Op zolders en in kasten liggen ze verstopt: oude trompetten, vergeten klarinetten en saxofoons waar al jaren geen noot meer uit is gekomen. Tijdens het Breda Jazz Festival worden deze instrumenten ingezameld en krijgen ze een tweede kans. De zogeheten 'spookinstrumenten' zijn voor het Leerorkest, een organisatie die kinderen kennis laat maken met muziek.

"Ik kon gewoon kiezen welk instrument ik wilde", vertelt de 8-jarige Tristan. "Ik heb voor viool gekozen, omdat ik het een mooi geluid vind." Voor Mira (10) liep het anders. "Ik wilde eigenlijk een viool, maar die waren op. Toen kreeg ik een hobo. Daar was ik uiteindelijk superblij mee, want het is best een bijzonder instrument."

Tristan en Mira spelen bij het Leerorkest in Bergen op Zoom, dat zich richt op basisschoolkinderen die niet vanzelfsprekend in aanraking komen met muziekles. "Voor veel gezinnen is een instrument simpelweg te duur", zegt Joris van der Grinten van de stichting. "Wij zorgen dat kinderen toch kunnen spelen, samen in een orkest. En dat gaat verder dan alleen muziek maken. Kinderen leren samenwerken, luisteren en bouwen er zelfvertrouwen door op."

Om al die kinderen van instrumenten te voorzien, is er een speciaal instrumentendepot. Daar worden gedoneerde instrumenten opgeknapt door vrijwilligers en vakmensen. Wat voor de één oud en overbodig is, wordt voor een ander een eerste stap. "Een klepje dat niet werkt is geen probleem, want wij maken het weer speelklaar", zegt Van der Grinten.

De kinderen beleven er veel plezier aan. Ze krijgen een echt instrument in bruikleen, volgen muziekles en spelen in een orkest. "De eerste keer vond ik het spannend", zegt Tristan. "We speelden met meer dan 200 kinderen op een groot podium. Dat is echt heel bijzonder."

"Voor veel kinderen hier op school zou muziekles anders gewoon niet mogelijk zijn", zegt zijn juf Imanda van der Kroon van kindcentrum Kiemade. "Doordat ze gratis een instrument mogen lenen en les krijgen, krijgen ze nu wél die kans. Je ziet kinderen groeien in creativiteit, zelfvertrouwen en samenwerken. Dat is echt winst."

Om meer kinderen die kans te geven, zet de organisatie van het Breda Jazz Festival zich dit jaar in voor het Leerorkest. "We wilden nog iets meer doen voor jeugd en jongeren", vertelt Meike Polman van de organisatie. "En iets dat toekomst heeft. Volgend jaar bestaan we 55 jaar en dan wil je ook dat een nieuwe generatie muziek blijft maken."

De keuze viel op het Leerorkest. "Eerst dachten we: leuk, instrumenten inzamelen. Maar er zit veel meer achter. Het gaat om kansen geven. Muziekles is inmiddels namelijk minder vanzelfsprekend: muziekscholen zijn verdwenen, de harmonie is vaak al van een te hoog niveau en lessen zijn duurder geworden."

Tijdens het Breda Jazz Festival staat er van 14 tot en met 17 mei een inzamelpunt op de Grote Markt. Bezoekers, muzikanten en nieuwsgierigen kunnen daar instrumenten inleveren of een bijdrage doen. De verwachting is dat het langzaam op gang komt. "Mensen moeten eerst even beseffen: hé, ik heb thuis nog iets liggen", zegt Meike Polman. "En dan komen ze hopelijk een dag later terug."

De inzamelactie is nog maar het begin, want de ambitie reikt verder: een eigen Leerorkest in Breda. "Een instrument geven is mooi", besluit Polman. "Maar kinderen moeten ook les krijgen en samen kunnen spelen. Dat is waar het echt om draait. Dus kartrekkers mogen zich ook melden."