TU/e-onderzoekers ontwerpen glas-in-loodraam Paradiso in Eindhoven

Onderzoekers van de TU/e hebben met algoritmes een glas-in-loodraam ontworpen voor Paradiso in Amsterdam. Het raam visualiseert de samenwerking tussen politici en is gebaseerd op data van de Tweede Kamer. Dit kunstwerk maakt deel uit van een serie waarin hedendaagse ontwikkelingen centraal staan.

Het glas-in-loodraam, genaamd ‘De Staat’, toont een netwerk van gekleurde bollen tegen een blauwe achtergrond. Deze bollen staan symbool voor politici en hun samenwerking, gebaseerd op data van de Tweede Kamer van 2003 tot 2023. Hoe groter een bol, hoe centraler de politicus in het netwerk. De onderzoekers gebruikten het PageRank-algoritme, dat bekendstaat als de basis van Google, om de invloed van iedere politicus te berekenen.

De kleuren van de bollen geven de politieke achtergrond van de politici weer. Onderin het raam is een legenda opgenomen die deze verdeling verduidelijkt. Het werk is onderdeel van de serie ‘De Moderne Moraal’, waarin kunstenaars Berend Strik en Hans van Houwelingen actuele thema’s behandelen. Met ‘De Staat’ willen zij de invloed van politiek en technologie op ons dagelijks leven zichtbaar maken.

Wiskunde als kunst
Het project was een bijzondere uitdaging voor de TU/e-onderzoekers Mike van Santvoort en Pim van der Hoorn. Beide wiskundigen werken normaal gesproken aan complexe systemen, zoals netwerken van kankercellen, maar moesten nu abstracte data omzetten in een visueel aantrekkelijk kunstwerk. Voor Van Santvoort betekende dit een stap buiten zijn comfortzone: “Wiskundigen denken abstract, maar kunst vraagt om een visuele vertaling.”

Van der Hoorn kwam via een toevallige ontmoeting in Parijs in contact met een van de kunstenaars. Hoewel hij eerst twijfelde, stemde hij uiteindelijk in om mee te werken aan het project. Het raam in Paradiso markeert voor beide onderzoekers een bijzondere ervaring, waarbij wetenschap en kunst samenkomen.

Paradiso als podium
Het glas-in-loodraam is nu te zien in de Amsterdamse muziektempel Paradiso. Voor Van der Hoorn en Van Santvoort was het een unieke kans om hun werk op deze bijzondere locatie tentoon te stellen. Van Santvoort zegt hierover: “Ramen in Paradiso met mijn handtekening erop? Ik doe mee. Iedereen heeft wel een goede sidequest nodig.” Het kunstwerk biedt bezoekers een artistieke blik op de Nederlandse politiek door de ogen van algoritmes.