De provincie kan zo goed als zeker acht monumenten voor een schijntje verkopen aan monumentenbeheerder BOEi. Het gaat om onder meer het kasteel in Dussen, waarvan het dak lekt. De monumenten zijn nu nog in handen van Monumentenbeheer Brabant (MBB), waarvan de provincie 72,6 procent van de aandelen in handen heeft. De provincie wil daar vanaf, onder meer omdat het al lange tijd slecht gaat met de financiën van MBB. 

De partijen in Provinciale Staten zijn overwegend positief over de plannen van het provinciebestuur om de acht monumenten van de hand te doen. Het gaat naast het kasteel in Dussen om het voormalige raadhuis in Made, de Annakerk in Breda, een bakhuisje in Eindhoven, het oude Sint Carolusklooster in Valkenswaard, de broederkapel in Veghel, twee oude kamerwoningen aan de Peter de Gekstraatje én vijf woningen aan de Putgang in Den Bosch.

De financiële problemen van Monumentenbeheer Brabant ontstonden onder meer in de coronatijd. Toen viel een deel van de huurinkomsten weg, waardoor er minder geld voor onderhoud overbleef. De provincie moest al eerder over de brug komen met geld om het achterstallige onderhoud weg te werken.

Provincie lijdt flink verlies door verkoop
Door de verkoop aan monumentenbeheerder BOEi is de provincie in een klap af van de verlieslijdende portefeuille. BOEi moet daar ‘slechts’ 3 miljoen euro voor neerleggen, ondanks dat de provincie 4 miljoen euro verlies lijdt door de verkoop.

Voor de aandeelhouders is het erfgoed belangrijker dan heel veel winst te maken met de verkoop. "Dan hadden we de panden beter op Funda kunnen zetten", zei gedeputeerde Stijn Smeulders (PvdA) daarover.

Het provinciebestuur wil herbestemming van monumenten ondersteunen en stelt daarom 37 miljoen euro aan leningen aan BOEi beschikbaar. Daarmee kan de monumentenbeheerder gebouwen opknappen, onderhouden, herbestemmen en aankopen.

In Provinciale Staten verzetten JA21 en PVV zich fel, onder meer omdat ze vinden dat de provincie andere geïnteresseerde kopers niet serieus zou hebben genomen. Volgens de provincie hebben er zich wel mensen gemeld, maar voldeed alleen BOEi aan de voorwaarden.

Niet alleen Brabants erfgoed
Bredere kritiek was er op de afspraak tussen de MBB-aandeelhouders en BOEi is een rentekorting van 2,5 procent en dat minimaal zestig procent van de leningen in Brabant moet worden besteed. Voor de overige kredieten hoeft dit niet. Daar maken Statenleden zich zorgen over.

BOEi gaf vrijdag aan niet te kunnen garanderen dat er voldoende geschikte Brabantse monumenten beschikbaar zijn om in beheer te nemen. BOEi beheert monumenten in heel Nederland en herinvesteert de opbrengt van monumenten in nieuw erfgoed. Het kan dus zijn dat BOEi Brabants geld buiten de provincie investeert.

Van vrijwel alle partijen kwam de vraag aan het college om deze afspraak te herzien, of om er op zijn minst stevig bij het BOEi op aan te dringen om toch vooral Brabants erfgoed aan te kopen. 

Afspraak nu nog herzien is lastig
Verder dan toezeggingen van het college om erfgoed sterk aan te bevelen en van het BOEi om zich in te zetten kwam het niet. Volgens gedeputeerde Bas Maes (SP) kán de provincie eigenlijk niet meer terugkomen op de gemaakte afspraken. "Het is een onderhandelingsresultaat. Als we nu een kaart uit het kaartenhuis trekken, stort de boel in."

Over twee weken stemmen Provinciale Staten over de verkoop. Voor het college is haast geboden, mede om te voorkomen dat MBB nog langer aan het geldinfuus ligt. Hoewel een meerderheid vrijwel zeker lijkt, bleef er onvrede over 'het kaartenhuis'. "Ons wordt gevraagd om onze wensen en bedenkingen", zei BBB'er Corine van den Wildenberg. "Maar eigenlijk kan dat dus niet als deze een risico vormen voor gemaakte afspraken."