Amphia toont 10.000 peuken om impact van roken zichtbaar te maken
Pal naast een bord met daarop ‘rookvrij terrein’ steken bezoekers van het Amphia Ziekenhuis in Breda 'gewoon' een sigaret op. In vier dagen tijd werden rond het ziekenhuis maar liefst 10.000 peuken opgeraapt. Met een opvallende peukenkubus wil het Amphia niet alleen aandacht vragen voor het hardnekkige rookprobleem op eigen terrein, maar ook de schadelijke gevolgen van roken en vapen zichtbaar maken.
"Het is toch gewoon in de open lucht hier", zegt een man terwijl hij pal naast een rookverbodsbord een sigaret opsteekt. "Ik maak ’m wel uit hoor voor ik het ziekenhuis inloop. Oh, mag dat hier buiten ook al niet? Wat een onzin."
"Je kan ze niet bekeuren."
Hij is bepaald niet de enige. Binnen een paar minuten zijn meerdere rokende bezoekers te zien op het terrein van het ziekenhuis. "Het is dweilen met de kraan open", zegt een beveiliger eerlijk. Hij moet de rokers erop aanspreken. "We doen ons best en over het algemeen luisteren mensen wel. Maar je kan ze niet bekeuren. Ik kan alleen maar zeggen dat ze het niet meer moeten doen."
Ook toezichthouder Ytze van der Sluis spreekt rokende bezoekers dagelijks aan. Hij is begripvol. "Mensen komen hier vaak met slecht nieuws naar buiten en zijn gespannen. Een sigaretje is dan voor sommigen even een manier om tot rust te komen."
"Ik zie het niet als asociaal, want het is een enorm lastige verslaving."
Toch wringt het. Zeker omdat het Amphia al sinds 2019 volledig rookvrij is. Rokers moeten officieel buiten het terrein gaan staan, op zeker tweehonderd meter van de hoofdingang. Maar veel bezoekers doen dat dus niet.
Om duidelijk te maken hoe groot het probleem nog altijd is, bedacht het ziekenhuis de peukenkubus. Daarin zitten ongeveer 10.000 sigarettenpeuken die in slechts vier dagen tijd rond het ziekenhuis zijn opgezogen met een speciale peukenzuiger en staan op meerdere plaatsen in het ziekenhuis.
"Ja, dat zijn er veel", zegt medewerker Ruud terwijl hij buiten met het apparaat nieuwe peuken van de stoep haalt. "Heel veel."
Naast de kubus staat ook een teerpot: een glazen pot gevuld met de hoeveelheid teer die in longen achterblijft wanneer iemand een jaar lang dagelijks een pakje sigaretten rookt. Hiermee wil het Amphia het bewustwordingsproces stimuleren.
Volgens stoppen-met-roken-coach en longverpleegkundige Lianda Goossens moeten mensen die buiten toch roken niet alleen veroordeeld worden. "Ik zie het niet als asociaal", zegt ze. "Ik zie dat het een enorme verslaving is en dat het gewoon heel lastig is voor die mensen."
Volgens Goossens wordt nicotineverslaving vaak onderschat. "Het is één van de heftigste verslavingen die er is." Patiënten die worden opgenomen in het Amphia Ziekenhuis krijgen daarom standaard nicotinepleisters aangeboden. "Die verslaving zet je niet ineens uit als je in het ziekenhuis ligt."
Toch kiest Amphia er bewust voor om géén rookruimte te maken. "Omdat je daarmee ook het signaal afgeeft dat roken misschien best oké is", zegt Goossens. "En dat is het niet."
Of de peukenkubus echt verschil gaat maken, weet niemand. Maar Goossens hoopt dat bezoekers er op zijn minst even van schrikken. "Al haal ik maar één patiënt over de streep om te stoppen met roken", zegt ze, "dan is deze actie voor mij al winst."
En misschien wordt het rookverbod buiten dan ook nog eens nageleefd. In ieder geval nog niet door de meneer die zijn peuk snel aansteekt als de beveiliger net voorbij is. "Waarom ik dit doe? Bemoei je met je eigen zaken, joh."
