Drugscriminelen kunnen niks met de gevaarlijke chemische goedjes die overblijven na het maken van drugs. Daarom dumpen ze het vaak op afgelegen plekken. Wanneer het drugsafval wordt ontdekt, komen er een heleboel mensen in actie. Maar wie zijn eigenlijk die mensen in speciale pakken die de blauwe vaten drugsafval opruimen en wat gebeurt ermee? 

Het begint vaak met een telefoontje van een oplettende voorbijganger naar de gemeente of politie. Er liggen blauwe vaten in een sloot in het buitengebied. Het waterschap is aan zet. Alle alarmbellen gaan af, want water betekent kans op verspreiding en verontreiniging.

Gevaar voor drinkwater 
Teun van Biljouw is toezichthouder en handhaver bij Waterschap Aa en Maas. "We willen niet hebben dat er in oppervlaktewater verontreiniging ontstaat." Wanneer ze een melding krijgen van een dumping gaan ze meteen aan de slag. Eerst meten ze de pH-waarden van het water, om te kijken hoe vervuild het water is. "De ervaring leert dat het water bij veel soorten drugsafval heel erg zuur wordt." 

Benieuwd hoe het opruimen van drugsafval eruit ziet? In de nieuwe aflevering van HOE..? gaan we mee op pad vanaf de melding tot het opruimen van de vaten in speciale pakken:

Wanneer de zuurgraad heel hoog is, zou het kunnen betekenen dat er afval uit de vaten in het water gelekt is. En dat kan gevaarlijk zijn. De kans bestaat dat het drugsafval uiteindelijk in ons drinkwater terechtkomt, vertelt Teun. "Dit afval is vies en verspreidt zich heel snel: zeker in een stromende watergang." 

Daarom komen ze meteen in actie. "Dan moeten we het water in quarantaine zetten, zoals we dat noemen. Dan gaan we ervoor zorgen dat het water niet weg kan stromen." Of de vaten al gelekt hebben of nog niet, het is prioriteit dat deze weggehaald worden. "Dat opruimen doen we niet zelf. We bellen dan specialisten."

Geen zuivere koffie 
Gemeenten of natuurbeheerders hebben vaak afspraken met speciale opruimdiensten, zoals Strukton Milieutechniek. Lesley Bergen werkt daar als incidentcoördinator. "Wij worden gebeld en gaan meteen naar de locatie. Dat is meestal meerdere keren per maand."  

Lesley voelt gezonde spanning als hij onderweg is naar de dumplocatie. "Je weet wel om hoeveel vaten het gaat, maar niet wat je precies gaat aantreffen. Maar je moet er niet te veel over nadenken, want op locatie blijkt het vaak toch weer anders te zijn."  

Hij schrikt er niet vaak meer van wat hij aantreft. "Soms heb je wel momenten dat je denkt: hoe hebben ze dit nu weer voor elkaar gekregen? Hadden ze het niet even netjes op een pallet, ingepakt kunnen neerzetten zonder een lekkage?" Wat ze ook aantreffen, het is eigenlijk altijd troep. "Het is geen zuivere koffie, nee. Het gaat meestal om heel gevaarlijke stoffen."  

'Je herkent de geur meteen' 
Het is dan ook belangrijk dat ze veilig te werk gaan. "We hebben persoonlijke beschermingsmiddelen en meetapparatuur want we werken met onbekende chemicaliën." Zo hebben ze altijd een masker op wanneer ze op drugsafval aflopen. "Als het op je huid komt kan het erin branden of het kan in je bloedbaan terecht komen en dan kun je ziek worden."  

Naast het gebruik van meetapparatuur, ruiken ze vaak ook al of het om drugsafval gaat. "Je herkent het meteen, ook al heb je het nog nooit geroken. Het is een nare lucht, niet eentje die je snel bij de parfumerie zou kopen", lacht Lesley.  

In principe proberen ze op de dumplocatie de inhoud van de vaten over te pompen naar schone vaten. "Als dat niet kan, brengen we het zo schoon mogelijk naar onze locatie in Breda. Daar pompen we het over in speciale verpakkingen en stellen we het veilig."  

Waar blijft het afval? 
Vervolgens komt het in een speciale kluis. "Zo'n kluis voldoet aan alle richtlijnen om gevaarlijke stoffen op te mogen slaan. De kluis is brandwerend en heeft speciale lekbakken", legt Hendrik Post, manager Afval Management, uit.  

Maar dit is niet het eindstation. Vanuit de opslaglocatie in Breda gaat het afval naar Duitsland. Hendrik: "Daar gaat het in een speciale trommelverbrandingsoven die tot 1200 graden warm kan worden." Na het verbranden blijven alleen de ongevaarlijke stoffen over.