Johan van Laarhoven 'geen onrecht aangedaan', miljoenenclaim is nu kansloos
De Nederlandse Staat heeft zich gewoon aan de regels gehouden en kon er niks aan doen dat Johan van Laarhoven werd opgepakt in Thailand. Hij zat daar jarenlang onder mensonterende omstandigheden in de gevangenis. Dat is kortweg de conclusie van de rechtbank.
Er bestond altijd een 'redelijk vermoeden van schuld' tegen hem en dat is zo gebleven, blijkt uit het vonnis. Het is voor het eerst dat rechters vaststellen dat de Staat der Nederlanden niet heeft gefaald bij de behandeling van Johan van Laarhoven (65) uit Tilburg.
'De conclusie is dat de Staat niet onrechtmatig heeft gehandeld door het doen van het rechtshulpverzoek, waaronder begrepen het sturen van de brief van 14 juli 2014', schrijft de rechtbank in Den Haag woensdag in het vonnis.
De rechtbank oordeelt dat politie en het Openbaar Ministerie (OM) de collega's daar toen om hulp mochten vragen, ondanks dat voor Van Laarhoven en zijn toenmalige echtgenote het risico bestond op een 'onmenselijke of vernederende behandeling'.
Het was bekend dat er mensenrechtenschendingen waren in Thailand. Niks doen zou betekenen dat de verdachte er mee weg kwam en er misschien bewijsmateriaal zou verdwijnen, stellen de rechters.
Toch arrestatie
Die brief uit 2014 speelt een sleutelrol in dit proces. Met die brief maakte de Nederlandse politie de autoriteiten in Thailand erop attent dat Van Laarhoven daar woonde. In Brabant was hij verdachte in een onderzoek naar belastingontduiking en witwassen.
De politie hier vroeg of de Thaise collega's beslag konden leggen op zijn geld, een telefoontap wilden plaatsen en zijn huis en kantoor doorzoeken. Er werd niet om arrestatie gevraagd, maar die kwam er toch.
De Thaise politie arresteerde Johan van Laarhoven en zijn vrouw. Hij kreeg uiteindelijk van de rechter in Thailand een enorme celstraf en belandde onder erbarmelijke omstandigheden in een gevaarlijke gevangenis. Pas na bemiddeling werd hij vrijgelaten en mocht hij de rest van zijn straf uitzitten in Vught.
'Voor de leeuwen geworpen'
In al die tijd lieten Johan van Laarhoven en broer Frans het er niet bij zitten. Ze zeggen dat de arrestatie is uitgelokt en dat Johan 'voor de leeuwen is geworpen'. Daarom sleepten ze de Staat der Nederlanden voor de rechter.
In 2016 al begonnen getuigenverhoren voor de rechtbank in Den Haag. Maar de Nederlandse Staat voelt zich er niet verantwoordelijk voor zijn ellende in Thailand. Politie en justitie hadden nooit de opzet om hem in Thailand te laten oppakken, is het verweer.
44 miljoen euro
Als de Staat der Nederlanden 'schuldig' zou zijn verklaard, lag de weg open voor een schadeclaim. Op een dagvaarding van november stond een bedrag vermeld van ruim 44 miljoen euro. Dat bedrag staat ook in het vonnis. Nu dit vonnis in het nadeel voor Johan, is die claim kansloos.
Ook andere claims worden afgewezen, zoals de kosten van ruim 280.000 euro die broer Frans zou hebben gemaakt voor het opvoeden van de dochter van Johan.
In deze video leggen we je de zaak-Van Laarhoven helemaal uit:
Strafzaak
In 2024 al eindigde al de strafzaak, in Breda. Johan van Laarhoven kreeg van het OM een boete en betaalde mee mee aan 7,75 miljoen euro teruggevorderde misdaadwinst.
Omdat er geen proces kwam, is nooit duidelijk geworden waarvoor Van Laarhoven is veroordeeld. Niet voor witwassen, want de straf daarvoor had hij al uitgezeten.
De rechtbank in Den Haag verwijst woensdag ook naar die strafopleggingen. Die wogen ook mee. 'Deze omstandigheid draagt bij aan het oordeel dat kennelijk sprake was van een redelijk vermoeden van schuld.'
Van Laarhoven heeft juist altijd volgehouden dat hij onschuldig is. "Ik blijf zeggen dat ik niks strafbaars heb gedaan. Alles is gelogen en bedrogen", stelde hij afgelopen november nog.
De rechtbank in Den Haag benadrukt in het vonnis dat die onschuld nergens uit blijkt en dat Johan ook in Thailand de baas bleef. 'Uit de stukken uit het strafdossier die de Staat heeft overgelegd blijkt dat getuige heeft verklaard dat hij nog steeds betrokken was bij de bedrijfsvoering van The Grass Company en vanuit Thailand beslissingen nam.'
Waarom zat Johan van Laarhoven in een cel in Thailand?
Van Laarhoven was de eerste ondernemer die begin jaren tachtig in Brabant een coffeeshop opende. Het ging hem voor de wind en er was geen vuiltje aan de lucht. In 2008 verhuisde hij naar Thailand voor zijn 'pensioen'.
Toen kwamen er verhalen dat er werd gesjoemeld met de boekhouding. Hij zou zo via zijn coffeeshops in Tilburg en Den Bosch miljoenen euro's hebben weggesluisd, naar het buitenland, waaronder Thailand.
Toen politie en Openbaar Ministerie (OM) in Breda informatie hulp vroegen in Thailand ging het mis.
Broer Frans en een batterij aan advocaten vermoedden een opzetje en riepen hier politiemensen en officieren van justitie ter verantwoording. De Nationale Ombudsman oordeelde dat Nederland onbehoorlijk handelde. Toen toenmalig justitieminister Grapperhaus in actie kwam, mocht Johan de rest van zijn celstraf in Vught uitzitten.
De rechtbank zegt over het rapport van de Ombudsman nu dat 'onbehoorlijkheid' iets anders is dan 'onrechtmatigheid'. Bovendien had de Ombudsman toen nog niet alle informatie over deze zaak.
