Is dit poep van een lynx of van een ander dier? Frans denkt het te weten
Boswachter Frans Kapteijns deelt wekelijks zijn kennis van de natuur. Iedereen kan vragen insturen via [email protected]. Dit keer besteedt Frans onder meer aandacht een insectenhotel en hoe je die beschermt tegen dieven, uitwerpselen uit Zweden, lentelangpootmuggen en hun paring en een bonte vliegenvanger bij een nestkast. Deel twee van deze Stuifmail wordt zondagochtend gepubliceerd.
Stuifmailvraag
Brabant kent vele vennen en de vennen hebben vele namen, sommigen daarvan heten goorven. Wat is de verklaring voor die naam?
- Een vies vervuild ven.
- Een ven gelegen in een moeras.
- Een ven genoemd naar de behaarde bioloog Gustaaf Goor die ze voor het eerst beschreef.
- Een ven dat heel moeilijk te vinden is.
Reacties graag naar [email protected].
De winnaar krijgt de eer en bloemzaad in een mooi juten zakje en een folder met veel informatie over nationale parken geschonken door het Van Gogh Nationaal Park.
Zondag tussen elf uur 's ochtends en twaalf uur 's middags hoor je het antwoord.
Uitwerpselen gevonden, van wie?
Vincent Relleke stuurde mij een foto die hij nam in een bos in Zweden. Zijn vraag is of ik de uitwerpselen op zijn foto herken. Mensen daar melden dat het van een lynx zou zijn. Ik heb wel ooit een lynx gezien in Frankrijk, maar nog nooit de uitwerpselen van zo'n dier.
Daarnaast is het jammer dat Vincent geen meetlat erbij heeft geplaatst. Ik weet nu niet hoe dik de uitwerpselen zijn en ook niet hoe lang. Kijkend naar de uitwerpselen vind ik ze persoonlijk meer iets weg hebben van die van een vegetariër dan van een vleeseter.
Ik mis bijvoorbeeld haren op of in de uitwerpselen. Daarom denk ik aan een van de grotere op de grond lopende soorten in het Zweedse bos, ik denk aan een auerhoen.
Ik heb gelijk de boeken erbij gepakt. Daar lees ik over de uitwerpselen van een auerhoen het volgende: "Uitwerpselen van de auerhoen zijn grote, langwerpige, worstvormige keutels. Vaak met een wit uiteinde, van het urinezuur. Ze zijn typisch vier tot acht centimeter lang en bevatten veel resten van naaldbomen (dennennaalden), wat wijst op hun dieet in boreale bossen. Vaak zijn deze hoenen te vinden op de grond in de buurt van slaapbomen."
Volgens mij lijken de uitwerpsels die Vincent vastlegde op wat hierboven geschreven staat. Mochten ze toch niet van de auerhoen zijn, dan kunnen het uitwerpsels zijn van de korhoen. Die komt ook in Zweden voor.
Een insectenhotel en rovende koolmezen, wat doe je er tegen?
Een paar zondagen geleden heb ik het in de Stuifmailrubriek gehad over slimme koolmezen die insectenhotels leegroven. Koolmezen zijn namelijk zo slim dat ze de broedcellen van de diverse bijen leeghalen.
Om dit te voorkomen is het slim om voor het insectenhotel iets te hangen. Daar heeft Piet Luksemburg iets op gevonden, zie de foto hierboven. Plaats dit gaas wel op zo’n tien centimeter afstand van de openingen. Je kunt ook pogen de koolmezen te lokken naar alternatieven.
Hang dan zoveel mogelijk vetbollen of andere voeding op een andere plek in de tuin. Dit kan de mezen afleiden van het insectenhotel.
Is dit een lentelangpootmug?
Margot Reijnders stuurde mij een foto van een insect waarvan zij inmiddels de naam had verkregen via Obsidentify. Het is inderdaad een lentelangpootmug. Sterker nog, het zijn er twee. Wat je ziet op de foto van Margot is een paring van lentelangpootmuggen.
Vrouwelijke lentelangpootmuggen kunnen een lengte hebben van maximaal negentien millimeter. Zowel het mannetje als het vrouwtje heeft een grijs getinte kop en een dito borststuk en ze hebben heldergroene ogen. Mooi bij deze soort is hun patroon van donkergekleurde vleugeladers. Je komt de lentelangpoot vooral tegen in vochtige moerasgebieden en vochtige bossen.
De volwassen exemplaren zijn te zien van april tot juni en leven dan van plantennectar, die ze opzuigen. De larven/emelten van deze soort leven ook in de grond en voeden zich zoals veel emelten met de wortels van verschillende grassen.
Staat op deze foto een bonte vliegenvanger?
Roy van der Vegt heeft een nestkast in een eikenboom hangen. Volgens hem ziet hij bij de nestkast een bonte vliegenvanger. Hij vraagt mij of dat klopt. Daarnaast vraagt hij mij of de bonte vliegervanger veel voorkomt in Nederland. Ik wil graag deze laatste vraag als eerste beantwoorden.
Ja, volgens mij komt de bonte vliegenvanger redelijk veel voor in ons land. Vooral op de hoge zandgronden. Op de website van de Vogelbescherming kun je bijvoorbeeld lezen dat er in ons land zo’n 26.000 broedparen broeden zijn. Dit is onderzocht tussen 2018 en 2020.
Dan het antwoord op de eerste vraag van Roy: ja, hij heeft inderdaad een bonte vliegenvanger op de foto gezet. De mannetjes en vrouwtjes zijn trouwens slecht te onderscheiden van elkaar, omdat ze allebei de kleur bruin in het verenkleed hebben.
In de rest van het verenpak zijn er witte delen te zien. Door bijna hetzelfde verenpak kun je ze dus nauwelijks uit elkaar houden. Maar dat is anders als zo’n bonte vliegenvanger begint te zingen, want dat is dan het mannetje.
Op het menu van de bonte vliegenvanger staan natuurlijk vliegen, maar ook andere insecten zoals muggen, vlinders en libellen. Daarnaast lusten ze ook oorwurmen - die ook kunnen vliegen - en sprinkhanen.
Het is trouwens prachtig om een vliegenvanger een prooi te zien pakken vanaf een zitpost. Hebben ze eenmaal een prooi in het vizier, dan verlaten de vliegenvangers hun zitpost en maken ze korte vluchten achter vliegende insecten aan. Ze vangen die insecten vervolgens in volle vlucht.
Bonte vliegenvangers overwinteren in West-Afrika, ten zuiden van de Sahara. Dat is bijna ongelofelijk, want om daar naar toe te vliegen moeten zij een afstand van vijfduizend kilometer overbruggen!
Grote spin bij de voordeur, welke soort is het?
Sanne Vlemmings zag een spin bij de voordeur van zijn huis. Hij wil graag weten welke spin het was. Vermoedelijk is het een valse wolfspin, maar ik kan het niet goed zien, omdat de foto erg donker is. Vandaar dat ik een foto van een valse wolfspin heb toegevoegd, zodat Sanne kan vergelijken.
Mannetjes van de valse wolfspin kunnen maximaal dertien millimeter groot worden, vrouwtjes bijna twee centimeter. Dat is best groot. Deze spinnen kwamen hier oorspronkelijk niet voor, maar in het gebied rond de Middellandse Zee.
Valse wolfspinnen lijken heel veel op de bij ons bekende wolfspinnen, vandaar de naam valse - niet echte - wolfspin. Deze (geleedpotige) dieren jagen op vliegen, muggen en andere insectensoorten. Vanuit Zuid-Europa zijn ze langzaam naar onze contreien gekomen. In hun vertrouwde leefgebied vind je deze spinnen vooral onder stenen of boomschorsen en dan in bosgebieden.
