Daphne zag een mooie vlinder, maar die gaat het volgens Frans niet redden in Brabant

Boswachter Frans Kapteijns deelt wekelijks zijn kennis van de natuur. Iedereen kan vragen insturen via [email protected]. Dit keer besteedt Frans onder meer aandacht aan een mooie schoonheid op een bloem, een gewone haft die maar een of twee dagen leeft, een bij die blaadjes in een holletje stopt en een opvallende vlinder die het misschien niet redt. Deel een van deze Stuifmail is zaterdag al gepubliceerd. 

Mooie vlinder, maar helaas redt deze het niet
Daphne van Loon vond op haar terras een mooie vlinder in een niet natuurlijke houding. Ze was bang dat het diertje het niet zou gaan redden. Dat denk ik ook. Op de foto van Daphne zie je de opvallende kleuren rood en zwart en je ziet ook rode bolletjes. 

Het is echt een opvallende verschijning. Vooral door de zwarte voorvleugel, die ook nog eens twee rode stippen heeft. Daarnaast een rode streep langs zowel de voorrand als de binnenrand en de achtervleugel is rood met zwarte randen. We hebben hier te maken met de Sint-Jacobsvlinder. Deze prachtige nachtvlinder is zowel in de nacht als overdag actief. De rupsen van deze vlinder zijn geeloranje en hebben heel opvallende zwarte dwarsbanden - zie de foto hierboven - vandaar dat ze ook wel zebrarupsen worden genoemd. 

Deze rupsen leven op Jacobskruiskruid. De giftige stoffen van deze planten slaan de rupsen op in hun lichaam. Dit doen ze zodat ze niet opgegeten worden. Later gaan ze verpoppen en na dat popstadium komt deze heel mooie Sint-Jacobsvlinder, die ook die giftige stoffen van Jacobskruiskruid in zich heeft en dus door vogels gemeden wordt. Je kunt deze vlinders tegenkomen van mei tot in augustus.

Welke schoonheid op deze bloem?
Anne van Beusekom kwam in een talud bij Dodewaard een schoonheid tegen en stuurde mij een foto. De naam van deze schoonheid is fraaie schijnboktor. Kortom, de schoonheid zit ook in de naam. Schijnboktorren zijn kevers, die heel veel lijken op boktorren. Zowel qua levenswijze als qua uiterlijk. Toch is er ook veel verschil want schijnboktorren hebben korte voelsprieten, terwijl echte boktorren extreem lange voelsprieten hebben. De larven van de boktorren eten hout terwijl de schijnboktoren plantenetend zijn en overdag vaak op bloemen te vinden zijn. Tot slot kunnen veel soorten schijnboktorren een giftige stof uitscheiden die bij aanraking blaren op de huid kan veroorzaken. Dat kunnen boktorren niet. Terug naar de fraaie schijnboktor: deze mooie kever heeft schilden die er metallic groen blauw uitzien. Verder vallen de dikke dijen bij de achterpoten op en heeft deze schijnboktor wat lange, draadvormige antennes. Deze mooie kever kun je tegenkomen op allerlei soorten bloemen omdat ze leven van stuifmeel en nectar. Het zijn dus echte bloembestuivers die overdag op bloemen zitten. Vaak zijn ze in het gezelschap van boktorren en andere bloembezoekende kevers. 

Welk insect is dit?
Erik den Brok kwam een insect tegen op zijn werk. Hij maakte een foto stuurde die naar Stuifmail. Op de foto van Erik staat een prachtige haft, ook wel eendagsvlieg genoemd. De naam is driehoekeendagsvlieg, ook wel gewone haft genoemd. Deze driehoekeendagsvlieg behoort tot een van de wel zestig soorten haften die ons land voorkomen. Je kunt deze haften/eendagsvliegen van maart tot september als volwassen dieren/imago’s vliegend tegenkomen. De driehoekeendagsvlieg is een vrij algemeen voorkomende soort bij beken, schone plassen en meertjes. Het imago maakt een donkere indruk. Dat zie je ook goed op de foto van Erik. Na de paring zet het vrouwtje het legsel rechtstreeks in het water af. Zo’n legsel kan wel uit duizenden eieren bestaan! De nimfen eten organisch materiaal, dat ze al gravend, met hun tangvormige onderkaken, in het slik op de bodem vinden. Na een of twee jaar kruipen of zwemmen de nimfen van deze driehoekeendagsvlieg naar het wateroppervlak. Ze hechten zich daar aan een stengel. Op die stengel scheurt de huid op de rug van de nimf open. Dit gebeurt door een opgebouwde luchtdruk. Zo kan het volwassen vliegende insect wegvliegen. Daarna zoeken ze een partner om te gaan paren. Ze eten niet en na de paring gaat de driehoekeendagsvlieg binnen enkele uren tot maximaal één tot twee dagen dood.

Bij neemt blaadje mee in een holletje, waarom?
George Martens zag dat een bij een holletje had gemaakt in een bloempot op een tafel en ook dat 'ie bij elke keer bij terugkomst een blaadje meenam in dat holletje. Waarom doet die bij dat, vroeg hij zich af? Ik heb het filmpje gezien, maar ik kan die helaas niet hier laten zien. Die bij die dit doet, is een behangersbij, misschien wel de grote bladsnijder (zie de foto hierboven). Dit soort bijen met stukjes blad in de monddelen en tussen de pootjes noemen we dus behangersbijen. Zij danken hun naam aan het feit dat ze stukjes blad knippen uit de bladeren van bomen, struiken en planten en daarna hun nesten daarmee bekleden.

Rubriek mooie foto’s
In de rubriek mooie foto's dit keer een foto die gemaakt is door Vivianne Molenaar-Seinen. Veel mensen hebben dit nog nooit gezien, maar op haar foto zie je eitjes (nog geen millimeter groot) van een lieveheersbeestje op het ijzer van een wasknijper.

Natuurtip
Zondag 31 mei kun je van halfelf 's ochtends tot vier uur 'a middags een bezoek brengen aan het Groot Duijfhuis in Liempde. Dan worden de schapen geschoren in de boomgaard rond de duiventoren. De schaapsherder geeft ook een kleine demonstratie schapen drijven met de hond.

De boomgaard rond de duiventoren wordt ieder jaar begraasd door een groepje Drentse heideschapen. Het Drents heideschaap is een zeldzaam ras, het oudste van West-Europa. Ze gedijen goed op schrale heidevelden, maar kunnen ook gehouden worden op graslanden. Nu de zomer in zicht komt is het tijd dat de schapen geschoren worden. Schaapsherder Maarten Appelboom uit Gemonde laat graag zien hoe het scheren en drijven in zijn werk gaat en hij vertelt honderduit over de schapen. Een interessant verhaal voor alle leeftijden!

Combineer je bezoek aan het Groot Duijfhuis met een wandeling door het Dommeldal voor een heerlijke dag buiten. Of ga met het trekpontje over de Dommel naar het mooie dorpscentrum van Liempde! Kinderen kunnen het Duivenpad volgen.

Meer informatie
•    Aanmelden is  niet noodzakelijk.
•    Parkeren kan op de parkeerplaats aan de Hoevedreef 2 in Liempde.