Proef met innovatieve kernreactor van start in Eindhoven
De toekomst van kernenergie zou er wel eens heel anders uit kunnen gaan zien. In Eindhoven wordt er getest met het smelten van zout. Een techniek die schoner en veilig zou moeten zijn. De verwachtingen van deze manier van energie opwekken zijn hoog gespannen.
Het kabinet zet vol in op de uitbreiding van kernenergie. In de toekomst moeten er vier nieuwe kerncentrales in Nederland gebouwd worden. Ondertussen wordt er ook gezocht naar een andere manier van kernenergie opwekken: met gesmolten zout.
Een gesmoltenzoutreactor is een kernreactor waarin de brandstof zit opgelost in vloeibaar, heet zout dat warmte maakt om stroom op te wekken. De splijtstof, uranium, is opgelost in het zoutmengsel en zit dus niet in uraniumstaven. Het smelten van zout waarbij energie wordt opgewekt zou veiliger en ook nog veel schoner zijn.
Testen in Eindhoven
Daarom komt er een proefopstelling van een gesmoltenzoutreactor op de High Tech Campus in Eindhoven. Maandag werd de aftrap gegeven in een nu nog lege hal. Maar daar lopen binnenkort allemaal buizen doorheen. Het bedrijf Thorizon gaat op die plek een testopstelling maken. “De veiligheid is superhoog omdat we altijd lage druk hebben in de kern. En het zout stabiliseert zichzelf. Als de temperatuur stijgt, neemt de reactie automatisch af. Een meltdown (een ernstig ongeluk waarbij de reactor van een kerncentrale oververhit raakt, red.) zoals bij klassieke kernreactoren is daardoor niet mogelijk”, vertelt CEO Kiki Lauwers.
Bovendien kan een gesmoltenzoutreactor kernafval hergebruiken. “Het gebruikte kernafval kunnen we opnieuw gebruiken als brandstof en daarmee halen we er nog heel veel energie uit. Op die manier worden het volume en de levensduur van dat afval kleiner en hoeft het minder lang opgeslagen te worden”, legt Lauwers uit die benadrukt dat niet al het kernafval daarmee verdwijnt. Volgens haar ligt er in Europa al zoveel kernafval dat hergebruikt kan worden, dat het continent voor bijna honderd jaar van energie voorzien kan worden. Nieuwe grondstoffen hoeven daardoor niet meer geïmporteerd te worden.
Europa minder afhankelijk
Dat er veel interesse voor deze manier van opwekken is, blijkt maandag wel. Eurocommissaris Wopke Hoekstra kwam speciaal voor de opening naar Eindhoven. Volgens hem kan Europa door gesmolten zout minder afhankelijk worden van het buitenland. “In Europa hebben we een fundamenteel probleem op het gebied van klimaat en de hoge energieprijzen en we zijn dramatisch afhankelijk van wat anderen uitspoken op het wereldtoneel. Dat maakt ons enorm afhankelijk. Energie is niet alleen een markt, maar ook een thema dat gaat over nationale veiligheid. We hebben meer nucleair nodig. Het is echt Hollandse en Brabantse glorie hier.”
Gesmoltenzoutreactor kwam eerder niet van de grond
Al in de jaren ’60 werd er in de Verenigde Staten geëxperimenteerd met gesmolten zout. Dat wordt, nadat het verhit is, vloeibaar. Toch brak de reactor toen nog niet door, omdat het lastig bleek om het gesmolten zout goed te kunnen transporteren. Ook tastte het zout de reactoren aan. Daarom bedacht Thorizon een module die op tijd vervangen moet worden. Vergelijk het met een cartridge voor een printer. “We vervangen die voordat het zout deze heeft aangetast”, vertelt Lauwers.
De planning is ambitieus. Eerst wordt er getest in Eindhoven. Daarna bouwt Thorizon een kleine demonstratiereactor in Noord-Holland. In 2032 moet er uiteindelijk begonnen worden met de bouw van een commerciële centrale in het Zeeuwse Borssele. “Het doel is om in 2034 klaar te zijn met de bouw”, schat Lauwers in. De centrale kan dan elektriciteit leveren voor 250.000 inwoners of gebruikt worden voor een datacentrum of een industrieterrein.
Proef kost acht miljoen euro
Bij de proef op de High Tech Campus wordt geen nucleair materiaal gebruikt. Brabantse bedrijven zoals VDL en Demcon zijn betrokken bij de testfaciliteit De proefopstelling kost bij elkaar acht miljoen euro, waarvan de provincie Noord-Brabant de helft bijdraagt.
Naast dat het volgens gedeputeerde Martijn van Gruijthuijsen goed is voor het bedrijfsleven, heeft het nog een ander doel. “Hopelijk heeft de Brabander in de toekomst een iets goedkopere energierekening. Het is belangrijk om voor Nederland en Europa de energierekening lager te krijgen. Een gesmoltenzoutreactor kan daar een belangrijke bijdrage aan leveren”, denkt hij.
De komende tijd moet tijdens de tests in Eindhoven blijken of de gesmoltenzoutreactor toekomst heeft.
