De bouw van een nieuwe productielijn voor fotonische chips start maandag op de High Tech Campus Eindhoven. In de proeffabriek wil onderzoeksinstituut TNO testen of deze nieuwe generatie supersnelle chips goedkoper gemaakt kan worden. Iets wat steeds belangrijker wordt door de snelle groei van AI, kunstmatige intelligentie.

Fotonische chips werken heel anders dan de chips die we nu meestal gebruiken. “Het zijn computerchips die niet elektronisch, maar via licht informatie verwerken”, legt Ton van Mol, directeur van TNO, uit in het NOS Radio 1 Journaal. Door het gebruik van licht zijn de chips veel sneller en zijn ze veel energiezuiniger dan gewone elektronische chips. 

Volgens Van Mol zijn dit soort fotonische chips door de snelle groei van AI vooral belangrijk voor datacenters. Ze zorgen ervoor dat enorme hoeveelheden data razendsnel tussen de processors worden verstuurd, vergelijkbaar met hoe glasvezelinternet thuis werkt.

Chips goedkoper maken
Dit soort chips bestaan al wel, maar zijn nog relatief duur om te maken. Dat komt omdat ze nu op kleine wafers van 10 centimeter worden gemaakt. "Een wafer is het materiaal waarop je de chips produceert. Het is gewoon een ronde schijf, net als bij elektronische chips”, legt Van Mol uit.

Nu willen ze in de proeffabriek gaan testen of het ook kan op grotere wafers van 15 centimeter. “Dan kan je eigenlijk per wafer twee keer zoveel chips maken. Dan zou je bijna kunnen zeggen dat de productie voor ongeveer de helft van de prijs kan als je opschaalt.”

Het lijkt misschien simpel, gewoon een grotere wafer gebruiken, maar dat ligt toch wat ingewikkelder. “Om een chip te maken met een wafer heb je ongeveer 450 stappen nodig”, vertelt de Wal. Het komt allemaal heel nauw en daarom verwachten onderzoekers dat er onderweg nieuwe problemen opduiken. 

Eerste chips rond 2028
De fabriek is nog niet meteen klaar. De bouw duurt iets meer dan een jaar, daarna worden de machines geplaatst. Als alles volgens plan verloopt, kan eind 2027 of begin 2028 de productie van de chips worden opgeschaald.

TNO richt zich vooral op onderzoek en het testen van de techniek. Ze hebben geen winstdoel, maar willen vooral ontdekken of productie op grotere wafers van 15 centimeter technisch mogelijk is. "Dat gebeurt op dit moment nog nergens in de wereld", vertelt van Mol.

Als het lukt, is het de bedoeling dat een commercieel bedrijf de proeffabriek overneemt en er zelf chips gaat maken.