Overlevende Hercules-ramp: 'Het verlies van mijn broer heeft me getekend'
Op 15 juli is het precies dertig jaar geleden dat de Hercules-ramp plaatsvond op Vliegbasis Eindhoven. Bij de vliegramp kwamen 34 mensen om het leven. In talkshow Eindje van de Week van Studio040 spraken overlevende Nathalie de Cloe en nabestaande Peter Kempen over de impact van de ramp. "Pas tien jaar geleden kwam de erkenning dat er bij Defensie fouten zijn gemaakt."
"We waren aan het kletsen op de terugweg nadat we een fantastische week in Italië hadden gehad", vertelt Nathalie tegen Studio040. "Ik zat aan de zijkant en ik was aan het kletsen met de mensen in het midden van het vliegtuig. Op een gegeven moment kreeg je het gevoel dat je in de Python zat in de Efteling. Nog later brak er brand uit. Mensen begonnen te roepen en in paniek te raken. Ik dacht dat het wel meeviel en bleef rustig zitten. Dat heeft me gered", zegt Nathalie.
Verloren
Haar broer Eric, die ook in het vliegtuig zat, overleefde de ramp niet. "Ik zie mezelf eerst als iemand die haar broer is verloren en daarna pas als een overlevende van de Hercules-ramp. Ik zie het ook bij mijn ouders, de lol is er wel vanaf als je als ouders zoiets meemaakt. Dat is uiteindelijk wat je tekent."
Ook voor haar ouders liet de ramp diepe sporen na. Ze verloren niet alleen hun zoon, maar ze dachten een dag lang dat ook hun dochter de ramp niet had overleefd. "Iedereen werd opgevangen in een hangar. Mensen die iemand verloren hadden, werden naar huis gestuurd, zonder begeleiding of wat dan ook", zegt Nathalie.
"De volgende dag werd mijn moeder gebeld en werd ze gecondoleerd met haar zoon. 'Ook met mijn dochter', zei mijn moeder. Toen hoorde ze dat ik nog in leven was."
Geen hoop
"150 mensen die te horen krijgen dat er geen hoop meer is voor hun dierbaren, dat is het meest heftige dat ik ooit heb meegemaakt", zegt Peter Kempen, die tevens voorzitter is van Stichting Herculesramp. Peter verloor zijn broer Mark bij de vliegtuigramp. De stichting werd opgericht door zijn vader. Kempen weet nog goed hoe het voelde toen families te horen kregen dat hun dierbaren de ramp niet hadden overleefd. "Dan stap je in de auto en rij je naar huis. Dat is het meest verschrikkelijke dat je kunt meemaken."
Vergeten
Voor overlevenden en nabestaanden is de ramp nog steeds een dagelijkse realiteit die wordt meegedragen. In de Nederlandse politiek was er echter veel minder aandacht. "Het wordt De Vergeten Ramp genoemd, dat is vooral omdat het politiek nooit is benoemd", zegt Peter Kempen.
"Het Koninklijk Huis heeft er tot twee jaar geleden niet over gesproken", zegt Kempen. "We begrepen niet dat Willem-Alexander daar nooit meer op terug is gekomen of enige blijk van medeleven heeft gegeven. Erkenning maakt de verwerking makkelijker. Pas tien jaar geleden kwam de erkenning dat er bij Defensie fouten zijn gemaakt."
Onderzoeken
"Er zijn meer dan vijftig onderzoeken gedaan. Die bevatten veel tegenstrijdige conclusies met politiek gewenste uitkomsten, die vervolgens niet bleken te kloppen. Maar we hadden net Srebrenica gehad", zegt Kempen. "Minister Voorhoeve kon niet nóg zo'n schandvlek verdragen." Dat er uiteindelijk wel duidelijkheid is gekomen, stemt Kempen tevreden. "Als nabestaande wil je weten wat er is gebeurd."
Redder
Met de jaarlijkse herdenking heeft ook Nathalie de ramp een plek kunnen geven. "Ik heb bij de podcast van 1Kempen over de ramp mijn redder ontmoet. Dus het was heel bijzonder dat ik hem mocht ontmoeten. Hij gaat nu mee naar de herdenking. Hij heeft een prominente plek in mijn hart, maar ook bij hem heeft de ramp een blijvende indruk gemaakt. Dat is bijzonder om te horen."
De redder waar Nathalie het over heeft, is Jan van der Sanden. De toenmalige politieman hielp haar na de crash op de plek waar gewonden werden opgevangen.
