Waarom kleding blijft binnenstromen: 'Niemand wil dat hebben' in Brabant

De kledingbanken in Oss en Eindhoven hebben een ingrijpende maatregel genomen: ze voeren een kledingstop in omdat er te veel kleding binnenkomt. Ook in Den Bosch stapelt de kleding zich op; daar is een gedeeltelijke stop ingevoerd. De kledingbank is nog maar twee dagen per week open. "Mensen hebben dan minder kans om kleding te brengen", zegt een medewerkster.

Niet alleen kledingbanken, ook kringloopbedrijven kampen met een voortdurende stroom textiel. Bij Stichting De Kringloper, met vestigingen in Roosendaal, Bergen op Zoom, Etten-Leur en Steenbergen, is dat al jaren zichtbaar. Directeur Robbert van Walsum ziet vooral dat de kwaliteit terugloopt. "Door fast fashion is het percentage herdraagbare kleding steeds lager." Fast fashion is het snel en goedkoop, vaak in het buitenland, produceren van kleding die meestal maar kort meegaat.

Dat beeld wordt bevestigd door Paulien Harmsen, senior onderzoeker Duurzaam Textiel bij Wageningen University. Kleding is volgens haar veranderd van een duurzaam product van natuurlijke materialen in een wegwerpartikel, vaak gemaakt van plastic en met een zeer korte levensduur. "De kwaliteit is achteruitgegaan."

'Geen waarde'
Daardoor is een groot deel van de gedoneerde kleding nauwelijks nog bruikbaar. Harmsen stelt dat er voor veel spullen geen markt meer is. "Niemand wil dat hebben, het heeft geen waarde. En als je het wilt hebben, kun je het net zo goed nieuw kopen", zegt ze. Volgens haar wordt het probleem groter als er niet drastisch wordt ingegrepen via regelgeving en het beprijzen van slechte kleding.

Ook emeritus hoogleraar Sustainable & Functional Textiles Jan Mahy van Hogeschool Saxion is niet verbaasd over de kledingstops. "Dat komt enerzijds door de kwaliteit van de aangeboden kleding en anderzijds door de beperkte en financieel weinig aantrekkelijke afzetmogelijkheden."

Ultra-fast fashion
Volgens Mahy is de kwaliteit van gedoneerde kleding al veel langer een probleem. Na enkele wasbeurten rafelt kleding sneller, verkleurt zij of valt zij uit elkaar. Vooral ultra-fastfashionplatforms zoals Temu en Shein spelen daarin een rol, zegt hij. "Omdat zij bijzonder laagwaardige kleding aanbieden en de consument dit helaas aantrekkelijk blijft vinden, want het is betaalbaar."

Door productie in lagelonenlanden zoals China is kleding goedkoper geworden, maar ook van mindere kwaliteit. "Een T-shirt van 5 euro of een spijkerbroek van 25 euro kan onmogelijk door kwalitatief goede bedrijven op de markt worden gebracht", zegt Mahy. Tegelijk proberen bedrijven uit Italië en het Iberisch Schiereiland die trend te keren met betere kleding, maar dat is volgens hem een "druppel op een gloeiende plaat" voor de bergen kleding.

Eén dag
Wat overblijft bij kledinginzamelingen wordt steeds vaker uitgesplitst in kwaliteitscategorieën. A-kwaliteit is verkoopbaar, B-kwaliteit al een stuk lastiger en C-kwaliteit nog lastiger. Een groot deel van die kleding bestaat uit katoen-polyestermengsels die lastig te recyclen zijn. Het eindigt vaak als poetsdoek of isolatiemateriaal, maar niet opnieuw als kleding. Bovendien kost dat proces kledingbanken juist geld. Tegenwoordig bestaat de grootste stroom uit C-kwaliteit.

Volgens Mahy zal het probleem alleen maar groeien. Kledingcollecties worden razendsnel geproduceerd en verkocht. Soms zit er maar één dag tussen ontwerp en winkel. Hij pleit daarom voor een andere houding van consumenten. "Het hebben van kleding zou voor de consument weer betekenis moeten krijgen", stelt hij. "Niet het voortdurend kopen en doneren, maar dat vergt dus een grote omslag in het gedrag van de consument."