Geen koeien of varkens, maar zalm. De 33-jarige Rob Dortmans bouwde in drie jaar tijd een oude varkenshouderij in het buitengebied van Uden om tot zalmboerderij. Op de boerderij wordt de vis gekweekt van eitje tot eindproduct. Sinds kort zwemmen de eerste vissen rond in het Brabantse water. "Dat is soms nog een beetje onwerkelijk en heel bijzonder."

Jaren geleden ontstond het idee al bij Rob om een zalmboerderij te beginnen. "Het is een van de meest gegeten vissoorten van Nederland die we honderd procent moeten importeren. Daarnaast hebben we geen idee hoe het diertje gekweekt wordt. Ik wilde daar verandering in en bewijzen dat het ook hier in ons land kan."

De oom van zijn vrouw had een varkenshouderij en wilde daarmee stoppen. "Ongeveer drie jaar geleden zijn we begonnen met de sloop van de oude stallen. Daarna hebben we alles opgebouwd, inclusief het installeren van alle techniek. Sinds dit jaar zijn we er met de eerste zalm ingetrokken."

Het bijzondere van de zalmboerderij in de gemeente Maashorst is dat de zalm er zijn hele leven rondzwemt. "Dit is Atlantische zalm, maar nu echt heel erg van Maashorst. Ze komen als eitje uit IJsland, maar van het uitkomen tot aan de volwassen vis gebeurt het allemaal hier."

"En veel dingen die we hier doen zijn ook uniek wereldwijd", vult hij aan. Naast dat de zalm er op één locatie wordt gekweekt wil Rob ook alles op een zo duurzaam mogelijke manier doen. "Het watergebruik is helemaal circulair. We hebben een eigen waterzuivering, waardoor we heel weinig water nodig hebben, omdat we alles kunnen hergebruiken."

"En omdat we op een biologische manier zuiveren kunnen we zelfs werken zonder antibiotica en chemicaliën", vertelt hij. "Normaal, in Noorwegen bijvoorbeeld, wordt zalm deels in zout openwater geteeld. Dan moet je altijd een beetje vechten tegen bepaalde natuuromstandigheden. Daar heb je bepaalde stofjes nodig die vervolgens weer in het water komen en dat zorgt weer voor een slechtere waterkwaliteit."

Naast het feit dat zalmboer zo duurzaam mogelijk wil zijn, heeft hij ook oog voor de kwaliteit van leven van de vis. "Ze leven hier ongeveer twee jaar, dus dan moet je ook zorgen dat de zalm een zo goed en stressvrij leven moet hebben."

Om het stressgehalte van de vissen zo laag mogelijk te houden, heeft Rob een paar slimme trucjes toegepast. "De zalm kan van bassin naar bassin zwemmen, zelfs tot de verwerking. En als de vis groot genoeg is en naar buiten mag, zwemmen ze via een speciale glijbaan zo naar de buitenvijvers. Dan hoeven we ze niet uit het water te halen en kunnen ze in alle rust buiten een jaartje verder groeien."

Het project heeft tot nu toe al behoorlijk wat geld gekost. "We hebben de afgelopen drie jaar meer dan vijf miljoen geïnvesteerd. Deels subsidies. Niets ging naar de bouw of ondergrond, die huren we. Al het geld ging naar de opbouw van de zalmboerderij, zoals de grote hoeveelheid aan techniek."

Maar dan heb je ook wat, want inmiddels gaat de eerste Nederlands gekweekte zalm over de toonbank. "Per week hebben we er zo'n 160 die verkocht kunnen worden. Over een half jaar hoop ik dat het helemaal af is en dat we er zo'n 400 per week hebben. Dat is soms nog een beetje onwerkelijk en heel bijzonder."