Waarom brandde deze spoorwegseinlamp blauw?
Bij kringloopwinkel Parels & Prul, gevestigd in een oude leerlooierij in Dongen, staat een bijzonder object tussen de schappen: een originele, antieke spoorwegseinlamp. "Zo'n lamp kon vroeger het verschil tussen leven en dood maken op het spoor", zegt eigenaar Stijn Rompa.
Anderhalf jaar geleden openden Stijn Rompa en zijn vriendin Lieke Jolie hun kringloopwinkel in het markante rijksmonument in hartje Dongen. Ze staan vooral bekend om hun unieke decoratie-items en de kringloopparel van deze week valt zeker in die categorie.
Seinen op drukke knooppunten
"Deze seinlamp is authentiek, dat zie je aan het graveerwerk van Gebroeders Smink uit Amersfoort", legt Stijn uit. "Dat was een bekende Nederlandse fabrikant." De seinlampen werden vroeger gebruikt op drukke knooppunten, waar de spoorlijnen elkaar kruisten en treinen langs elkaar heen raasden. De seinwachter seinde dan 's nachts of bij slecht zicht met zijn lantaarn naar de machinisten om aanwijzingen te geven. De seinlamp bij Parels & Prul is goudkleurig en in zeer goede staat. "Het lont zit er niet meer in, vroeger werd dat met petroleum aangestoken. Er zit een tandwiel waarmee je het vuur hoger of lager kon zetten."
Waarom blauw?
"De glasplaten zijn rood en blauw. Dat vind ik wel opvallend: waarom is het glas niet groen?", vraagt Stijn zich hardop af. Rood sein betekende 'stop'. Normaliter zat er op de seinlamp inderdaad een groen sein dat aangaf dat de weg veilig was, maar op dit exemplaar zit een blauwe glasplaat. Na research op internet blijkt dat dit blauwe sein specifiek werd gebruikt als beveiligingssein bij stilstaande treinen. Als er monteurs of schoonmakers onder of in een trein aan het werk waren, werd het blauwe seinlicht gebruikt. Het was voor machinisten ten strengste verboden om met die trein te rijden.
Geen blauw maar geel
In de jaren '50 heeft de NS kort overwogen om naast rood en groen ook een blauw sein te gebruiken langs het spoor. Dit idee is afgeketst omdat blauw licht op grote afstand en bij slecht weer erg veel op groen lijkt. Dat zou onherroepelijk tot gevaarlijke situaties op het spoor leiden. Daarom is voor geel gekozen als derde seinkleur: 'langzaam rijden, mogelijk stoppen'.
Dit unieke exemplaar staat in de winkel te koop voor 35 euro. "Misschien denk je: dat is nog best aan de prijs voor een kringloopwinkel, maar het is wel een uniek item voor in je huis", legt Stijn uit. "Daar zijn we natuurlijk kritisch op: we willen dat je lekker kunt rondsnuffelen en alleen echt unieke decoratiestukken vindt in onze winkel. Tegelijkertijd denken we ook aan de kleine beurs: al onze kleding is altijd tussen de twee en vier euro per stuk."
