Receptmedicatie bestellen zonder een dokter te zien: 'Ga naar de huisarts'
Steeds meer Nederlanders bestellen hun medicijnen online. Via websites als Fellos en Wellis kun je behandelingen krijgen voor onder meer haaruitval, erectieproblemen of gewichtsverlies. Het opvallende: gebruikers kunnen een recept krijgen zonder dat ze ooit fysiek bij een arts op consult zijn geweest. Hoe werkt dat precies en mag dat eigenlijk wel?
Wie op dit soort websites medicijnen wil bestellen, begint met het invullen van een online vragenlijst. Op basis daarvan beoordeelt een arts het dossier. Als de arts vindt dat een behandeling verantwoord is, wordt er een recept uitgeschreven. De medicatie kan dan via het platform besteld worden en wordt vaak de volgende dag al thuisbezorgd.
In veel gevallen zien patiënten geen arts en hebben ze alleen contact via online formulieren of berichten. Volgens Wellis, gevestigd in Hapert, is dat een bewuste keuze om zorg toegankelijker te maken.
In een reactie laat het bedrijf weten dat patiënten eerst een medische intake doorlopen en dat artsen beschikken over informatie uit het Landelijk Schakelpunt (LSP), waarin medicatiegegevens van patiënten staan. “Alleen wanneer aan de medische criteria wordt voldaan en er geen contra-indicaties zijn, schrijft de arts een recept uit", zegt arts en medisch verantwoordelijke Diego Keijzer van Wellis.
Dit roept vragen op bij zorgverleners. Huisarts Christian de Groot begrijpt dat sommige patiënten de stap naar de huisarts lastig vinden, maar ziet ook risico’s. “Een vragenlijst kan nuttig zijn, maar het vervangt nooit een gesprek of lichamelijk onderzoek.”
Volgens hem kan het ook gebeuren dat onderliggende gezondheidsproblemen onopgemerkt blijven. “Bij erectieproblemen kan bijvoorbeeld een hart- of vaatziekte een rol spelen. Als je alleen een vragenlijst invult, mis je soms belangrijke signalen.”
Wat zegt de wet?
Volgens de Geneesmiddelenwet is het in principe verboden om medicijnen via internet voor te schrijven aan patiënten die een arts nog nooit persoonlijk hebben ontmoet.
Tijdens de coronapandemie werd dat tijdelijk versoepeld. Om fysiek contact te beperken mochten artsen onder bepaalde voorwaarden ook op afstand medicatie voorschrijven. De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd gedoogde dat.
Na de pandemie liep die tijdelijke regeling af, maar inmiddels geldt er weer een beleidsregel die online voorschrijven onder voorwaarden mogelijk maakt. Dat leidt volgens de inspectie tot nieuwe constructies waarbij medicatie via buitenlandse artsen wordt voorgeschreven en vervolgens in Nederland wordt geleverd. Dat maakt toezicht ingewikkeld.
In algemene zin noemt de inspectie het 'zorgelijk' dat mensen op deze manier aan receptmedicijnen komen.
Tegelijkertijd is het juridisch ingewikkeld. Artsen binnen de Europese Unie mogen namelijk in verschillende landen werkzaam zijn. Als een arts in een ander EU-land een recept uitschrijft en een Nederlandse apotheek het medicijn levert, vallen verschillende onderdelen van de zorg onder verschillende toezichthouders.
Wellis benadrukt dat het bedrijf volgens de regels werkt en dat alle recepten worden uitgeschreven door BIG-geregistreerde artsen. De medicatie komt volgens het platform van een geregistreerde Nederlandse apotheek die onder toezicht staat van de inspectie.
Volgens Wellis heeft online zorg ook voordelen. Mensen die anders geen hulp zouden zoeken, kunnen via digitale platforms toch een behandeling krijgen. Bovendien zou het huisartsen ontlasten doordat eenvoudige zorgvragen online kunnen worden afgehandeld.
Huisarts De Groot plaatst daar wel een kanttekening bij. “Digitale zorg kan zeker een aanvulling zijn, maar mijn advies is: ga gewoon naar de huisarts. We zien voorbeelden waarbij mensen medicatie besteld hebben op recept uit bijvoorbeeld Turkije zonder dat wij daarvan afweten. Dat creëert gevaarlijke situaties zodra wij nieuwe medicatie voorschrijven."