Deze mensen plukken duizenden fietsen van de straat: 'Niet om te plagen'
Naar huis willen vanuit het station of de kroeg op je stalen ros, maar ontdekken dat-ie is meegenomen. Het overkomt menig Tilburger ieder jaar. Bij de Algemene Fiets Afhandel Centrale (AFAC) is het hun core business: het meenemen van fietsen die fout geparkeerd staan. Maar het ogenschijnlijk irritante fenomeen helpt ook mensen uit de brand. "De student die zijn fiets laat staan, zorgt ervoor dat iemand uit de uitkering kan komen."
In een wit werkbusje zoeft medewerker en professioneel fietsendief Gerald van Tilborg door de straten van Tilburg. In grote blauwe koeienletters staat AFAC op de bus, met ironisch genoeg een sticker eronder: ‘Fiets terug’. Het gevaarte is nauwelijks te missen.
Behendig zwiert hij het busje het Pieter Vreedeplein op. In een overdekte doorgang staan tientallen fietsen geparkeerd, vlak onder een bord ‘verboden te parkeren’.
Kijk hier naar de eerste aflevering van de YouTube-serie Thijs draait mee, waarbij Thijs een dagje mee fietsen gaat halen met de AFAC:
15.000 fietsen
"Als we een druk jaar hebben, verwerken we 15.000 fietsen", vertelt teamleider Anton Adams. In het magazijn achter hem staan de tweewielers in ellenlange rijen: Van oma-, dames- en herenfietsen tot fatbikes, e-bikes, bak- en wielrenfietsen. Op sommige plekken zelfs twee hoog opgestapeld. "Gemiddeld zitten we elk jaar wel rond de tien- à elfduizend. Ze zijn niet allemaal fout geparkeerd: weesfietsen en sloopfietsen komen hier ook terecht."
Wie zijn fiets terug wil, kan langskomen met de sleutel, moet vijftien euro betalen en is weer herenigd met zijn tweewieler. "Wanneer een fiets hier binnenkomt, wordt hij eerst geregistreerd," legt Adams uit. "Dan komt hij op een verloren- en gevonden-website. Blijft hij langer dan drie maanden in de loods, dan vervalt het eigendomsrecht en mogen wij hem hergebruiken."
Deelfietsen en kinderzitjes
"Omdat het hier zo smal is, nemen we fietsen direct mee," zegt Van Tilborg verderop in het centrum, terwijl hij de bagagedragers van de fietsen in een tunnel voorziet van vuurrode labels. "We zijn er niet om mensen te plagen. Kan je het bord niet lezen? Dan moet je gewoon naar Hans Anders voor een leesbrilletje."
Dan begint het echte werk. Fiets na fiets wordt opgetild en in het blauw-witte busje gezet. Een fiets met twee kinderzitjes, enkele Swapfietsen, een fiets met hippe tas: alles verdwijnt in het gapende donkere laadruim van de bus. "Normaal passen er vijftien in, maar we leggen altijd een dekentje op om beschadigingen te voorkomen."
Even verderop op het Piusplein is het weer raak. "Ja, deze doen we meestal met z’n tweeën," lacht Van Tilborg. Onze verslaggever probeert een deelfiets van Check op te tillen. "Allemachtig, die is zwaar," verzucht hij terwijl hij het logge apparaat in de bus hijst. Van Tilborg grinnikt: "Mensen met een deelfiets, zet ze goed weg, anders krijg ik last van mijn rug."
Smalle beurs
Lastige klanten horen erbij. "Het is niet leuk om te horen wat mensen roepen," vertelt collega Charlotte. "Maar het gaat het ene oor in, het andere uit." Vooral de verwensingen met ziektes zijn moeilijk te verkroppen. "Als ze zo al op mij afkomen, krijgen ze hun fiets zeker niet terug", vult Van Tilborg aan.
Veel niet-opgehaalde fietsen krijgen na drie maanden een nieuwe plek, vaak bij mensen met een smalle beurs. De vaak belabberde tweewielers worden in de werkplaats door monteurs omgetoverd tot bruikbare fietsen.
Daarnaast kunnen mensen in de bijstand bij AFAC worden opgeleid tot fietsenmaker. "Dat is een doel op zich," zegt Adams. "Mensen dichter bij regulier werk brengen. De student die zijn fiets laat staan, zorgt er eigenlijk voor dat iemand weer uit de uitkering kan komen", somt hij op.
