Asielzoekers en dorpsbewoners ontmoeten elkaar: 'Goed voor onze bewoners'
De eerste nieuwbouw van het asielzoekerscentrum in Oisterwijk is klaar. De huidige gebouwen van het oudste azc van Brabant dateren uit het begin van deze eeuw en waren nodig aan vervanging toe. Ook moet de nieuwe open opzet ervoor zorgen dat er meer ontmoetingen plaatsvinden tussen mensen in het azc en inwoners van het dorp. "Dat zorgt voor wederzijds vertrouwen en is ook nog eens heel goed voor de taalontwikkeling van onze bewoners", zegt locatiemanager Mieke van de Winkel.
Interesse tussen de mensen uit het azc en de inwoners van het dorp is er meteen. "Wat zijn jullie hier aan het doen?", vraagt een klein jongetje in de deuropening van zijn woning. Hij staat met grote ogen te kijken als een grote hijskraan het fundament legt voor het volgende nieuwe gebouw op het terrein van het azc in Oisterwijk.
Maar de ontmoetingen vinden niet vanzelf plaats. "Daarvoor moeten we hier dingen organiseren", vindt Van de Winkel. "Daarbij kun je denken aan een expositie van kunst die door kunstenaars en asielzoekers is gemaakt. Of bijvoorbeeld een Syrische avond, waar mensen uit het dorp kunnen leren over de cultuur van een deel van onze bewoners."
"Dan is het belangrijk om al in een vroeg stadium mee te doen."
Op die manier komt het gesprek tussen mensen uit het azc en inwoners van het dorp op gang. "Azc's liggen vaak op verscholen plekken, maar voor onze bewoners kan het belangrijk zijn om verbinding te hebben met de gemeente. Sommigen zijn al statushouder en blijven hier in Nederland. Dan is het belangrijk om al in een vroeg stadium mee te doen", legt de locatiemanager uit.
Het azc moet op termijn opener worden, maar dat wil niet zeggen dat er helemaal geen hekken om het azc in Oisterwijk komen te staan. "Er spelen hier ook kinderen met een bal op het terrein", zegt Van de Winkel. "Je kunt je voorstellen dat het niet wenselijk is dat zij die bal de weg op schieten en er dan zelf achteraan gaan."
Met open wordt dus niet alleen een minder afgesloten terrein bedoeld. Volgens Van de Winkel gaat het ook om de instelling van bewoners van het azc en inwoners van Oisterwijk. "Open wil niet zeggen dat iedereen overal zomaar kan komen, want er wonen hier ook kwetsbare mensen. Maar het wil wel zeggen dat je je openstelt voor ontmoeting."
"Het klinkt misschien als toekomstmuziek, maar hier regelen we het."
Het COA zet met de ontwikkeling in Oisterwijk de eerste stappen in de regio naar het 'azc van morgen'. Joeri Kapteijns van het COA: "Door die ontmoetingen kunnen bewoners bijvoorbeeld makkelijker de taal leren en vrijwilligerswerk doen. Aan de andere kant zitten er straks voorzieningen op het azc waar omwonenden gebruik van kunnen maken. Het klinkt misschien als toekomstmuziek, maar hier regelen we het."
Burgemeester Hans Janssen is blij met de ontwikkeling van het azc in zijn gemeente. "Azc's zullen helaas altijd nodig blijven, zeker de komende decennia. Maar ik hoop dat er op termijn plekjes vrijkomen voor andere spoedzoekers."
Het hele complex van het azc in Oisterwijk moet in 2028 klaar zijn. De meeste oude gebouwen zijn dan gesloopt, op twee stenen panden na. "Maar we hoeven niet tot dan te wachten met ontmoeten. Daar kunnen we nu al gewoon mee beginnen", lacht Van de Winkel.
Geschiedenis van azc Oisterwijk
Het azc op deze locatie opende zijn deuren al in 1990 en is gevestigd op het voormalige recreatiepark De Staalberg. Sindsdien is het uitgegroeid tot een belangrijke opvanglocatie in de regio. Dankzij de in 2022 gesloten overeenkomst tussen de gemeente Oisterwijk en het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) blijft het centrum nog minimaal 25 jaar in gebruik. Deze verlenging gaat hand in hand met een ingrijpende vernieuwing van het terrein en de gebouwen.
Het azc biedt onderdak aan maximaal 450 asielzoekers, onder wie 50 alleenstaande minderjarige vreemdelingen.

