Het lijkt op purschuim op een boomstam, maar Frans weet wat het écht is
Boswachter Frans Kapteijns deelt wekelijks zijn kennis van de natuur. Iedereen kan vragen insturen via [email protected]. Dit keer besteedt Frans onder meer aandacht aan een vreemde duif, een harige rups, een vlinder met een vreemde naam en liggende boomstammen met geel spul dat lijkt op purschuim. Deel twee van deze Stuifmail wordt zondagochtend gepubliceerd.
De Stuifmailvraag nummer 7:
IJsvogels, wie kent ze niet? Het zijn bijzondere vogels, maar wat is het meest bijzondere aan de ijsvogel?
Graag je antwoord sturen naar [email protected]. De winnaar krijgt een prachtig klein insectenhotel, geschonken door het Van Gogh Nationaal Park. Zondag tussen elf uur 's ochtends en twaalf uur 's middags hoor je het antwoord.
Vreemde duif op het dak, wat is het er voor een?
Chris Bijvelds stuurde mij een foto van een vreemde duif die bij hem op het dak zat. Hij wilde graag weten wat voor duif het was. Nu weet ik niet zoveel van gekweekte soorten duiven, maar toevallig kon ik me nog iets herinneren. Mijn overleden ome Frans was duivenmelker en hij heeft me ooit verteld over traditionele postduiven, dus ik ben gaan speuren.
De vreemde duif op het dak bij Chris kan een van oorsprong Engelse postduif zijn of een tuimelaar. Daarnaast zijn er nog twee andere oude duivenrassen die het mogelijk kunnen zijn. Dat is in eerste instantie de Nederlandse postduif; deze vogels hebben een gladde bek en schone oogranden voor een optimaal uithoudingsvermogen tijdens de vlucht. Tot slot de Oosterse sierduif zonder wratten! Dit staat er specifiek bij, omdat er duiven zijn gekweekt met excessieve gezichts- en neuswratten. Hier lees je er meer over.
Welke duif het precies is, weet ik dus niet, maar misschien wil de echte duivenliefhebber opstaan en ons uit de droom helpen.
Wat hangt er aan mijn Blauweregen?
Gilbert Verhoeven vroeg zich af wat er aan zijn blauweregen (Wisteria) hing, dus ben ik op zoek gegaan naar het antwoord. Allereerst blijkt dat er een tiental soorten blauweregen zijn: houtige slingerplanten die oorspronkelijk voorkomen in de Verenigde Staten, China, Korea en Japan.
Daarnaast is er iets bijzonders: er bestaan linksdraaiende en rechtsdraaiende blauweregen. De Chinese soort draait linksom, de Japanse rechtsom. Blauweregens kunnen wel 20 meter hoog worden en een breedte krijgen van zeker 10 meter. Na de bloeiperiode ontwikkelen ze natuurlijk zaad, en dat zaad zit in zaaddozen of peulen. Zo’n peul staat op de foto van Gilbert.
Overigens zijn de zaadjes uit die peulen zeer giftig. Niet als ze op de grond liggen, maar wel als je ze eet. Ik denk dat niemand dat doet, maar het kan ernstige maagdarmstoornissen opleveren. Wil je meer weten over blauweregens? Kijk dan hier.
Wat kruipt hier voorbij?
Anja Thompson stuurde mij twee foto’s met de vraag wat er voorbij kruipt. Op de eerste foto hierboven staat volgens mij een rups van de nachtvlinder met de naam 'plakker'. De foto is wat onscherp, maar ik durf het er toch op te wagen. Een goede vriendin kwam met dezelfde reactie.
De rupsen van de plakkers zijn behoorlijk harig en hebben opvallende rode borsteltjes. Plakkers zijn nachtvlinders die behoren tot de familie van de donsvlinders en ook overdag actief zijn. Bijzonder is dat de vrouwtjes goed ontwikkelde vleugels hebben, maar die nauwelijks gebruiken. Ze blijven vaak in de buurt van hun cocon en leggen daar ook eitjes. Mannetjes lokken ze door een speciale stof (feromonen) uit te stoten. Na de paring leggen de vrouwtjes hun eitjes op de stam van de boom waar ze op dat moment zitten.
Op de tweede foto hieronder staat een kleine kever, namelijk de kersenpitkever. Kersenpitkevers, ook wel steenvruchtenbloesemkevers genoemd, zijn kevers uit de familie van de snuitkevers. Vrouwelijke kersenpitkevers leggen hun eitjes in vruchtbeginsels van onder meer de gewone vogelkers en zoete kers. Hierdoor kunnen de larven de zachte pitten helemaal van binnenuit opeten. Later, als de vruchten naar beneden vallen, graven ze zich in de bodem om te verpoppen en te overwinteren.
Wat voor een soort rups is dit?
De dochter van Donny van Koolwijk vond op de Millsebaan in Uden een rups, die ze vervolgens heeft gered en meegenomen naar huis. Moeder en dochter hebben foto’s van de rups gemaakt en zijn gaan speuren in bepaalde apps. Helaas kwamen ze niet tot een definitieve oplossing en stuurden ze een foto naar Stuifmail.
Overigens zaten ze dichtbij, want een van de antwoorden was de rups van een perentak. Volgens mij klopt dat niet en gaat het om de rups van de appeltak. Deze rupsen overwinteren als jonge rups door zich plat tegen een twijg van de waardplant aan te drukken. Verschillende loofbomen dienen als waardplant, zoals sleedoorn, maar ook inheemse vogelkers, meidoorn, berk en zomereik.
De volwassen appeltak-nachtvlinders hebben een behoorlijke spanwijdte van maximaal 55 millimeter. De kleur van deze vlindersoort is bleekgroen, maar na verloop van tijd vervaagt die kleur naar meer wit.
Wat is dat gele spul op een liggende boom, is dat purschuim?
Angelique Jansen zag tijdens haar dagelijkse wandeling op een van de liggende bomen aan de Roostenlaan in Eindhoven geel spul. Ze omschreef het als een soort purschuim, maar ze dacht dat het ook een paddenstoel kon zijn. Ze stuurde mij een foto.
En gelijk heeft ze, want wat ze zag was het vruchtlichaam van een zwavelzwam. Deze boomzwam dankt zijn naam aan zowel de kleur als de geur, want hij ruikt naar zwavel. Als de zwam vers is, ruiken de hoeden naar kip, vandaar de Engelse naam ‘chicken of the woods’. In een jong stadium zijn deze hoeden bovendien goed eetbaar en zelfs zeer smakelijk.
Zwavelzwammen zijn parasitaire zwammen die vooral op eiken te vinden zijn. In volle bloei zijn ze heldergeel tot baksteenrood. Je vindt ze vooral op oude eikenbomen in de zomer tot aan de vroege herfst. Als zo’n boom bezet is met een zwavelzwam, wordt de stam van die boom langzaam van binnen uitgehold.
