Herrie, stof en zorgen om gezondheid: bewoners stappen naar de rechter in Breda

"Als ik buiten wil zitten, moet ik eerst mijn tuinmeubels afstoffen." Bewoner Ed Graman (68) uit Breda is er klaar mee. Volgens hem zorgen afval- en puinverwerkende bedrijven langs de Mark bij de wijk Haagse Beemden al jaren voor herrie, stof en zorgen over de gezondheid. Omdat bewoners zich niet gehoord voelen door gemeente en provincie, stapt Actiegroep lucht- en geluid nu naar de rechter. 

"Wij willen dat eindelijk onafhankelijk wordt onderzocht wat hier allemaal voor stoffen vrijkomen en hoeveel overlast er nu echt is", zegt kartrekker Ed Graman van de actiegroep. "Nu moeten wij als bewoners zelf maar bewijzen dat het schadelijk is. Dat lijkt mij niet de juiste weg."

De actiegroep strijdt al acht jaar tegen de overlast van vier bedrijven op het industrieterrein aan de overkant van het water. Tijdens een wandeling over het dijkje wijst pensionado Graman op schepen die worden gelost en bergen puin die worden verwerkt. "Hier wordt van alles verwerkt: bouwpuin, sloophout, plastics en ander afval. Dat wordt fijngemalen en opnieuw gebruikt. Bijvoorbeeld voor het pad waar we nu op lopen." 

Volgens hem levert vooral het breken van het puin veel lawaai op. "Met zuidoostenwind kun je soms in de tuin geen normaal gesprek meer voeren door het geluid van de puinbrekers."

De bewoners zeggen dat geluidsmetingen tot nu toe weinig hebben opgeleverd. Volgens Graman vallen de gedane metingen steeds nét binnen de norm. "Maar een gemiddelde zegt niet alles. Op piekmomenten is het lawaai gewoon heel heftig." 

Ook over stof maken bewoners zich zorgen. De actiegroep vreest dat bij het verwerken van bouw- en sloopafval schadelijke stoffen kunnen vrijkomen, zoals fijnstof, kwartsstof of resten asbest. Maar hard bewijs daarvoor hebben ze niet. "Dat is juist het probleem", zegt Ed Graman. "Wij hebben de middelen niet om dat zelf te onderzoeken. Ze zeggen dat ze de boel goed nat houden, maar je ziet nu zelf toch dat er stof vanaf komt." 

Volgens hem verwijzen gemeente en provincie vooral naar vergunningen en bestaande regels. "Dan krijgen we te horen dat bedrijven zich aan de vergunning houden en dat er dus geen reden is om in te grijpen."

Dat zorgt voor frustratie bij bewoners. Sterker nog, het lijkt erop dat ze van de regen in de drup geraken. Vorige week was er bijvoorbeeld bij de gemeente Breda een hoorzitting over de verruiming van de vergunning voor het bedrijf Sando Puinrecycling. De geluidsbeperkende maatregelen in de vorm van geluidsschermen willen ze weghalen.  

"Die vinden dat nu niet meer zo noodzakelijk", zegt Graman. "Hoe kan de gemeente daar nou toestemming voor geven als we al zo'n last hebben van het geluid? Ja, dat is heel zuur. Als je ziet hoeveel tijd je eraan besteedt om in gesprek te komen en je ziet dan al die omtrekkende bewegingen, dan vraag ik me af wat voor de gemeente prioriteit heeft. Niet de gezondheid van de burgers!”

De gemeente Breda reageert formeel: "In algemene zin geldt dat bedrijven moeten voldoen aan de geldende wet- en regelgeving. Als dat niet het geval is, nemen wij signalen van overlast serieus en behandelen we deze volgens de geldende procedures." 

De stap naar de rechter lijkt daarom voor de actiegroep de laatste strohalm. Bewoners hopen daar alsnog strengere controles en meer onafhankelijk onderzoek af te dwingen. "Wij willen gewoon weten of het veilig is", zegt Graman. "Dat is toch niet zoveel gevraagd."