Onderzoek Tilburg University: online haat wordt amper aangepakt in Tilburg

Uit onderzoek van Tilburg University blijkt dat jongvolwassenen online haatspraak vaak zien en afkeuren, maar zelden actie ondernemen. De haat is volgens de onderzoekers voor veel mensen bijna normaal geworden. Het onderzoek wijst uit dat angst en gebrek aan vertrouwen in sociale mediaplatformen redenen zijn om niet in te grijpen.

Communicatiewetenschapper Sara Pabian van Tilburg University voerde samen met collega’s Eefje van Moorsel en Jennifer van Zon gesprekken met jongvolwassenen tussen de 19 en 25 jaar. Zij onderzochten hoe deze groep online haat ervaart en waarom ze er meestal niet op reageren. Volgens Pabian ventileren mensen die haatreacties plaatsen vaak hun eigen frustraties, bijvoorbeeld na een slechte dag of een ruzie.

De onderzoekers merken op dat vooral contentmakers en beleidsmakers doelwit zijn van online haat. Een mogelijke verklaring is dat mensen het gedrag voor zichzelf goedpraten, bijvoorbeeld door te denken dat deze groepen er zelf voor hebben gekozen of dat het online minder schadelijk is.

Angst en frustratie
Hoewel mediagebruikers geloven dat online haat tot polarisatie en agressie kan leiden, grijpen zij weinig in. Angst speelt hierbij een grote rol. Mensen vrezen dat zij zelf of hun familie doelwit worden van haatreacties. Daarnaast is er onzekerheid over het nut van melden. Sociale mediaplatformen zijn vaak niet transparant over wat er gebeurt na een melding, waardoor gebruikers het gevoel hebben dat actie zinloos is.

Volgens Pabian is het bestrijden van haatspraak complex geworden. Algoritmes zorgen ervoor dat reacties op haatdragende berichten juist meer zichtbaarheid geven aan die berichten. Zelfs goedbedoelde reacties, zoals het plaatsen van kattenmemes, kunnen onbedoeld bijdragen aan het verspreiden van haat.

Wat kun je wél doen?
Toch zijn er manieren om een verschil te maken. Het privé steunen van slachtoffers, bijvoorbeeld door hen een bericht te sturen, kan helpen om te laten zien dat ze er niet alleen voor staan. Daarnaast zouden sociale mediaplatformen meer transparantie kunnen bieden over het proces na een melding, zodat gebruikers zich gehoord voelen.