Minder studenten: Tilburg University maakt zich zorgen over toekomst in Tilburg

Tilburg University onderzoekt de gevolgen van een dalend aantal studenten. Onderzoekers wijzen op risico’s van stilstand zoals in Portugal of moordende concurrentie zoals in Japan.

Het aantal studenten in Nederland is sinds 2022 met zestigduizend afgenomen. Dit heeft directe gevolgen voor onderwijsinstellingen zoals Tilburg University, omdat de financiering deels afhankelijk is van het aantal inschrijvingen. Minder studenten betekent minder geld, wat kan leiden tot bezuinigingen en reorganisaties.

Risico's in andere landen
Onderzoekers van KiTeS, verbonden aan de Universiteit Twente, hebben voor het ministerie van Onderwijs gekeken hoe andere landen omgaan met deze krimp. In Japan en Zuid-Korea leidt een vrije marktbenadering tot hevige concurrentie tussen instellingen. Hogere collegegelden en een overvloed aan nieuwe opleidingen zijn daar het gevolg. Uiteindelijk grijpen overheden in door fusies te verplichten en strengere kwaliteitseisen te stellen.

Portugal biedt een ander scenario. Daar blijven universiteiten en hogescholen hetzelfde budget behouden, ongeacht het aantal studenten. Dit zorgt voor weinig vernieuwing in het opleidingsaanbod, waardoor opleidingen niet meer goed aansluiten op de arbeidsmarkt.

Gevolgen voor Nederland
In Nederland moeten nieuwe opleidingen door een speciale commissie worden goedgekeurd. Bestaande opleidingen hoeven echter niet aan te tonen dat zij nog relevant zijn voor de arbeidsmarkt. Onderzoekers stellen dat dit in tijden van krimp misschien moet worden aangepast. Zij suggereren dat de minister de wet kan wijzigen zodat ook bestaande opleidingen worden beoordeeld op hun levensvatbaarheid.

De Onderwijsinspectie waarschuwt dat universiteiten stevige keuzes moeten maken om de continuïteit te waarborgen. Samenwerking tussen instellingen zou een oplossing kunnen zijn, maar dit blijkt in de praktijk lastig door de focus op behoud van marktaandeel.