Speelse carnavalswagens trekken weer door het Krabbegat
De grote optocht rijdt dinsdagmiddag weer door de middeleeuwse straten van 't Krabbegat. Het wordt een jubileum-editie, want het is de 77e stoet. Het is daarmee dit carnavalsseizoen een van de laatste grote optochten in het zuiden. ‘Lest best’. Zullen ze zeggen in het Krabbegat. Of het echt de mooiste is dat kun je zien op Omroep Brabant. De optocht is vanmiddag live te zien.
Motto dit jaar is: ‘Me n’ouwe me veule de leutige speule’, als knipoog naar de Olympische Winterspelen.
55 nummers uit Bergen op Zoom en omgeving rijden en lopen mee. En dat is niet alles want ook de kinderoptocht en het Offiesjeel Gedeelte gaan vooraf aan de stoet.
Over de optocht van Krabbegat verscheen pas een boek met een overzicht door de jaren heen. “Wat is nou de vastenavend zonder een optocht?” Dat zei Prins Wannes de Derde van Krabbegat bij de presentatie. Die optocht is van alle carnavalstradities de meest zichtbare en toegankelijke ook. Liefst met 'gerdijntje' dan wel.
Nar
Het optochtboek is geschreven door de Bergse tekenaar Eric Elich. “Ik was amper vier jaar en was al onder de indruk van de kolossale prinsenwagen. Het maakte een onuitwisbare indruk op mij.”
Het feest liet hem niet meer los. Hij schopte het zelfs jarenlang tot nar. Voor hem zijn carnavalswagens beeldbepalend. “Zonder bouwers is er eigenlijk geen vastenavend. Het is van belang dat die bouwers een podium verdienen.”
Carnaval of beter gezegd vastenavend in Bergen al eeuwenoud. Een eerste aanwijzing gaat terug tot 1413. Ruim een eeuw geleden ontstond het moderne carnaval, met een optocht. Sinds 1922 zijn er foto’s van alle eerste prijzen. Voor Elich was dat een mooie rode draad om ze op een rijtje te zetten.
Die eerste stoet in 1922 zegt veel over de tijd zelf. Toen won een nu onbekende bouwgroep met de titel ‘Belgische vlucht’. Het was kort na de Eerste Wereldoorlog en Bergen op Zoom herinnerde zich nog goed de ongekende vluchtelingenstroom van mogelijk wel een miljoen Belgen die vluchtten voor de oprukkende Duitse troepen. Ze overspoelden vooral Bergen op Zoom en omgeving.
Ku Klux Klan
Ook in die beginjaren droegen de deelnemers al de karakteristieke maskers. En er werden grenzen overschreden. In 1925 liep in de optocht zogenaamd de Ku Klux Klan mee. Toen misschien grappig maar of je in deze tijd nog draak kan steken met de racistische extremisten uit het zuiden van de VS dat is de vraag. Niet duidelijk of er toen ophef over was.
Die ophef was er wel in 1929. Toen droegen vrouwen mannenkleding en protesteerde de katholieke geestelijkheid. Er kwam zelfs een rechtszaak, die de vrouwen wonnen. En in 1939 was er weer gedoe en verwijderde de politiecommissaris een groep lopende skeletten, want ze waren ‘te eng’.
Verboden
Begin 1940 werd de optocht verboden door de autoriteiten. De Tweede Wereldoorlog was uitgebroken en Nederland dreigde ook doelwit te worden van de Duitsers. Niemand mocht meer gemaskerd over straat.
Na de bezetting keerde de optocht terug, met als echo van de oorlog een gekke kop van Hitler in de stoet. Daarna gingen de bouwers los met schepen, kastelen, draken, olifanten, draken, varkens, reuzen, enorme poppen van bekende Bergenaren: je kunt het zo gek niet bedenken, alles rijdt voorbij.
“Natuurlijk is er veel veranderd in materiaal en onderwerpen,” zegt Eric Elich. Maar hij laat zich graag verrassen en geniet er al zijn hele leven van.
De prins mocht zijn boek pas in ontvangst nemen. “Geweldig om te zien hoe veel ziel en zaligheid de bouwers in de optocht stoppen,” zei 'oogeid Wannes de Derde.
Ook bij deze 77e editie zal die ziel en zaligheid zichtbaar zijn, op speelse wijze.
Wereldoorlog, watersnood, wind en wereldwijde pandemie
De Tweede Wereldoorlog was de grootste spelbreker ooit van het carnaval. Vriend en vijand verboden het feest in 1940 tot en met 1945.
Maar toch ging daarna ook een paar keer het feest niet door, zoals in 1953 toen West-Brabant, Zeeland en Zuid-Holland zwaar werden getroffen door de Watersnoodramp. Alleen al in buurgemeente Halsteren vielen 68 doden.
Eind februari 1990 trok storm over ons land en was het te gevaarlijk om een optocht te rijden.
In de coronajaren 2021 en 2022 waren er ook geen optochten.
De optocht van Krabbegat 2026 is dinsdagmiddag vanaf 14.15 uur live zien bij Omroep Brabant online en op Brabant+.
Meer optochten zien?
Genieten van beelden van de mooiste optochten van Brabant? Bekijk ze nu op onze gratis streamingdienst Brabant+.