Kluskens promoveert op burgerparticipatie in energietransitie in Eindhoven

Onderzoeker Nikki Kluskens van de Technische Universiteit Eindhoven heeft een proefschrift afgerond over de rol van burgerparticipatie in de overstap naar duurzame energie. Haar werk laat zien dat de praktijk vaak afwijkt van de idealen en roept op tot een andere kijk op betrokkenheid.

Nikki Kluskens onderzocht hoe burgers worden betrokken bij projecten in de energietransitie, zoals het vervangen van aardgas door alternatieve energiebronnen. Haar promotieonderzoek toont aan dat burgerparticipatie vaak wordt benaderd als een checklist, terwijl het in werkelijkheid veel complexer is.

Een opvallende conclusie uit haar werk is dat betrokkenheid van burgers niet altijd leidt tot de gewenste resultaten. Ze wijst erop dat verzet tegen bepaalde projecten juist een actieve vorm van participatie kan zijn. Dit benadrukt dat participatie niet eenduidig is en verschillende uitingsvormen kent.

Kloof tussen ideaal en praktijk
Kluskens stelt dat burgers vaak buiten het systeem worden geplaatst, terwijl ze daar intrinsiek deel van uitmaken. Dit beperkt de manier waarop betrokkenheid wordt begrepen en georganiseerd. Haar proefschrift onderzoekt aannames over burgerparticipatie en pleit voor meer flexibiliteit en ruimte voor diversiteit in hoe burgers willen bijdragen.

In kwetsbare wijken, waar bewoners bijvoorbeeld van het gas af moeten en een warmtenet krijgen, ontstaan spanningen. Hier blijkt hoe verschillend de behoeften van huurders, huiseigenaren en verenigingen van eigenaren zijn. Het standaard benaderen van bewoners als één groep kan averechts werken.

Betrokkenheid als gedeelde verantwoordelijkheid
Volgens Kluskens moet burgerparticipatie worden gezien als een proces dat onderlinge relaties versterkt, in plaats van alleen een middel om doelen te bereiken. Ze benadrukt dat zowel praktische barrières als de context waarin participatie plaatsvindt, van invloed zijn. Het is daarmee een gedeelde verantwoordelijkheid van burgers en andere betrokken partijen.

Het onderzoek van Kluskens aan de TU Eindhoven draagt bij aan een bredere discussie over hoe burgerbetrokkenheid kan worden verbeterd in de energietransitie. Haar werk onderstreept de noodzaak om een opener blik te hanteren, waarbij participatie niet van bovenaf wordt opgelegd, maar ontstaat in samenwerking.