Arie fotografeerde de Herculesramp: ‘Dag staat in mijn geheugen gegrift’ in Eindhoven

Het is 15 juli 1996 als een Hercules transportvliegtuig neerstort op Vliegbasis Eindhoven. Een dag die in het geheugen gegrift staat van persfotograaf Arie Muller. Als eerste fotojournalist ter plaatse zag hij van dichtbij de gevolgen van een van de grootste vliegrampen van het land. Van de 41 inzittenden kwamen er 34 om het leven. 

We spreken Arie bij de gedenkplek op het militaire vliegveld waar de Hercules destijds neerstortte. Een plek waar hij al dertig jaar niet meer is geweest, want het is niet openbaar toegankelijk. “Het is moeilijker dan ik dacht. Het doet wel wat met je. De herinnering zit op je netvlies."

Arie zat die bewuste dag in juli te eten en hoorde op de scanner van een vliegtuigcrash. Het was zijn werk om foto’s te maken van nieuwswaardige gebeurtenissen. "Ik zat vol adrenaline want het was toch een aparte melding. Ik ben meteen in de auto gesprongen en die kant op gereden.” 

Iets na zes uur die avond keerde het Fanfarekorps Koninklijke Landmacht terug van een muzikale reis in Italië. Bij de landing kwam een zwerm vogels in de motoren van het vliegtuig terecht. De copiloot probeerde een doorstart te maken, maar het vliegtuig stortte neer. Na de crash brak er brand uit.

“Ik hoorde over de scanner dat er paniek was en dat er veel eenheden waren opgeroepen." De ramp trok veel bekijks, omstanders klommen in bomen en zagen het vliegtuig liggen. 

De persfotograaf deed iets wat ten strengste verboden is bij het defensieterrein. Hij klom over het hek. “Dat is nu wel verjaard”, haast hij te zeggen.

Een paar andere fotografen deden hetzelfde. "Ik was nieuwsgierig en wilde met die ene foto thuiskomen. Ik moest daar naartoe. Het is niet netjes natuurlijk, maar het is wel je werk.” Arie en de twee andere fotografen renden richting het vliegtuigwrak. 

Direct na de crash dachten de hulpdiensten dat zich vier bemanningsleden in het neergestorte Hercules-vliegtuig bevonden. Pas later bleek dat nog eens 37 leden van het Fanfarekorps Koninklijke Landmacht aan boord waren. Hierdoor kwam de reddingsoperatie voor een deel van hen te laat op gang. 

“Het moment dat ik bij het vliegtuig aankwam, was het kantelpunt. Ze hadden net ontdekt dat er meer mensen in het vliegtuig moesten zitten. Ze zijn via een gat in de romp naar binnen gegaan om te kijken. Ze zagen iemand in het bluswater liggen. En nog iemand en nog iemand. Het toestel bleek helemaal vol te liggen." 

“Op het moment dat de eerste slachtoffers naar buiten gesleept werden, stonden wij daar. Ik heb gezien dat twee brandweermensen een van de eerste slachtoffers naar buiten haalden."

De fotografen worden gezien en geroepen door de marechaussee waarop ze wegrennen. "Ik ben ontkomen en ben over de poort geklommen, met hulp van mensen die daar stonden.”

Arie had ondertussen wel die ene foto gemaakt die hij wilde maken. Zijn foto verscheen op de voorpagina van het Eindhovens Dagblad en werd verkocht aan buitenlandse media. 

 “Het was niet alleen een indrukwekkende gebeurtenis, maar ook een indrukwekkende foto die alles zei. Het toestel wat helemaal vernield in het veld lag met mensen eromheen. Je wordt er verdrietig van als je de foto ziet. De foto hangt bij mij thuis ingelijst. Ik zie 'm elke dag."

“Het is natuurlijk een verschrikkelijke ramp, maar ik heb dat stukje geschiedenis mogen vastleggen. Dat is je rol als persfotograaf. Je legt iets op beeld vast voor later. We praten er dertig jaar later nog over. Dan is dit wel hét moment geweest. In die zin ben ik daar wel trots op, maar niet op wat er gebeurd is.”

Hier lees je alle verhalen over de Herculesramp