Kasteel Heeswijk kan weer duizend jaar vooruit dankzij gift van twee ton
Kasteel Heeswijk heeft een flinke financiële opsteker gekregen. Het kasteel in Heeswijk-Dinther ontvangt 219.000 euro van het Leye Fonds, een vermogensfonds dat cultureel erfgoed ondersteunt. Met dat geld kan het bijna duizend jaar oude kasteel beter onderhouden en verduurzaamd worden. Directeur Luc Eekhout is opgelucht. "Als we het niet hadden gekregen, dan hadden we echt een probleem."
Wie ooit in een oud kasteel is geweest, kan zich vast voorstellen dat het niet de meest energiezuinige gebouwen zijn. Hoge ruimtes, tochtige zolders en grote glas-in-loodramen maken het lastig om warmte binnen te houden. Zeker in de winter lopen de kosten daardoor flink op.
Verduurzamen is bij zo'n monument bovendien een stuk ingewikkelder dan bij een gewoon gebouw, legt Eekhout uit. "Bij verduurzaming denk je natuurlijk meteen aan zonnepanelen of warmtepompen, maar dat kan niet zomaar bij een monument. Daarom moet je andere technieken zoeken die onzichtbaar blijven."
Dankzij de donatie kunnen nu verschillende maatregelen worden genomen in en rond het kasteel, dat dateert uit 1050. Een concreet voorbeeld is de toegangspoort. Waar eerder een verwarmde kiosk stond voor de toegangscontrole, is nu een draaihek geplaatst. "Dat is veel efficiënter, en het aanzicht naar het kasteel en de tuin is er veel mooier op geworden. Het is eigenlijk weer zoals het bedoeld is."
Ook de wapenzaal wordt aangepakt. In die zaal, vroeger bestemd voor harnassen en wapens en tegenwoordig in gebruik als trouw- en concertzaal, zitten ramen van glas-in-lood uit de zestiende eeuw. "Dat glas is erg dun. In de winter is het hier niet te verwarmen." De oplossing: voorzetramen die de energieprestatie verbeteren zonder het historische karakter aan te tasten.
Verder worden de zolders geïsoleerd. Door spleten in de buitenwand waait de wind er doorheen. Dat is noodzakelijk om het houtwerk droog te houden, maar funest voor de temperatuur. "In de winter kan het hier zomaar vriezen", aldus Eekhout.
"Onder de zolder zitten stucplafonds en antieke kamers waar het altijd rond de twintig graden is. Die temperatuurverschillen zijn slopend voor het plafond en het interieur." Een dikke isolatievloer op de zolder moet dat verschil voortaan dempen.
De donatie komt op een bijzonder moment: Stichting Kasteel Heeswijk bestaat dit jaar vijftig jaar. De stichting werd opgericht na het overlijden van de laatste barones, die geen kinderen had. Sindsdien draagt zij zorg voor het behoud van het kasteel én voor de toegankelijkheid ervan voor bezoekers.
Volgens Eekhout zijn giften van deze omvang zeldzaam. "Dit is zo'n belangrijke bijdrage. We moeten verduurzamen, maar dat kost veel geld. En dat verdien je als culturele instelling niet zomaar terug. Het kasteel bestaat bijna duizend jaar en hierdoor kunnen we nog heel lang verder."
