Verdwijnt naam Prins Bernhard binnenkort uit het straatbeeld van Den Bosch?
Verdwijnt de naam Prins Bernhard binnenkort uit het straatbeeld van Den Bosch? Als het aan historicus Frans van Gaal en SP-raadslid Bram Roovers ligt, maakt de Prins Bernhardstraat plaats voor een straat vernoemd naar de Bossche wetenschapper Jacob Moleschott.
Jacob Moleschott werd in 1822 geboren aan de Achter ’t Wild Varken, tegenwoordig het Wolvenhoek in Den Bosch. Hij was arts, fysioloog, hoogleraar en politicus en belandde in de Italiaanse hoofdstad Rome.
"Daar was hij een zeer invloedrijke filosoof, politicus en sociaal geneeskundige", zegt Van Gaal. Hij noemt hem ook een vrijdenker en vooruitstrever. Toch is hij in zijn geboortestad nog relatief onbekend. Dat komt volgens Van Gaal mede doordat Moleschott voorstander was van zaken die destijds door de kerk werden verboden, zoals crematie. "Hij deed als wetenschapper in de 19e eeuw ontdekkingen die vandaag nog van betekenis zijn. Dat vergeten we vaak."
Ook Van Gaal zelf had eerder nog nooit van Moleschott gehoord. Tijdens zijn promotieonderzoek in de jaren 70 ontdekte hij hem dankzij een archiefmedewerker. Moleschott woonde en werkte vooral in Italië. In 2008 kocht Van Gaal in de Italiaanse stad Arezzo een biografie over Moleschott, geschreven door medisch historicus Giorgio Cosmacini. "Als je daar een biografie krijgt, dan ben je wel iemand."
Erkenning
Volgens Van Gaal verdient Moleschott meer erkenning in Den Bosch. "Hij is te lang miskend en ik denk dat de stad weinig grotere geesten heeft voortgebracht dan hij." Naast de Zoete Lieve Vrouw van Den Bosch en schilder Jeroen Bosch zou de stad volgens hem nog een icoon moeten hebben. "Hij kan model staan voor zo'n democratische en progressieve stad als Den Bosch."
Moleschott verdient volgens Van Gaal ‘zeker zoveel’ erkenning als Erasmus, die van 1485 tot 1487 in Den Bosch woonde en ook een straatnaam kreeg. "Hij was niet positief over Den Bosch, terwijl Moleschott altijd heel positief is gebleven en contacten heeft onderhouden."
Eerst dacht Van Gaal aan een naamswijziging van de Frederik Hendrikstraat. Frederik Hendrik was stadhouder en legeraanvoerder en veroverde Den Bosch in 1629. "Het is van de gekte dat onderdrukkers geëerd worden. Dat vind ik gewoon raar."
Naam eren
SP’er Bram Roovers kwam met een ander voorstel: de Prins Bernhardstraat veranderen in de Jacob Moleschottstraat. Die straat ligt bovendien vlak bij het geboortehuis van Moleschott.
"Ik vind dat iemand als Prins Bernhard niet een straatnaam mag hebben", vertelt Roovers. "Een straatnaam eert iemand, is een groot compliment voor iemand. Dat verdient Prins Bernhard niet: hij was een fout figuur en lid van de NSDAP."
Daar kan Van Gaal zich in vinden. "Dit is een hele mooie oplossing. Je wil de ene naam kwijt, de andere naam wil je eren." Ook het progressieve gedachtegoed van Moleschott spreekt Roovers aan. "Hij was bezig met preventieve gezondheidszorg en vrouwenkiesrecht en was een geslaagd politicus. Ik voel me ideologisch met hem verbonden."
In het zonnetje zetten
In de Sapienza Universiteit van Rome staat een beeld van Moleschott. In zijn geboortestad is nog weinig dat aan hem herinnert. Er zijn wel plannen voor een beeld in Den Bosch, maar dat is nog niet uitgevoerd. "Daarom is een straatnaam nu de beste invulling."
Roovers vindt het opvallend dat veel straten in Den Bosch zijn vernoemd naar leden van het koningshuis. "Als stad moet je je eigen voortgebrachte mensen in het zonnetje zetten."
De SP dient tijdens de volgende raadsvergadering een motie in voor de naamsverandering. Roovers verwacht dat de wijziging kans van slagen heeft. "Ik kan het me niet voorstellen dat iemand het gaat opnemen voor Prins Bernhard", zegt Roovers, die daarmee denkt dat de straat er wel gaat komen. "Ik denk dat het ook wel goed is voor het historische besef van de stad."
