Onderzoek TU/e: bedrijven worstelen met circulaire ambities in Eindhoven

Bedrijven hebben moeite om circulaire ambities om te zetten in actie, blijkt uit onderzoek van de TU Eindhoven. Promovendus Arjen Wierikx ontwikkelde een meetinstrument om organisaties te helpen. De resultaten tonen aan dat circulariteit vaak op de agenda staat, maar uitvoering achterblijft.

Veel bedrijven slagen er niet in om circulaire strategieën praktisch te verankeren, ondanks de groeiende noodzaak om grondstoffenschaarste en logistieke verstoringen te verminderen. Dit blijkt uit onderzoek van Arjen Wierikx aan de Technische Universiteit Eindhoven. Hij analyseerde meer dan 3.000 assessments en concludeert dat bedrijven vaak wel duurzame doelen formuleren, maar vastlopen bij de uitvoering.

Het probleem zit volgens Wierikx niet in de ambities zelf, maar in de organisatie. Bedrijven omarmen circulair denken strategisch, maar missen de capaciteit om dit in de praktijk te brengen. De overgang naar een circulaire werkwijze vraagt om nieuwe vaardigheden, andere samenwerkingsvormen en een cultuur van continu leren.

Circulaire Volwassenheidsmeting
Om bedrijven te ondersteunen bij deze transitie, ontwikkelde Wierikx de Circular Maturity Tool (CMT), een meetinstrument dat de circulaire volwassenheid van organisaties beoordeelt. De tool kijkt naar aspecten zoals strategie, innovatie, operationele processen en samenwerking. Het richt zich op hoe bedrijven zich intern organiseren om circulariteit werkbaar te maken, in plaats van alleen milieuprestaties te meten.

De meetmethode beoordeelt tien dimensies binnen vier domeinen: People & Culture, Operations, Strategy & Approach en Value Chain Collaboration. Per dimensie krijgen bedrijven een score van 0 tot 5, die wordt gekoppeld aan hun prestaties op verschillende niveaus van circulariteit, zoals hergebruik en recycling.

Economisch belang van circulariteit
Het onderzoek toont aan dat circulariteit steeds meer een strategisch en economisch vraagstuk wordt. Bedrijven zonder circulaire capaciteiten lopen risico’s, zoals afhankelijkheid van schaarse grondstoffen en verstoringen in de keten. De Circulaire Volwassenheidsmeting, ontwikkeld in samenwerking met Route Circulair en andere partners, helpt organisaties om gerichter stappen te zetten.

De inzichten uit het onderzoek worden al toegepast, bijvoorbeeld in het jaarlijkse rapport ‘De Staat van Circulair Ondernemen’. Dit rapport geeft een overzicht van de voortgang van circulair ondernemen in Nederland en werd in maart gepresenteerd tijdens een congres in Utrecht. Het proefschrift van Wierikx wordt op dinsdag 26 mei verdedigd aan de TU Eindhoven.