Donderdagochtend is de dag na de avond ervoor. En die woensdagavond was enerverend voor politiek-minnend Brabant. Waar sommige politici met een kater van het feestgedruis wakker worden, beukt bij anderen de kater nog na van een pijnlijke nederlaag. Dit viel op.

Reusel-De Mierden was de eerste Brabantse gemeente die woensdagavond zijn uitslag bekendmaakte. Net als vier jaar geleden daar een klinkende overwinning voor Samenwerking-Reusel-De Mierden. Toen haalde de partij al een absolute meerderheid met 8 van de 15 mogelijke zetels. De partij kreeg woensdag meer stemmen, maar niet meer zetels. 

In Hilvarenbeek had HOI werkt in 2022 ook de absolute meerderheid met 9 van de 17 zetels, maar die partij kreeg woensdag een flinke tik op de vingers en moest 2 zetels inleveren. De VVD profiteerde en sprong van 5 naar 8, eentje te weinig voor de absolute meerderheid.

Hoogste opkomst
Een extra bonus was er voor Hilvarenbeek, die gemeente mag zich kronen tot de gemeente waar de meeste mensen kwamen stemmen. Met 66,3 procent was de opkomst het hoogste van Brabant. Waar was het dan het laagste? In Roosendaal, daar was het opkomstpercentage slechts 42 procent. In Helmond was het niet veel beter: 42,5 procent.

Opvallend genoeg is Cranendonck de enige gemeente in Brabant waar het opkomstpercentage is gedaald ten opzichte van vier jaar geleden. In 2022 ging 54,7 procent van de kiesgerechtigden naar de stembus. Dit jaar was dat 51,5 procent.

Lokale partijen winnen
Vooral lokale partijen zijn de winnaars geworden van de verkiezingen. In bovenstaand kaartje zijn per gemeente de winnaars aangegeven. Niet verrassend, maar de roze kleur is van de lokale partij die gewonnen heeft.

In zeven gemeentes werd de VVD de grootste, het CDA presteerde het om in acht gemeentes de meeste stemmen te krijgen. D66, de winnaar van de verkiezingen van de Tweede Kamer, won in Waalre en Den Bosch. En GroenLinks-PvdA mag zich de winnaar noemen in Eindhoven en Geldrop-Mierlo.

Op onze interactieve kaart bekijk je de volledige uitslag van elke gemeente.

Aardverschuiving woord van de avond
Het woord aardverschuiving viel veel woensdagavond. Zoals in Moerdijk, waar Forum voor Democratie met 4 zetels in de raad kwam. Of in Etten-Leur. Daar stormt JA21 met vier zetels de raad in. Maar ook in Meierijstad viel het woord aardverschuiving. 

Iets na twaalf uur waren alle stemmen binnen. Lokale partij LOKAAL gaat van 5 zetels naar 8. Daarmee is het verreweg de grootste partij. "Een trots en goed gevoel dat we dit met zijn allen hebben bereikt", vertelt Wern van Asseldonk, lijsttrekker van LOKAAL trots.

Een andere grote winnaar in deze gemeente is Forum voor Democratie. Die gaat van 1 naar 4 zetels. "Een heel mooi resultaat. Ik ben ontzettend trots en denk dat mensen een ander geluid willen", zegt Jozef Minkels. Hij is de lijsttrekker van Forum voor Democratie Meierijstad.

Nederlagen evalueren
Donderdagochtend ontwaakt de een op een roze wolk. Voor anderen begint het scherven ruimen direct. Zoals bij GroenLinks-PvdA in Tilburg. Die partij gaat van 13 zetels naar 8 zetels.

Net zoveel als Lijst Smolders Tilburg, maar die mag zich met de meeste stemmen de grote winnaar noemen. "We moeten dit kritisch evalueren, maar Hans Smolders heeft gewonnen en we moeten hem feliciteren", zegt lijsttrekker Evelien Kostermans.

Hoe het nu verder moet in Tilburg blijft nog even ongewis. Mogelijk komt er voor het eerst een rechtse coalitie. Of kan er toch nog wat inzitten voor de traditionele partijen? "We moeten analyseren wat er mogelijk is", zegt mede-lijsttrekker Yusuf Celik. "Wij willen een groen en sociaal Tilburg en daar zetten we op in."

Protesteren werkt?
Nog een aardverschuiving: in Best wint de nieuwe partij 'Best Anders-voor en door Bestenaren' uit het niets 30 procent van de stemmen. De partij is 'op dit moment' tegen de komst van een asielzoekerscentrum.

Vorig jaar liep een discussie daarover uit op rellen. Alle andere partijen, met uitzondering van de VVD en GroenLinks-PvdA, verliezen. Dat is inclusief de ChristenUnie. Die partij verliest haar enige zetel en daarmee een van haar weinige zetels in Brabant.

Maar ook in Moerdijk blijken de protesten tegen de opheffing van het dorp Moerdijk te werken, gezien de winst van Forum voor Democratie en de nieuwe partij Moerdijk Vooruit.

Deze partij verdwijnt uit Eindhoven
Waar de ChristenUnie verdwijnt in Best, moet ook Eindhoven het na woensdagvond met een partij minder doen. En dat is opvallend. De LPF van Rudi Reker verdwijnt. De partij zat sinds de opkomst van Pim Fortuyn in 2002 in de raad in Eindhoven. Landelijk was de partij maar een kort bestaan gegund, maar in Eindhoven hield Reker de eer hoog. Tot woensdagavond.

Nu is alleen in Breda nog de LPF vertegenwoordigd (1 zetel), maar die afdeling is wel pas in 2018 opgericht.

Oss niet meer de bakermat van de SP
Om dan toch maar af te sluiten met nog een verliezer: de SP in Oss. In de oude thuishaven verloren de socialisten de helft van hun zetels. Eerder splitsten 5 van de 8 raadsleden zich al af. Voor SP'ers die het glas halfvol zien: je zou dus kunnen zeggen dat de SP er met 4 zetels voortaan juist een zetel bij heeft in de raad.