In kwetsbare wijken zijn meer problemen rond geboorten
In vier Brabantse wijken waar grote sociaaleconomische achterstanden zijn, worden baby’s vaker te vroeg geboren. Ook zijn baby’s daar kleiner bij de geboorte en overlijden ze vaker rond de geboorte. Dit blijkt uit onderzoek van het Erasmus MC. Volgens de onderzoekers zijn verschillen ten opzichte van andere wijken 'te herleiden naar de leefomstandigheden tijdens de zwangerschap'.
"Als er in een buurt sprake is van veel criminaliteit, kan dat stress en een onveilig gevoel veroorzaken bij de aanstaande moeder. En stress kan bijvoorbeeld leiden tot vroeggeboorte", legt Jasper Been, kinderarts-neonatoloog en onderzoeker van het Erasmus MC, uit. Ook omgevingsfactoren als luchtvervuiling, geluidsoverlast en woonomstandigheden – zoals hittestress, schimmel en de luchtkwaliteit binnenshuis – kunnen bijdragen aan verschillen in geboorte-uitkomsten.
Vier kwetsbare wijken
De gebieden waarover het gaat, vallen onder het zogeheten Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid. In Brabant gaat het om: Breda-Noord, Eindhoven Woensel-Zuid, Roosendaal Ring en Tilburg Noordwest. In deze wijken spelen veel problemen, zoals werkloosheid, armoede, onderwijsachterstanden en woonproblematiek.
De grootste gezondheidsachterstand hebben baby’s die worden geboren in Amsterdam-Zuidoost, blijkt uit het onderzoek. Zo’n acht op de duizend baby’s daar sterven tijdens de zwangerschap of kort na de geboorte. Dit is ongeveer twee keer zoveel als in gebieden die niet als sociaaleconomisch zwak gelden.
Investeren in leefomgeving
Volgens de onderzoeker zijn de gezondheidsverschillen een gezamenlijk probleem en moet dat dus ook gezamenlijk worden aangepakt. "We zullen moeten investeren in de leefomgeving en omstandigheden in deze wijken om ervoor te zorgen dat kinderen een kansrijkere start krijgen. Dat kan niet alleen vanuit de gezondheidszorg. Hiervoor is een domeinoverstijgende aanpak nodig."
Dat de urgentie om gezondheidsverschillen aan te pakken steeds groter wordt, blijkt ook uit de nieuwste cijfers over geboorte-uitkomsten. Deze laten zien dat de sociaaleconomische verschillen in babysterfte toenemen. Hoewel het aantal vroeggeboorten landelijk gezien tot 2024 afnam, werden de verschillen tussen gezinnen met een hoge en lage sociaaleconomische positie niet kleiner. Dat is onwenselijk, vindt Been.
Aan het onderzoek deden 1,1 miljoen moeders uit heel Nederland met hun baby's mee. Hiervan kwamen honderdduizend moeders en kinderen uit één van de twintig kwetsbare wijken in Nederland.
