De twijfelachtige eer van eerste bankoverval is voor deze Brabantse stad in Tilburg

Twee meisjes slenteren over de Heuvel in Tilburg en spotten twee prachtige mannen in hagelwitte Citroëns. Mmmm, die zien er zeer appetijtelijk uit. Daar willen ze wel een praatje mee maken. De auto's rijden richting de ingang van het kantoor van de AMRO Bank, en dan klinkt plots glasgerinkel. Niet veel later weerklinkt een schot. "Het is een bankoverval", concluderen de Tilburgse schonen.

Zonder het direct te beseffen zijn ze op vrijdag 15 oktober 1965 getuige van wat later de boeken ingaat als de eerste echte bankoverval in Nederland. Een van hen vertelt vele jaren bij Andere Tijden haar verhaal.

In slechts een dikke vijf minuten tijd dringen zes zwaarbewapende mannen (ze hebben pistolen en zelfs een stengun bij zich) van een Franse bende het niet-beveiligde bankkantoor binnen. Ze gaan ervandoor met 900.000 gulden en nog eens drie ton aan waardepapieren. Buiten wachten twee handlangers in Nederland gestolen Citroëns hen op. Samen stuiven ze weg, nog voordat de politie er is.

De dievengroep, die de bijnaam Citroënbende krijgt omdat ze in de jaren zestig en zeventig tientallen bankovervallen plegen met deze snelle Franse wagens, blijkt tot in de puntjes voorbereid te zijn. Ondanks dat de Tilburgse binnenstad door wegwerkzaamheden een grote chaos is, weten ze moeiteloos door de Kruikenstad te manoeuvreren. 'Ze kenden de route op hun duimpje', schrijft het Algemeen Dagblad een dag later.

De politie stuurt een telex naar de grensposten om uit te kijken naar de overvallers, maar ze hebben pech. Een 'overijverige' douanier vraagt bij de grensovergang bij Poppel om hun groene (verzekerings-)kaarten, maar zover laten ze het niet komen. Beide Citroëns racen weg. De grensbewaker kan niets anders doen dan hun kentekens noteren.

Wanneer hij zijn kantoor binnenwandelt, ziet hij op de telexmachine een bericht klaarliggen om uit te kijken naar precies die twee kentekenplaten die hij net op een papiertje heeft gekrabbeld. 

Net nadat ze de grens zijn gepasseerd, ramt een van de vluchtwagens in het Belgische Geel tegen een busje. De overvallers slaan op de vlucht. De andere wagen wordt dagen later, samen met een deel van de buit, teruggevonden in Brussel. Uiteindelijk worden de daders opgepakt en tot lange gevangenisstraffen veroordeeld.

Studentengrap
Wat de bankoverval in Tilburg pijnlijk duidelijk maakt, is dat Nederland totaal niet voorbereid is op dit soort criminaliteit. Sterker nog, veel mensen kunnen zich destijds nauwelijks voorstellen dat zoiets in ons keurige landje kan gebeuren.

Tijdens de overval probeert het personeel omstanders te waarschuwen door asbakken door ramen te gooien. Twee van hen bonzen op de ramen, maar niemand reageert, in de veronderstelling dat het om een grap gaat. Een week daarvoor hadden Tilburgse studenten voor de grap een overval op de Nederlandse Credietbank in scène gezet en veel mensen dachten dat dat nu weer het geval was.

Maar niet alleen de banken zijn onvoorbereid, dat geldt net zo goed voor de politie. Dat geeft de Tilburgse hoofdcommissaris Eissens een paar dagen later grif toe in een even opmerkelijk als pijnlijk interview in De Telegraaf. Hij is ronduit blij dat de politie te laat was om de overvallers te pakken.

"Zij (agenten, red.) zouden geprobeerd hebben de auto's van de rovers klem te rijden. Dan was er beslist een schietpartij gevolgd en waren slachtoffers gevallen. Tegen het snelvuur van een stengun is niet veel te doen en waarschijnlijk waren onschuldige voorbijgangers geraakt. Als mens ben ik eigenlijk blij dat het niet tot een treffen is gekomen."

Ronduit misdadig 
De politie heeft geen zware wapens en is geen partij voor de vuurkracht van de overvallers. Maar ook politieauto's moeten het afleggen tegen de veel snellere wagens die de overvallers gebruiken. De commissaris eist dat de banken snel hun beveiliging op orde brengen. "Ik vind het ronduit misdadig dat een bank zoveel geld in huis heeft zonder veiligheidsmaatregelen te treffen. Men brengt daardoor de eigen employés en de politie in levensgevaar. Als er onverhoopt ooit doden vallen bij een bankoverval, acht ik de bankdirectie moreel verantwoordelijk."

Uiteindelijk is zijn oproep niet aan dovemans oren besteed en beginnen de banken met betere beveiliging. Ze moeten ook wel, want in de jaren daarna neemt het aantal bankovervallen enorm toe.