Hulpverleners Herculesramp krijgen na dertig jaar excuses: 'Werd eens tijd'
“Dat werd eens tijd”, was de eerste reactie van hulpverlener Carla Auer op de excuses van burgemeester Dijsselbloem voor de nasleep van de Herculesramp. Die excuses hoorde ze woensdagavond tijdens de herdenking. Het is dertig jaar geleden dat het militaire transportvliegtuig neerstortte op Vliegbasis Eindhoven. 34 van de 41 inzittenden overleefden dat niet.
“We hebben van bijna niemand erkenning gehad. Ze hebben altijd gezegd dat het een hulpverlenersramp is. Alsof het onze schuld was dat alles misging. Dat doet heel veel met je. Als hulpverlener werk je met hart en ziel.”
Voor het eerst formeel bij de herdenking
Carla Auer zat dertig jaar geleden als verpleegkundige in de ambulance. Eerst werd gedacht dat alleen de vierkoppige bemanning in het vliegtuig zat en dat die het niet zou hebben overleefd. Diezelfde avond bleek dat er ook nog 37 leden van het Fanfarekorps Koninklijke Landmacht in het ruim zaten. “Ik ben een hulpverlener van het eerste uur die het ontzettend zwaar gehad heeft na de ramp.”
Voor het eerst mochten hulpverleners formeel bij de herdenking op Vliegbasis Eindhoven zijn, samen met overlevenden en nabestaanden. De gemeente Eindhoven en Defensie hebben excuses aangeboden voor de nasleep van de Herculesramp.
Carla ziet dat als erkenning. “Ik vind dat wij als hulpverleners heel goed gerehabiliteerd zijn. De zwijgplicht is ook opgeheven, voor zover we dat niet al zelf hadden gedaan, maar nu is het officieel.”
'Ik voelde dat we er weer mochten zijn'
Carla hoorde burgemeester Dijsselbloem excuses maken. “Wat dat met je doet is bijna niet met woorden te omschrijven. Ik was met een vriendin hier en we keken elkaar aan. Zo van: nou, dat werd eens tijd. Het is goed dat het gedaan is. De afgelopen dertig jaar was het altijd een mengeling van boosheid en verdriet. Dat het nu zo publiekelijk wordt gezegd, doet je veel als hulpverlener. Ik voelde echt dat we er weer mochten zijn als hulpverlener.”
Dat de excuses pas na dertig jaar komen, vindt ze niet erg. “Beter laat dan nooit. Ik kan het nu ook echt afsluiten. Ik ging gisteren weg van de herdenkingsplek en ik hoef er ook niet meer naar terug. Het is goed zoals het geweest is.”
Politieman: 'Diep litteken in mijn leven'
Politieman Jan van der Sanden was er dertig jaar geleden vlak na de crash. Hij maakte in eerste instantie foto’s op de rampplek. Zodra hij hulp kon verlenen, borg hij zijn camera op. Hij hielp Nathalie de Cloe, die het overleefde. “De Herculesramp is voor mij een zware traumatische ervaring geweest. Ik heb de eerste weken niet geslapen. Het is voor mij een heel diep litteken in mijn leven.”
De toespraak van André Steur maakte woensdag diepe indruk. De Commandant Lucht- en Ruimtestrijdkrachten maakte excuses namens Defensie. “Zijn verhaal was echt wel mooi. Het was een oprecht bedankje voor al die hulpverleners. Dat doet mij dan wel heel erg goed. Je krijgt nou oprechte dank en waardering.”
Zo verliep de Herculesramp 30 jaar geleden:
Schrijver 'Vergeten Ramp' over excuses
Hans Matheeuwsen schreef over de Herculesramp het boek ‘Vergeten Ramp’ van ruim vierhonderd pagina’s. De hulpverleners ter plekke ziet Matheeuwsen ook als slachtoffer. “Ze zijn slachtoffer van de omstandigheden. Ze hebben op basis van verkeerde informatie moeten handelen. Dat kun je ze niet kwalijk nemen. De impact van de ramp werd pas dagen daarna duidelijk.”
Voor het eerst waren naast overlevenden en nabestaanden ook hulpverleners formeel bij de herdenking, na dertig jaar. “Ze zijn allemaal volop met elkaar in gesprek geraakt. Dat was helend.”
“De autoriteiten hebben spijt betuigd over de gang van zaken na de Herculesramp. Dat werkt als een pleister op de wonde. Een van de kenmerken van mensen die een trauma hebben opgelopen, is dat zij erkenning willen van hun pijn. Dat heeft woensdag natuurlijk wel plaatsgevonden. Dat is aan alle kanten ook herkend en erkend. De toon ten opzichte van elkaar was heel verzoenend.”
