot haarverlies ontstaan door gewoon (staart)rui, maar ook door op zijn Engels gezegd 'fur slip'.
Dat betekent verlies van haar na vastpakken, bijvoorbeeld bij territorium gevechten. Zo’n kale haarplek op de staart kan ook nog eens verergerd worden door krabben. Dit leidt dan weer tot vervelende wondjes.
Op territoriumgevechten en jaarlijks haarverlies door wisselen van vacht na, kunnen de hierboven genoemde andere zaken leiden tot een verminderde gezondheid. Mocht het een schimmelinfectie zijn, dan is dat wel vervelend, want zulk een infectie kan leiden tot necrose (afsterven) van de staart.
Als dat gebeurt, wordt het leven van zo’n eekhoorn gevaarlijk, want de staart is zeer essentieel voor overleving en vervult meerdere functies. De staart dient als roer en evenwichtsorgaan bij het springen, maar ook als paraplu of parasol tegen weersomstandigheden. Daarnaast is het een warme deken tijdens de slaap en tot slot als communicatiemiddel om emoties te tonen aan soortgenoten.
Kortom: de staart is onmisbaar. We zullen dus moeten hopen, dat de staart getroffen is door haaruitval door wisselen van de vacht of dat die eekhoorn haarverlies heeft dankzij een territoriumgevecht.
Mocht overigens die eekhoorn een kale staart behouden, dan is een telefoontje naar de eekhoornopvang (0618819576) noodzakelijk.
Wat is er aan de hand met de snavel van een van de verliefde Turkse tortels?
Rosemarie de Wit zag op een grijze dag in haar achtertuin een geluksmomentje en dat was een koppel verliefde Turkse tortels. Wat ze ook zag, en dat bevreemde haar, was dat een van beide vogels een vreemde snavel had.
De snavel van die vogel had een vreemde lange haak. We hebben hier te maken met een vergroeide snavel bij die Turkse tortel. Normaal groeien snavels, net als onze nagels, gewoon door. Maar door die te slijten, krijgt zo’n snavel een normale afmeting. Mensen moeten de nagels knippen, want wij gebruiken onze handen niet zoals apen dat doen.
De snavels van vogels slijten doordat zij die gebruiken bij het eten, graven, hakken enzovoorts. Bij sommige vogels - want het komt wel vaker voor - groeien de snavels echter te snel. Mogelijk door een virus, het circovirus.
Het gevolg is dan inderdaad een vreemd gevormde snavel. En dat is niet zo best voor de vogel, want een vreemde gevormde snavel kan ervoor zorgen dat de vogel niet goed meer kan eten. Zo kan de vogel vermageren en in het ergste geval zelfs verhongeren.
Helaas is daar dan ook niets meer aan te doen. Het gebeurt dus wel vaker. Aangezien Turkse tortels vaak in de buurt van mensen verblijven, vallen dit soort afwijkingen sneller op dan in de natuur.
Een vreemde snuiter gevonden in een tros bananen, wie is het?
Lara Temme vond in een tros bananen iets bijzonders: een keverachtige. Volgens haar een snuitkever, en dat klopt helemaal. Helaas geen gewone snuitkever, maar eentje uit de rij van invasieve insecten: een zijdeachtige rietkever met de wetenschappelijke naam Metamasius hemipterus sericeus.
De zijdeachtige rietkever heeft, naast deze wetenschappelijke naam, nog een tweede Nederlandse naam: de West-Indische rietkever. Deze snuitkever is dus een invasieve, schadelijke snuitkever, die oorspronkelijk in Zuid- en Centraal-Amerika voorkwam. Deze speciale snuitkever werd voor het eerst in ons land in 2006 onderschept door de Nederlandse Plantenziektekundige Dienst.
In het land van herkomst is het een 'schadelijke boorder', de specialiteit van snuitkevers, die daar vooral suikerriet aantasten. Vrouwelijke kevers leggen eieren in beschadigde of gestreste plantendelen en dat kunnen ongeveer vijfhonderd eieren zijn gedurende een levensduur van zo'n zestig dagen.
De getroffen planten verzwakken en dat kan weer leiden tot afsterven van die planten. Naast suikerriet zijn palmen (waaronder dadel-, konings- en waaierpalmen) en bananen de voornaamste doelwitten. Vandaar dat Lara zo’n diertje vond in de bananen. Het witte spul op dat diertje is vermoedelijk een restje banaan.
Rubriek mooie foto’s
Gezien op de Voorste Stroom in Oisterwijk een prachtige verschijning met de naam mandarijneend, foto Patricia Smulders.
Natuurtip: Winterwandeling - Naderend voorjaar
Zondag 15 februari vanaf 13.30 uur tot 15.30 uur
Voorjaar
Omdat iedere winterse wandeling in een andere fase van de winter is, zal er iedere keer aandacht zijn voor die verschijnselen die in dat deel van de winter te zien zijn. Hoewel het dus nog volop winter is, staat deze wandeling al helemaal in het teken van het naderende voorjaar. Wellicht staat het speenkruid al in bloei, of heel misschien een vroege bosanemoon!
Pannenhoef
Pannenhoef is een natuurgebied van circa 706 hectare gelegen tussen Zundert, Etten-Leur en Rijsbergen en is eigendom van de Stichting Brabants Landschap. In het gebied, dat voor een groot deel bestaat uit gemengd bos, zijn elf vennen en enige heiderestanten aanwezig met een belangrijke natuurwaarde.
Meer informatie
- Inschrijven is verplicht, kan via deze website
- Vertrekpunt is de parkeerplaats De Ganger Panhoefweg, Zundert
- Trek stevige wandelschoenen aan
- Draag kleding die past bij het weer