Wie groef een gat onder de schutting van Jan? Frans heeft wel een vermoeden
Boswachter Frans Kapteijns deelt wekelijks zijn kennis van de natuur. Iedereen kan vragen insturen via [email protected]. Dit keer besteedt Frans onder meer aandacht aan een gat in een helling, nog een gat maar dan onder een schutting, een zeldzame nachtvlinder in Kaapverdië en een mooi zwammetje in een boomstronk. Deel een van deze Stuifmail is zaterdag gepubliceerd.
Gat in een helling, van wie?
Peter van Rossum kwam een gat tegen in een helling bij een sloot. Hij vraagt zich af wie de dader kan zijn. Volgens mij hebben we hier te maken met de ingang van een konijnenhol, ook wel konijnenpijp genoemd.
De ingang van die konijnenpijp is lastig in te schatten, maar ik denk dat de afmeting ergens tussen de dertig en vijftig centimeter ligt. De meeste konijnenpijpen hebben een ingang ergens tussen de tien en vijftig centimeter, dus dat zou moeten passen. Daarnaast zie ik veel onherkenbare pootafdrukken. Ook dat zie je vaker bij konijnenholen.
Wat ik wel mis, zijn urinevlekken en keutels. Maar dat kan ook wel, want in de winter 'keutelen' konijnen vaak in konijnenburchten. Dit doen konijnen, omdat plantaardig materiaal lastig te verteren is. Daarom laten ze de keutels vaak een tweede keer door het spijsverteringsstelsel gaan en halen ze dan de noodzakelijke voedingsstoffen weer uit die keutel.
In de zomer liggen die keutels vaak buiten, maar in winterse periodes kunnen die in de burchten liggen.
De meeste konijnenholen bevinden zich vaak in hellingen, heuvels of duinen. Achter zo’n ingang bevindt zich een uitgebreid gangenstelsel wat wij dan de konijnenburcht noemen.
Op de foto van Peter zie ik nu één ingang, maar vaak hebben konijnenburchten meerdere in- en uitgangen. Die meerdere in- en uitgangen zijn nodig om goede vluchtmogelijkheden te hebben. Daarnaast is zo’n burcht een uitgestrekt ondergronds systeem met diverse tunnels en kamers.
De diepte kan dan weleens drie meter zijn en zeker vijftig meter lang. Daarnaast heeft ieder konijn een privékamer.
Wie heeft een gat gegraven onder de schutting?
Ook Jan Gilsing kwam een ingang tegen, maar dan onder een schutting. Hij is benieuwd wie daar gegraven heeft. Je kunt heel duidelijk zien dat het hier om een andere ingang gaat en dat het zand ook anders verspreid is.
Volgens mij hebben we hier te maken met de ingang van een hol van een bunzing. Bunzingen graven soms zelf een hol en dat lijkt een beetje op het hol van een bruine rat. Ze hebben een donkerbruine vacht met een gele, geelwitte of lichtbruine ondervacht.
Op de kop heeft de bunzing, rondom het donkere haar rond de ogen, aan beide zijden een band van witte, gelige of grijsachtige haren, ook wel aangeduid als masker. Ook de beharing aan beide zijden van de neus is wit. In de winter zijn de vachtharen langer dan in de zomer.
Bunzingen komen graag naar en bij boerderijen. Verder zie je ze in verschillende waterrijke, halfopen landschapstypes. Natuurlijk moet er wel voldoende dekking zijn, anders blijven ze weg. Ze zijn vooral 's nachts actief. Vooral in de uren na zonsondergang, maar ook voor zonsopgang.
Bunzingen gaan nooit op jacht in de buurt van hun verblijfplaatsen. Op zoek gaan naar voedsel is iets speciaals. Want ze zoeken hun jachtgebied af naar holtes, nissen en holen. De daarin levende prooien worden bij verrassing besprongen.
Op hun menu staat allerlei dierlijk voedsel: konijnen, hazen, ratten, muizen, mollen, vogels, vogeleieren, reptielen, amfibieën en insecten. Ook knaagdieren en amfibieën komen op de menukaart van de bunzing voor.
Welke vlinder zat op het strand in Kaapverdië?
Cora Poot was in januari op vakantie in Kaapverdië. Op het strand zag ze een vlinder. Ze dacht meteen aan een nachtvlinder en dat klopt helemaal. Wat ze gezien heeft, is een prachtige vlinder uit de familie van de pijlstaartvlinders.
De naam is gestreepte pijlstaart. Deze nachtvlinder kan een spanwijdte hebben van acht centimeter. Ze leven vooral in Afrika, Centraal- en Oost-Azië, maar ook in Zuid-Europa.
In ons land zijn ze zeldzaam. Het zijn trekvlinders die bij gunstige omstandigheden ons land kunnen bereiken. Waarnemingen werden vooral gemeld in 2002, 2016 en 2022. Dat waren allemaal warme jaren. In die jaren werden die nachtvlinders overdag gespot. Vooral langs de kust, maar ook in diverse tuinen.
Overigens zijn er zelfs twee rupsenvondsten bekend uit Nederland. Helaas kunnen de rupsen van de gestreepte pijlstaart in ons land niet overwinteren. In hun leefgebied vliegen de gestreepte pijlstaarten vooral tijdens de schemering en net voor zonsopkomst.
In die periode bezoeken ze bloemen voor de nectar, maar ze komen helaas ook op licht af. Als voedselplanten gebruiken de rupsen vooral laag groeiende planten zoals walstrofamilie, katoenplant en zuringfamilie. Nadat de rupsen zich volgegeten hebben, verpoppen ze zich in een losse cocon op de grond.
In de bossen bij Achel allemaal vreemde stukje in een boomstronk, wat is het?
Maria Moonen was in de bossen bij de Beverbeek in Achel en zag daar mos met daarin allemaal vreemde stukjes. Wat ze gezien heeft, zijn de vruchtlichamen van de geweizam.
De vruchtlichamen van de geweizwam zijn kleine, knotsvormige en plat cilindrische zwammen. Vaak maar tot zeven centimener hoog. Aan de bovenkant komen vaak vertakkingen voor, waardoor de gelijkenis met een gewei ontstaat. Je komt deze vruchtlichamen tegen op dode takken en op stronken, houtsnippers en stronken van loofbomen.
Op het moment dat de vruchtlichamen naar boven komen uit de ondergrond, zie je dat de vruchtlichamen bedekt zijn met een wit poeder.
De geweizwammen komen heel het jaar voor en beginnen natuurlijk in voorjaar. Tijdens hun 'jeugd' zijn ze bedekt met dat witte poeder. De geweizwam komt zeer algemeen voor gedurende heel het jaar.
De zwam is te vinden op dode takken en stronken, vrijwel uitsluitend van loofbomen. In Nederland is het een zeer algemene soort.
Mooie foto’s
In de rubriek mooie foto's dit keer een foto die gemaakt is door Marielle Schelling. Elke avond in de voorbije winterse periode ging er een diertje schuilen in een nestkast. Dat diertje zat elke avond in zijn eentje helemaal opgerold lekker te slapen. Soms kwam er een tweede kijken in het nestkastje, zie de tweede foto.
Natuurtip
Zondag 22 februari kun je van tien uur 's ochtends tot twaalf uur 's middags deelnemen aan een winterwandeling door natuurgebied Kampina.
Terwijl je geniet van de betoverende stilte en de uitgestrekte openheid van de heide, vertelt onze gids je over de specifieke effecten van de winter op het prachtige landschap. Want hoewel de natuur in de winter stil en rustig lijkt, gebeurt er toch veel. Ervaar samen de stilte, geniet van de unieke sfeer en kom tot rust.
Meer informatie
• Aanmelden is verplicht, kan via deze link.
• Vertrekpunt is parkeerplaats Huisvennen aan de Roond in Boxtel, zie deze link.
• Deze excursie is gericht op volwassenen. Oudere kinderen zijn onder begeleiding van een volwassene ook welkom.
• Trek stevige wandelschoenen aan.
• Draag kleren die passen bij het weer.
• Controleer jezelf achteraf altijd op teken.
• Honden mogen niet mee.