De zachte G is verbonden met het Brabants dialect, maar blijft dit zo? in Brabant

De zachte G is onlosmakelijk verbonden met het Brabantse dialect. Maar spreken we over pakweg vijftig jaar nog wel Brabants? Ja, is het antwoord van de Eindhovense taalwetenschapper Kristel Doreleijers. Maar misschien wel anders dan we nu doen.

In Brabant wonen allang niet meer alleen maar Brabanders. Er wonen en werken hier veel mensen van buiten de provincie of zelfs uit het buitenland, onder meer bij ASML en Tilburg University.

Logischerwijs verdwijnt het Brabants hierdoor langzaam iets naar de achtergrond: minder kinderen die geboren worden, worden nog met dialect opgevoed. Toch denkt Doreleijers dat het Brabants altijd in onze taal aanwezig zal blijven.

"Mensen denken bij dialect vaak aan: oubollig, oudere generaties, boers misschien. Maar jongeren houden nog steeds van Brabants, op hun eigen manier. Je ziet het eigenlijk net als bij jongerentaal met bepaalde hypes op TikTok, zoals six seven, skibidi en rizz, dat Brabantse woordjes ook die functie kunnen krijgen", vertelt Doreleijers.

Bekijk onze HOE..? over het Brabantse dialect hier:

Houdoe en koekwaus
"Jongeren die ik gesproken heb vertellen dat als zij weggaan ze nog wel houdoe of houdoe hè zeggen. Of ze gebruiken bekant voor bijna. Of ze gebruiken woordjes als koekwaus voor idioot, dat is natuurlijk een typisch NewKids-woord."

En zo zijn er volgens Doreleijers nog meer voorbeelden. "Jongeren laten de t's weg: wa of da. Ze gebruiken woorden als hedde voor hebben of witte voor weet. Dat zijn kleine dingetjes waaraan je een Brabander toch nog steeds kunt herkennen."

Geen volledig dialect dus, maar wel Brabantse woorden bij jongeren, ziet en hoort Doreleijers. "Jongeren zijn toch wel best trots op hun Brabants. Het creëert een groepsgevoel, een gevoel dat je thuishoort bij de regio. Je kunt je dus echt thuis voelen in je dialect, ook als je het niet van thuis uit als moedertaal spreekt."

Van thuis uit meegekregen
Daarin zit wel een groot verschil met het dialect van vroeger. "De oudere generatie die echt authentiek dialect spreekt, heeft dat vroeger echt van thuis uit meegekregen. De jongeren spreken enerzijds iets wat een beetje meer op het standaardnederlands lijkt. Het dialect vlakt wat af. Jongeren gebruiken dan Nederlandse zinnen, maar dan wel met een Brabants accent, of met een woordje als kei of houdoe", vertelt Doreleijers.

Maar haar is ook wat anders opgevallen. "Je ziet dat jongeren het aan de andere kant soms ook overdrijven. Dat noemen we dan hyperdialect. Jongeren zeggen dan bijvoorbeeld niet unnen hond maar unnenen hond. Of een clubske in plaats van een clubke. En dan zeggen die oudere dialectsprekers: dat is geen goed Brabants."

Het gebruik van het Brabantse dialect zal dus veranderen volgens Doreleijers, maar niet verdwijnen. "Een kleine troost is dat jongeren, onder andere door sociale media en series en films, toch nog wel met het Brabants in aanraking komen."