Op twintig plekken in Brabant kun je onder begeleiding truffels innemen tijdens een truffelceremonie. De ceremonies zijn legaal, maar er zijn geen regels of kwaliteitscontrole waar de aanbieders aan moeten voldoen. Volgens onderzoeker Michiel van Elk is dit zorgelijk. "Het kan zijn dat er daardoor kwetsbare mensen meedoen aan zo'n ceremonie of dat deelnemers niet genoeg begeleiding krijgen."

Iedereen kan truffelceremonies aanbieden, want truffelceremoniebegeleider is geen beschermde titel. Op een aantal plekken in Nederland kun je wel een opleiding doen tot truffelceremoniebegeleider, maar dat is niet verplicht. Omroep Brabant sprak tien begeleiders van truffelceremonies in Brabant. De meeste van hen volgden er wel een speciale opleiding voor.  

Duizenden euro's
De opleidingen variëren van een cursus van acht dagen tot een cursus van tien opleidingsweekenden, verspreid over één jaar. De opleidingen kosten tussen de vierduizend en zesduizend euro.

Volgens de truffelceremoniebegeleiders die Omroep Brabant sprak is er tijdens de opleidingen veel aandacht voor de begeleiding van ceremonies. Hoe bereid je deelnemers goed voor? Met welke medische aandoeningen of medicatie kun je beter niet deelnemen aan een truffelceremonie? Wat kun je allemaal tegenkomen tijdens een truffelceremonie?

Een van de opleidingen heeft een keurmerk Kwaliteit en Toetsing Natuurgerichte Opleidingen (KTNO). Dit is een online platform voor kwaliteitsborging voor opleidingen in de aanvullende gezondheidszorg. De KTNO heeft de overtuiging dat het werkveld zélf over de kwaliteit van vakonderwijs gaat en niemand anders, zo valt te lezen op hun website.

Gebrek aan controle
Michiel van Elk is hoofddocent psychologie aan de Universiteit Leiden en doet al jaren onderzoek naar truffels. Volgens hem is er te weinig toezicht op truffelceremonies. "Momenteel is er geen enkele controle of regulatie op de kwaliteit van dit soort ceremonies. Het valt in de hoek van alternatieve geneeswijzen en daar is op dit moment ook niet veel controle over", vertelt hij. 

Hij maakt zich zorgen. "Het kan zijn dat er niet genoeg monitoring is door de begeleiders aan de voorkant en er daardoor kwetsbare mensen meedoen aan zo'n ceremonie of dat mensen niet genoeg begeleiding krijgen tijdens zo'n ceremonie."

Volgens hem hebben de meeste aanbieders goede bedoelingen. "Maar er zijn ook best wel veel mensen die met relatief weinig ervaring en relevante expertise denken: ik kan dit wel."

Niet genoeg kennis 
Wanneer iemand niet kundig genoeg is om een ceremonie te begeleiden, heeft dat volgens Van Elk risico's. "Het grootste gevaar is denk ik dat sommige mensen die deze ceremonies begeleiden onvoldoende vaardigheden en kennis hebben om te weten hoe je om moet gaan met complexe psychologische problematiek." Hij maakt de vergelijking met bijvoorbeeld de studie psychologie, waarbij je pas na een jarenlang traject zelf patiënten mag behandelen.  

Volgens Van Elk kun je wel degelijk iets fout doen bij het begeleiden van truffelceremonies. "Ik denk dat er bijvoorbeeld een onderschat gevaar is dat mensen onder invloed van psychedelica meer beïnvloedbaar zijn. Dus moeilijker zelf regie kunnen houden of moeilijker onderscheid kunnen maken tussen wat echt en wat nep is."  

Onderzoek naar truffels 
Momenteel wordt er nog volop onderzoek gedaan naar de werking van psychedelische therapie bij bijvoorbeeld depressies en verslavingen. De resultaten gaan beide kanten op. "Aan de ene kant zijn er allerlei bevindingen die erop wijzen dat ervaringen met truffelceremonies positief kunnen zijn. Deelnemers voelen zich na afloop over het algemeen wat gelukkiger."

Maar er zijn ook gevaren. "Het is niet voor iedereen goed. We zien dat sommige mensen meer last krijgen van stress en depressiever of emotioneel instabieler worden."

Voor nu is psychedelische therapie alleen in een onderzoeksetting mogelijk en wijken mensen daarom soms uit naar een truffelceremonie. Volgens Van Elk is er een kans dat psychedelische therapie over vijf of tien jaar wel wordt aangeboden. "De wetenschap is in een stadium van een zogenaamde 'fase drie studie', waar in grotere groepen wordt uitgezocht of het werkt, hoe het werkt en of het beter werkt dan bestaande therapievormen."  

Zolang psychedelische therapie nog niet toegankelijk is en er geen kwaliteitscontrole is op de truffelceremonies, is er volgens Van Elk een andere oplossing. "Het beste wat we kunnen doen is denk ik het brede publiek goed informeren over de mogelijke voordelen, maar ook de gevaren van deelname aan dit soort ceremonies. In Nederland heb je bijvoorbeeld het Trimbos Instituut die heel veel informatie bieden over de gevaren van dit soort ceremonies en psychedelica."  

Benieuwd hoe zo'n ceremonie eraan toe gaat? In de nieuwe Witte Geit kijken we mee
tijdens een truffelceremonie.