Op twintig plekken in Brabant kun je een truffelceremonie bijwonen, waar je in een groep onder begeleiding truffels inneemt. Truffelceremonies zijn legaal maar soms worden ze gezien als dé oplossing voor mentale problemen en daar gaat het volgens onderzoeker Michiel van Elk mis. "Het is meestal geen goed idee om mee te doen aan zo'n ceremonie als je sowieso al niet zo lekker in je vel zit." 

Truffels vallen net als paddo's onder psychedelica en na het innemen van truffels kun je de werkelijkheid anders gaan beleven, ook wel trippen genoemd. Dit komt door de werkzame stof psilosybine. In Brabant zijn er twintig plekken waar je zo'n begeleide truffelceremonie kunt bijwonen.

Omroep Brabant sprak met tien van hen over hoe zo'n ceremonie eruitziet. Truffelceremoniebegeleider is geen beschermde titel, de meeste begeleiders die wij spraken deden er wel een speciale opleiding voor.

Goede voorbereiding 
Volgens de meeste begeleiders is de voorbereiding heel belangrijk. Zo moeten deelnemers vaak een intakeformulier invullen met vragen over hun fysieke en mentale gezondheid. Bij gebruik van sommige medicatie kan het bijvoorbeeld gevaarlijk zijn om truffels in te nemen. Vervolgens houden sommige begeleiders nog een intakegesprek.

Dat doet ook Carolien Heestermans van Bij Nuna in Sterksel. "Op basis van het intakeformulier weet ik welke vragen ik moet stellen." Soms moet ze ook wel eens 'nee' verkopen. "Wanneer ik merk dat het nog niet veilig of verstandig is voor diegene, dan bespreek ik dat." 

'Op reis' 
Bij de meeste truffelceremonieleiders begint de ceremonie met meditatie en het delen van de intenties van de deelnemers. Veel van hen hopen inzicht te krijgen en antwoorden op levensvragen waar ze tegenaanlopen. Denk aan vragen als 'heb ik ook een extraverte kant?' of 'past mijn werk nog wel bij me?' Daarna is het tijd om de truffels in te nemen.

Na ongeveer een half uur begint de truffel te werken. Dan gaan de deelnemers zo'n vier tot vijf uur 'op reis', zoals veel ceremonieleiders het trippen noemen. Wanneer iedereen weer langzaam ontwaakt, is er ruimte om ervaringen te delen en wordt er vaak uitgebreid gegeten. 
 
Benieuwd hoe zo'n ceremonie eraan toe gaat? In de nieuwe Witte Geit kijken we mee tijdens een truffelceremonie. 

In de dagen erna volgt er vaak nazorg. Sommige begeleiders bellen zelf na een week de deelnemers op, anderen sturen een berichtje en laten het aan de deelnemer of diegene nog iets kwijt wil. Volgens Carolien is de nazorg heel belangrijk. "De truffelceremonie zelf is een hele ervaring. Als je er daarna niks mee doet, dan is het wat het is. Wanneer je de inzichten of lessen die je hebt meegenomen in je leven gaat integreren, dan komt er verandering."

Psychedelische therapie 
De voorbereiding en begeleiding zijn volgens Michiel van Elk heel belangrijk. Hij is hoofddocent psychologie aan de Universiteit Leiden en doet onderzoek naar truffels.

"Er is een breed aanbod aan retraites en ceremonies met truffels. Van heel spiritueel of wat meer luxe tot mensen die het organiseren in een hutje op de hei." Volgens Van Elk doen ze dit allemaal met de beste bedoelingen. "Maar de kwaliteit loopt nogal uiteen. Vooral op de inhoud en op de manier waarop je wordt begeleid."

Het lastige is volgens hem dat mensen veel horen in de media over psychedelische therapie en de mogelijke effecten die dit kan hebben op de mentale gezondheid. "Maar psychedelische therapie is niet legaal beschikbaar, alleen nog maar in een onderzoeksetting. Logisch dat mensen dan op zoek gaan naar een alternatief, maar een truffelceremonie is geen alternatief voor psychedelische therapie, dat is echt iets anders."

Gelukkiger of juist niet? 
Volgens Van Elk zijn er veel misverstanden over. "Mensen denken omdat truffels legaal zijn dat het dus ook werkt, maar zo ver zijn we nog niet." De onderzoeksresultaten gaan nog beide kanten op. "Aan de ene kant zijn er allerlei bevindingen die erop wijzen dat ervaringen met truffelceremonies positief kunnen zijn. Deelnemers voelen zich daarna over het algemeen wat beter, zijn gelukkiger en hebben minder depressieve klachten. Dit merken ze tot drie maanden na de ceremonie."

Maar truffelceremonies kennen ook gevaren. "Het is niet voor iedereen goed. We zien dat sommige mensen meer last krijgen van stress en depressiever of emotioneel instabieler worden." 

De toekomst  
"Uit onderzoek blijkt dat eenderde van de deelnemers bijwerkingen ervaart. Denk aan terugkerende flashbacks aan vervelende ervaringen van tijdens die trip of hallucinaties." Waar dat aan ligt, is nog niet duidelijk, vertelt Van Elk. "Wat we wel weten is dat het meestal geen goed idee is om mee te doen aan dat soort ceremonies als je sowieso al niet zo lekker in je vel zit."  

Of psychedelische therapie met truffels er ooit gaan komen, is nog de vraag. "De wetenschap is in een stadium van een zogenaamde 'fase drie studie', waar in grotere groepen wordt uitgezocht of het werkt, hoe het werkt en of het beter werkt dan bestaande therapievormen."