Wie vandaag besluit een hond te willen, kan deze vanavond nog ophalen. Dat is geen uitzondering, maar de dagelijkse praktijk binnen de malafide puppyhandel in Brabant. Al jaren domineren handelaren uit onze provincie de markt met zieke en slecht gesocialiseerde pups en er lijkt weinig tegen te doen. Jantina B, een dierenarts die jaren geleden in opspraak kwam, is bijvoorbeeld nog steeds actief, zo ontdekte Omroep Brabant. Hoe kan het dat handelaren, en de dierenartsen die hun handel mogelijk maken, zo lang hun gang kunnen blijven gaan?

Dat het in onze provincie om grote aantallen gaat, blijkt uit een steekproef van Omroep Brabant op advertentieplatform Puppyplaats. Op verschillende meetmomenten blijkt één derde van alle honderden advertenties uit Brabant te komen. Ook op Marktplaats verschijnen dagelijks tientallen nieuwe advertenties van pups uit onze provincie.  

De handel is snel en laagdrempelig. Kopers kunnen vaak dezelfde dag nog terecht. Er zijn geen wachtlijsten, geen uitgebreide screenings en de pups worden direct meegegeven. Voor handelaren zijn de kosten relatief laag en de vraag blijkt groot.

Cruciale rol dierenartsen
Omroep Brabant ontdekte dat een dierenarts uit Sint-Oedenrode steeds opduikt als het gaat om malafide handel. Volgens Karen Soeters van dierenwelzijnsorganisatie House of Animals spelen dierenartsen een cruciale rol in de malafide hondenhandel. “Er zijn enkele dierenartsen die meewerken aan deze handel. Die moet je eruit halen. Als je geen dierenartsen hebt, wordt het lastig om met de huidige wetgeving honden te verkopen.”

Hoewel sommige dierenartsen signalen van malafide hondenhandel opmerken, is er volgens de beroepsbond Koninklijke Nederlandse Maatschappij voor Diergeneeskunde geen wettelijke meldplicht. “Dierenartsen zijn er primair voor de gezondheid en het welzijn van dieren, en mogen dieren die door eigenaren worden aangeboden altijd behandelen. Zij kunnen wel vrijwillig melding maken bij de NVWA, bijvoorbeeld als ze meerdere pups van dezelfde fokker in de praktijk zien of afwijkende documenten tegenkomen.”

Soeters vindt dat het huidige systeem tekortschiet, maar benadrukt dat dierenartsen niet in een onmogelijke positie moeten worden gebracht. Volgens haar moet beter worden gekeken hoe zij gefaciliteerd kunnen worden om misstanden te melden en malafide handel te helpen stoppen. “Als een dierenarts ziet dat dierenwelzijn in het geding is, moet je het ook mogelijk maken om daar gericht melding van te doen.” Dierenartsen zien soms grote aantallen pups of kittens van één eigenaar, wat kan wijzen op broodfok. “Help hen om daar actief iets mee te doen, met het dierenwelzijn voorop.”

Jantina B.
Sommige dierenartsen signaleren en melden het als er iets misgaat. Maar er zijn dierenartsen die de handel juist actief helpen. Het veterinair tuchtcollege kan dan ingrijpen en een waarschuwing of andere maatregel geven. Maar het effect daarvan blijft vaak beperkt.

House of Animals daagde in 2022 dierenarts Jantina B. met een praktijk in Esbeek voor dat veterinair tuchtcollege, waarop zij een waarschuwing ontving.  “Haar naam duikt niet voor niets steeds op in dossiers over illegale hondenhandel. Wij zien helaas meerdere namen die vaker terugkomen. Het is enorm lastig om een dierenarts op non-actief te krijgen,” geeft Soeters aan. Na die waarschuwing in 2022 is er niets veranderd, zo ontdekte Omroep Brabant dat Jantina B. ook in 2025 nog actief was. 

Gebrek aan toezicht
Zonder dierenpaspoort, chipregistratie en gezondheidsverklaring van een dierenarts kan een pup niet worden verkocht. Wanneer controle op de afgifte ontbreekt, ontstaat er ruimte voor misbruik.

Momenteel is er volgens dierenarts Piet Hellemans, betrokken bij onder andere Stichting Dierenlot, geen structureel toezicht op het afgeven van paspoorten en gezondheidsverklaringen door dierenartsen. “Als een dierenarts hierin wil frauderen, kan dat”, bevestigt hij.

Facebook en website tegen misstanden
Door de gebrekkige controle komen hondeneigenaren steeds vaker zelf in actie. Mensen die zich gedupeerd voelen, zoeken elkaar op via sociale media. Op Facebook ontstaan groepen waarin ervaringen worden gedeeld, waarschuwingen worden geplaatst en verhalen worden verzameld over wat er is misgegaan.

Daarbij worden ook regelmatig namen genoemd van fokkers en betrokken dierenartsen, in de hoop anderen te behoeden voor dezelfde ervaring. Soms gaat het nog verder. Rond een specifieke fokker werd zelfs een aparte website (zie afbeelding hierboven) opgezet met informatie over de vermeende misstanden.

Handhavingsverzoeken
Maar is er dan echt niks aan de malafide handel te doen? Een van de manieren waarop House of Animals de malafide hondenhandel probeert tegen te gaan, is door het indienen van handhavingsverzoeken bij gemeenten. Daarbij wordt gekeken of een fokker op een locatie actief is waar dat volgens het bestemmingsplan niet mag. Omdat dit een van de enige juridische wapens is, voert de organisatie daarnaast eigen onderzoeken en undercoveracties uit.

Volgens de dierenwelzijnsorganisatie verschilt de aanpak sterk per gemeente. Sommige gemeenten treden snel en doortastend op, andere stellen handhaving uit, waardoor fokkers alsnog ruimte krijgen om hun activiteiten voort te zetten.

Georganiseerde misdaad
Op de website van House of Animals valt te lezen dat de handel in dieren steeds vaker onderdeel is van georganiseerde misdaad. De Europese marktwaarde van de handel in honden en katten wordt jaarlijks geschat op ruim 10 miljard euro.

Wil je reageren op dit verhaal of heb je een tip over de rol van dierenartsen in de hondenhandel in Brabant? Mail de onderzoeksredactie of bereik ons 100 procent anoniem via Publeaks. 

Omroep Brabant maakte eerder deze Misdaad Uitgelegd over hondenfokkers uit Brabant: