Veel schade aan het gazon, Frans heeft wel een idee wie de dader is
Boswachter Frans Kapteijns deelt wekelijks zijn kennis van de natuur. Iedereen kan vragen insturen via [email protected]. Dit keer besteedt Frans onder meer aandacht aan schelpen, een bol in een beukenhaag, schade in het gazon en een bever. Deel twee van deze Stuifmail wordt zondagochtend gepubliceerd.
Schade in het gazon, wie is de dader?
M.A.M. Bergman had veel schade aan zijn gazon en vroeg zich af wie de schuldige is. Zo te zien aan de vorm van een van zo’n putje in het gras, denk ik dat het hier om een das gaat. Om nog zekerder te zijn, zou meneer of mevrouw Bergman de gaten eens moeten opmeten. Als het das was, zijn de gaten/putjes tussen de tien en vijftien centimeter groot. Dassen maken deze gaten terwijl ze op zoek zijn naar voedsel dat ze geroken hebben in dat gazon. Het gaat dan om de larven van kevers - die noemen wij engerlingen - of de larven van langpootmuggen, die noemen wij emelten. Dassen graven het liefst in kort gemaaide gazons, want in de toplaag van die gazons zitten beide larvensoorten. Voor gazons zijn die larven ook niet zo best, want die eten de wortels van de grassen waardoor die grassen sterven. Je kunt dat dan zien doordat de grassen, die aangetast zijn, bruin kleuren. Veelal zien mensen dit vernielen door de dassen niet omdat dassen vooral in de nacht actief zijn.
Welk dier heeft schelpen aan de kant gelegd bij een waterloop?
Freek van der Heijden was aan het wandelen met zijn hond en zag bij een waterloop schelpen aan de waterkant liggen. Zijn vraag is: welk dier heeft dit gedaan? Volgens mij kan er een aantal daders zijn: muskusratten, reigers en bijvoorbeeld meerkoeten. Maar ook zwarte kraaien en kauwen. Al deze dieren eten graag zoetwatermosselen en dan laten ze hoopjes lege schelpen op de oever achter. Daarnaast kan het zo zijn dat bij een lage waterstand zoetwatermosselen plotseling op het droge komen te liggen en dan daar ook sterven, want ze kunnen niet zonder water. Helaas kan ik niet goed zien om welke soort zoetwatermossel het gaat. Er zijn best veel zoetwatermosselen in ons land. De meeste bekende soort is de zwanenmossel, deze kan maximaal vijftien centimeter lang worden.
Als ik naar de foto kijk, denk ik niet dat het hier om deze soort gaat. Daarnaast kennen we nog enkele andere zoetwatermossels zoals de schildersmossel, de bolle stroommossel, de driehoeksmossel (eigenlijk zijn dit exoten) en kleine zoetwatermosselen. Deze worden ook wel erwtenmossels genoemd. Overigens zien de schelpen er op de foto witachtig uit. Maar dat kan ook komen doordat de beschermende wat bruinere laag te lang in de zon heeft gelegen. Dan vergaat die beschermende laag en worden de schelpen wit en broos door de kalk die overblijft.
Van welk insect is de bol in de beukenhaag?
Willy de Visser trof een soort bol in een beukenhaag op de begraafplaats in Hoogerheide. Hij wil graag weten van welk insect deze bol was. Volgens mij is dit het eerste nest geweest van een Aziatische hoornaar.
Zo’n eerste nest gaat niet meer gebruikt worden, want Aziatische hoornaars bouwen elk jaar een nieuw nest. Net zoals Europese hoornaars. Nesten van Aziatische hoornaars vind je meestal dichtbij mensen, dus in de stenen omgeving van dorpen en steden. Daar is voor dit soort hoornaars meer voedsel te vinden is, zoals honingbijen. Wat bijzonder is, is dat Aziatische hoornaars twee nesten bouwen in een jaar. Het eerste nest is klein en lijkt echt op een bal (zie de foto van Willy), met een smalle ingang die naar beneden is gericht. Vaak bouwen de Aziatische hoornaars deze nesten in hagen of heggen. Het tweede nest is groter en lijkt meer op een uitgerekte bal met de ingang aan de zijkant. Dit tweede nest hangt vaak hoog in bomen, zie de foto hieronder.
Mocht het gaan om één familie das, dan kan zo’n gazon in korte tijd helemaal op zijn kop gezet worden, zo dol zijn ze op die beide larvensoorten. Soms is het schadebeeld minder heftig omdat dan niet dassen de tuin bezocht hebben, maar kraaien of kauwen. Ook die zoeken graag naar die zeer eiwitrijke larven in de grasmat. Dat vinden ze heerlijke lekkernijen. Je mag overigens niet zo maar iets ondernemen tegen de das, omdat dit een beschermd dier is. Het blokkeren van zijn leefgebied is dan ook verboden.
Wat kun je wel doen? Een van de oplossingen is beide larvensoorten te bestrijden met een biologisch bestrijdingsmiddel: lichtflitsverjagers of aaltjes, zie deze link. Daardoor verdwijnt de voedselbron voor de das en verdwijnt dit dier. Ook goed gazononderhoud kan helpen. Als je de conditie van het gazon verbetert (verticuteren, bemesten) wordt het gazon minder aantrekkelijk voor plagen.
Bever gespot in Genneper Parken, kan dat?
John Bloks was zijn hond aan het uitlaten in de Genneper Parken toen hij daar een bever spotte bij het bruggetje. Dat is bijna aan de rand van Eindhoven. In Eindhoven worden niet alleen in de Genneper Parken bevers gespot maar ook in Vaartbroek, de Klotputten en de Philips Visvijvers. Dit al sinds ongeveer 2016 het geval, want toen zijn de Europese bevers teruggekeerd naar Eindhoven. Natuurlijk zijn ze vooral actief in het centrum langs de Dommel, maar ook in de buurt van de TU/e en het Centraal Station. Bevers kom je niet zo vaak tegen, omdat het nachtdieren zijn. Maar in het centrum zijn ze gewend geraakt aan de reuring en dus zijn ze daar vaker te spotten. Tot slot wonen er ook bevers in de Eindhovense Zoo, die in Mierlo ligt, maar dat zijn geen Europese bevers. Daar leven Canadese of Noord-Amerikaanse bevers en dit zijn enkel vrouwtjes.
Wild in Nederland: bedrijvige bever - AVROTROS
In moerassen, bij beken, plassen en rivieren die voldoende begroeid zijn met bomen en struiken is het grootste knaagdier van Europa te vinden: de bever. Bevers zijn aquatische knaagdieren, die voorkomen in Europa en Noord-Azië. Het zijn de grootste knaagdieren van Europa en een van de grootste knaagdieren van de wereld. De bever heeft een brede, geschubde, horizontale afgeplatte staart. Zijn poten zijn vrij kort. De achterpoten hebben zwemvliezen. De kop van de bever is stomp en de oren en ogen zijn klein. De neus en oren kunnen worden afgesloten tijdens het zwemmen. In de wang zit een stuk weefsel dat de mond afsluit als het dier onder water knaagt.