Dit is hoe boeren hun planten en dieren tegen de hitte beschermen
Niet alleen jij hebt het warm: ook veel planten en dieren vechten vandaag om het hoofd koel te houden. Dat vormt een flinke opgave voor boeren met vee of gewassen. Hoe gaan zij daarmee om, en waar moeten zij rekening mee houden? Erik Martens van de ZLTO legt het uit.
Martens wil allereerst benadrukken dat er bij deze hitte heel veel regels voor boeren bestaan. Die staan allemaal opgenomen in het hitteprotocol van de NVWA. "Dat is afgestemd met alle partijen, ook de ZLTO. Dat is het protocol waar boeren zich aan moeten houden." Je kunt het protocol vinden op de site van NVWA.
Vee en dieren in de stal
Dat vormt een flinke opgave voor boeren met vee of gewassen. Vanaf 27 graden gaat de NVWA bijvoorbeeld actiever controleren op het dierenwelzijn in veetransporten. Bij een temperatuur van 35 graden is veevoer verboden, tenzij de wagen actief wordt gekoeld.
Rol van de NVWA
De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) beschermt de veiligheid van voedsel en consumentenproducten, dierenwelzijn en de natuur. De NVWA maakt geen beleid, dat doen de ministeries. De NVWA is toezichthouder. Dat betekent dat de NVWA controleert of boeren het hitteprotocol op dit moment goed volgen.
Als het nodig is, grijpt de NVWA in. Constateert een inspecteur een overtreding van het dierenwelzijn? Dan krijgt een boer een waarschuwing, een maatregel opgelegd en mogelijk ook een boete, zegt de NVWA.
Maar veel van die regels, in de stallen en daarbuiten, zijn eigenlijk best logisch, vindt Martens. "Geen weldenkend mens gaat nu vee aan zonlicht blootstellen. Dus met deze temperaturen blijft al het vee op stal, daar is het veel koeler. In de stallen zijn bijvoorbeeld vernevelaars die voor verkoeling zorgen."
Sommige melkveehouders laten hun beesten 's nachts nog wel naar buiten. Dieren die al op stal staan, zoals varkens, zijn volgens Martens makkelijker te controleren. "Die kun je bijvoorbeeld sprayen met water. Daar hoef je je toch wat minder zorgen over te maken."
Gewassen
Waar boeren veel middelen hebben om dieren koel te houden, ligt dat anders bij gewassen. Die moet je goed in de gaten houden, want bij deze hitte kunnen gewassen overdag verbranden. Eén voordeel: "Er is best wel wat regen gevallen de afgelopen tijd, dus dat geeft de gewassen een buffer", zegt Martens.
Zelf schat hij die buffer op ongeveer een week, afhankelijk van de locatie. "Maar het is ook al een poos warm. Zeker als het donderdag en vrijdag heel erg heet wordt, kun je als boer met gewassen eigenlijk niet heel erg veel doen."
Boeren met gewassen hebben wel middelen. De kwetsbare gewassen kunnen boeren bijvoorbeeld nog afschermen en na zonsondergang kan een boer de gewassen beregenen. "Maar ja, dat is ook een beetje hoe het werkt. Die boeren moeten wat dat betreft ook echt door dit warme weer heen bijten", besluit Martens.
