Chardonnay uit Brabant? Misschien worden we beter wijnland dan Frankrijk
Hoewel wetenschappers al jaren waarschuwen voor de opwarming van de aarde, lijken de steeds zonnigere zomers in Nederland een positief neveneffect te hebben. Volgens Gilbert Zweep van Wijnboerderij De Santspuy in Etten-Leur zit de Nederlandse wijn in de lift en maakt de kwaliteit van de druif en wijn grote sprongen.
"Een druif heeft veel zonuren nodig om mooie wijn te maken", vertelt wijnboer Gilbert in het Omroep Brabant-radioprogramma Afslag Zuid. "Die hebben we de laatste jaren steeds meer. Daardoor krijgen de druiven hogere suikergehaltes, meer aroma's en wordt het makkelijker om goede wijn te maken."
"De manier waarop de druiven afrijpen is uiteindelijk het allerbelangrijkst."
Gilbert maakt al 28 jaar wijn en zag het klimaat veranderen en de kansen voor Nederlandse wijnboeren groeien. "Toen we begonnen hadden we vaak moeite om voldoende alcoholpercentage in de wijn te krijgen. Tijdens de bloei was het regelmatig te nat of te koud. Dat zie je nu veel minder."
Niet ieder jaar is vanzelfsprekend een succes. Zo noemt Gilbert 2024 een nat en lastig wijnjaar, terwijl 2025 juist uitstekend uitpakte. Ook dit seizoen staan de druiven er volgens hem veelbelovend bij, al blijft augustus bepalend. "De manier waarop de druiven afrijpen is uiteindelijk het allerbelangrijkst."
De zelfbenoemde wandelende wijnencyclopedie zoekt uit welke rassen het beste bij het Brabantse klimaat passen. "Dat is geen vervelende klus", grijnst hij. "We hebben 22 vrijwilligers. Die gaan natuurlijk graag op vakantie naar wijnlanden, zo wordt voortdurend kennis vergaard."
De rassen waarmee ze ooit begonnen, zouden ze nu niet meer aanplanten, zegt de wijnboer. "We hebben bijvoorbeeld Sauvignon Gris aangeplant. Dat ras doet het hier heel goed." De nieuwere, resistente druivenrassen zijn minder gevoelig voor ziektes zoals meeldauw. "Dankzij het nu droge weer en de betere rassen, is het telen van druiven ook duurzamer geworden, omdat we voor die soorten bijna geen bestrijdingsmiddelen nodig hebben."
“We hebben nu ongeveer het klimaat van de Elzas.”
Volgens Gilbert schuift Nederland qua klimaat langzaam op richting traditionele wijngebieden. "Het klimaat dat de Elzas twintig jaar geleden had, hebben wij nu hier in Nederland." Zo schuiven populaire rassen uit die regio langzaam onze kant op en moeten boeren in Frankrijk en Duitsland op zoek naar nieuwe druiven. Karakteristieke wijnen uit bepaalde gebieden kunnen dus zomaar gaan veranderen.
Hij wil natuurlijk de trotse Franse wijnmakers niet zomaar tegen de schenen schoppen, maar hij is trots op de groei die de Nederlandse wijnboeren in de laatste twintig jaar hebben doorgemaakt. "Als je kijkt naar wat we vroeger maakten en wat we nu kunnen, is dat een wereld van verschil." Op de vraag of Nederland misschien ooit net zo'n wijnland wordt als Frankrijk, lacht hij: "Misschien nog wel beter!"
Warmere zomers helpen dus de Nederlandse wijnbouw, maar dat betekent niet dat klimaatverandering goed nieuws is. Wetenschappers waarschuwen al jaren voor de bredere gevolgen van klimaatverandering, en die blijven onverminderd zorgelijk.
Voor mensen met een druivenplant in de tuin die zich zorgen maken of deze met dit warme, droge weer niet uitdroogt, heeft Gilbert nog een advies. "Een volwassen druivenplant beschermt zichzelf. Op het heetst van de dag krullen de bladeren een beetje om minder vocht te verliezen."
